Θα δουλεύουν περισσότερο

Πώς είπατε; Οι Ευρωπαίοι δουλεύουν για να ζουν ενώ οι Αμερικανοί ζουν για
να δουλεύουν; Μάλλον θα πρέπει να αναθεωρήσετε. Το ευρωπαϊκό εργασιακό
μοντέλο, πάντως, αναθεωρείται. Δυστυχώς για όλους μας, οι καιροί επιβάλλουν
περισσότερες ώρες εργασίας και λιγότερο ελεύθερο χρόνο.

Περισσότερη δουλειά. Διευθυντικά στελέχη γαλλικών επιχειρήσεων διαμαρτύρονται για την εφαρμογή του 35ωρου

Για τον Μίκαελ Σταλ, έναν τεχνικό που εργάζεται σε εργοστάσιο κατασκευής
ασύρματων τηλεφώνων στη γερμανική πόλη Μπόχολτ, το καλοκαίρι είναι συνήθως μια
ανέμελη εποχή με χαλαρές βραδιές στον κήπο και ακόμα πιο χαλαρές διακοπές. H
πιο δύσκολη επιλογή που καλείται συνήθως να κάνει, είναι πού να πάει για
κάμπινγκ με τη σύζυγο και τα τρία παιδιά του: το φετινό πρόγραμμα περιλαμβάνει
Ιταλία και Κροατία.

Νέα πραγματικότητα

Πριν από δύο εβδομάδες, ωστόσο, η ζωή του ήρθε τα πάνω κάτω: το εργατικό
σωματείο στο οποίο ανήκει υπέγραψε με τον εργοδότη του, την Siemens, μία
σύμβαση βάσει της οποίας η εργάσιμη εβδομάδα στο εργοστάσιο του Μπόχολτ
επεκτείνεται από τις 35 στις 40 ώρες. Οι μισθοί παραμένουν ως είχαν – το
επίδομα άδειας και Χριστουγέννων, ωστόσο, γίνεται καπνός. «Αναγκαστικά, θα τα
βγάζω πέρα με λιγότερα», λέει ο Σταλ στην εφημερίδα «International Herald
Tribune» με έναν αναστεναγμό. «Φυσικά, εκείνη που θα υποφέρει περισσότερο
είναι η οικογένεια». Όπως και εκατομμύρια συμπατριώτες του, έτσι και ο
42χρονος αυτός Γερμανός παλεύει να αποδεχθεί τη σκληρή νέα πραγματικότητα της
ζωής σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία: οι Γερμανοί υποχρεώνονται να
εργάζονται περισσότερες ώρες. Ιδιωτικός και δημόσιος τομέας δεν εμφανίζουν
μεγάλες διαφορές ως προς αυτό. Το κρατίδιο της Βαυαρίας επεξέτεινε την
εργάσιμη εβδομάδα από τις 40 στις 42 ώρες. Και ο καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ
θέλει να αυξήσει τις ομοσπονδιακές εργατοώρες από 38,5 σε 40.

Στη Γαλλία

Θα είναι μάλλον μικρή παρηγοριά για τους Γερμανούς αλλά δεν είναι οι μόνοι σε
αυτή την κατάσταση. Οι Γάλλοι, που υιοθέτησαν το 2000 το περίφημο 35ωρο με την
ελπίδα να δημιουργηθούν περισσότερες θέσεις εργασίας, σκέπτονται τώρα σοβαρά
να επεκτείνουν και πάλι την εργάσιμη εβδομάδα, φοβούμενοι πως οι λιγότερες
ώρες πλήττουν την οικονομία τους. «Ουδέποτε είχα πειστεί για τις θετικές
συνέπειες του 35ωρου», δήλωσε πρόσφατα ο πρόεδρος Σιράκ. «Πιστεύω ότι φρέναρε
την οικονομική ανάπτυξη και ως εκ τούτου τη συνολική κατάσταση της εργασίας».
Και από την απέναντι πλευρά της Μάγχης, όμως, τα μηνύματα είναι παρόμοια:
σύμφωνα με μια έρευνα του 2002, το ένα πέμπτο της βρετανικής εργατικής δύναμης
εργάζεται περισσότερο από το ανώτατο όριο των 48 ωρών εβδομαδιαίως που έχει
θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

H φιλοσοφία

Από τη δεκαετία του 1970 μέχρι πρόσφατα, η Ευρώπη ακολουθούσε στον τομέα της
εργασίας μια φιλοσοφία του στυλ «όσο λιγότερο τόσο το καλύτερο». Αποτέλεσμα
της φιλοσοφίας αυτής είναι να εργάζονται οι Ευρωπαίοι κατά μέσο όρο 10%
λιγότερες ώρες τον χρόνο από ό,τι οι Αμερικανοί. Οι ίδιοι οι πολίτες
εμφανίζονταν πρόθυμοι να «πληρώσουν» τις λιγότερες ώρες εργασίας και τις
μεγαλύτερες διακοπές με μια βραδύτερη αύξηση του μισθού τους. Φαίνεται όμως
πως η μακρόχρονη «σιέστα» της Δυτικής Ευρώπης έφτασε στα όριά της – θύμα της
χρόνιας οικονομικής στασιμότητας, των επιδεινούμενων δημόσιων οικονομικών, του
ανταγωνισμού από τις χαμηλόμισθες χώρες της διευρυμένης E.E. και της Ασίας…
Ολοένα και περισσότεροι Ευρωπαίοι συνειδητοποιούν σιγά σιγά πως η αύξηση των
ωρών εργασίας δεν είναι θέμα επιλογής – αλλά επιβολής.