«Δεν πρόλαβα να τον θάψω»

Ο Μοχάμεντ Τζαμπίρ δεν θα ξεχάσει ποτέ εκείνη την ημέρα. Είχε ξυπνήσει
απότομα από τους πυροβολισμούς. Λίγο αργότερα, είδε τον γιο του να πέφτει
νεκρός κάτω από ένα δέντρο όπου είχε προσπαθήσει να κρυφτεί. Δεν υπήρχε όμως
χρόνος να τον θάψει. «Τον βλέπω συνέχεια, πεσμένο, κάτω από εκείνο το δέντρο».

«Ανθρωπιστική καταστροφή»: Ένας μικρός Σουδανός πρόσφυγας, με το προσωπάκι του καλυμμένο από μύγες, κλαίει στον καταυλισμό Κουμουάνγκου του Τσαντ

Ο 69χρονος Τζαμπίρ είναι ένας από τους ένα εκατομμύριο κατοίκους του Νταρφούρ,
στο Δυτικό Σουδάν, που έχουν υποχρεωθεί τους τελευταίους δεκαέξι μήνες να
εγκαταλείψουν τις εστίες τους – και ένας από τους περίπου 113.000 που ζουν
πλέον ως πρόσφυγες, μέσα σε άθλιες συνθήκες, στο γειτονικό Τσαντ. Όσο για τον
γιο του, αυτός συγκαταλέγεται πλέον στους 30.000 που έχουν ήδη χάσει τη ζωή
τους. Ο γ.γ. του ΟΗΕ, Κόφι Ανάν, έκανε λόγο για επικείμενη «ανθρωπιστική
καταστροφή». Οι οργανώσεις αρωγής μιλούν ήδη για τη «μεγαλύτερη ανθρωπιστική
κρίση του κόσμου». Σύμφωνα με την αμερικανική Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης, αν
δεν φτάσει αμέσως βοήθεια σε δύο εκατομμύρια ανθρώπους, και δεδομένου ότι η
περίοδος των βροχών έχει ήδη αρχίσει, ο αριθμός των νεκρών μπορεί να ξεπεράσει
τους 300.000.

H κρίση ξέσπασε τον Φεβρουάριο του 2003, όταν δύο ομάδες μαύρων Αφρικανών
ανταρτών του Νταρφούρ εξεγέρθηκαν εναντίον της κυβέρνησης του Χαρτούμ
κατηγορώντας την για άδικη μεταχείριση στον αγώνα τους για γη και υδάτινους
πόρους. H ένταση υπέβοσκε ήδη για χρόνια ανάμεσα στους νομάδες Άραβες βοσκούς
και τους αγρότες Αφρικανούς γείτονές τους. Χρησιμοποιώντας ως άλλοθι την
εξέγερση, και έχοντας, όπως καταγγέλλεται, την υποστήριξη του Χαρτούμ, ένοπλες
συμμορίες Αράβων καίνε τους τελευταίους δεκαέξι μήνες το ένα χωριό του
Νταρφούρ μετά το άλλο – μια επιχείρηση εθνοκάθαρσης εναντίον του μαύρου
αφρικανικού πληθυσμού.

Οι ευθύνες

H κυβέρνηση αρνείται τις κατηγορίες και προσπαθεί να περάσει την ευθύνη στην
αντιπολίτευση συλλαμβάνοντας μάλιστα αρκετά μέλη της. Υπό τις απειλές του
Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Κόλιν Πάουελ (ο οποίος επισκέφθηκε πρόσφατα
την περιοχή), και του Βρετανού πρωθυπουργού Τόνι Μπλερ, για επιβολή κυρώσεων,
υπόσχεται να καταστείλει τις συμμορίες των Αράβων και να πάψει να δυσχεραίνει
τις προσπάθειες των οργανώσεων αρωγής. Οι ίδιες αυτές οργανώσεις, ωστόσο,
καταγγέλλουν συνεχιζόμενα εμπόδια και περιορισμούς. H διεθνής κοινότητα μόλις
που αρχίζει να στρέφει το βλέμμα της στην περιοχή – για ακόμα μια φορά,
χρειάστηκε πρώτα να φτάσει η κατάσταση σε απελπιστικό σημείο. Και, ακόμα και
σήμερα, υπάρχουν αρκετοί που προτιμούν να κωφεύουν. Κατά τη σύνοδο της
Αφρικανικής Ένωσης στην Αντίς Αμπέμπα, οι Αφρικανοί ηγέτες κάλεσαν μεν τη
σουδανική κυβέρνηση να «εξουδετερώσει» επειγόντως τους Άραβες πολιτοφύλακες,
αρνήθηκαν ωστόσο να χαρακτηρίσουν τα τεκταινόμενα στο Νταρφούρ «γενοκτονία» –
χαροποιώντας ιδιαίτερα το Χαρτούμ.