[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Ο τρόπος επιλογής του νέου προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελεί
σαφή περιφρόνηση προς τη δημοκρατική λογική που θέλει να εγκαθιδρύσει το νέο
Σύνταγμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ακυρώνει τη λογική του Συντάγματος για
ανοιχτές και διαφανείς διαδικασίες, για τη γεφύρωση του χάσματος ανάμεσα στους
Ευρωπαίους πολίτες αφενός και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς αφετέρου. H επιλογή του
νέου προέδρου έγινε με εντελώς αδιαφανείς διαδικασίες, βυζαντινού τύπου
μεθοδεύσεις, με άγνωστα κριτήρια, παρασκηνιακές συναλλαγές και μεσανατολικά
παζαρέματα (όπως κατήγγειλε και ο απερχόμενος πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Ρ.
Cox), χωρίς η ευρωπαϊκή κοινωνία και οι πολίτες να έχουν απολύτως κανέναν λόγο
ή ρόλο. Και έγιναν όλα αυτά προκειμένου να επιλεγεί προσωπικότητα ως
«ελάχιστος κοινός παρονομαστής» και να αγνοηθούν άλλες προσωπικότητες, πρώτου
μεγέθους, με κύρος, απόψεις, ιδέες και κυρίως όραμα για το μέλλον της Ευρώπης
ως ανεξάρτητης έκφρασης στο διεθνές σύστημα. Βεβαίως, «αρχή άνδρα δείκνυσι».
Αλλά είναι σαφές ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες θέλουν μια «άλλη Ευρώπη», μια Ευρώπη
που να λειτουργεί ως αυτόνομος πόλος επιρροής στο διεθνές σύστημα. Όχι
αναγκαία σε σύγκρουση με τις ΗΠΑ, αλλά όχι και ως «υποτακτική» της Ουάσιγκτον.
H βούληση αυτή των πολιτών εκφράστηκε με πολλούς τρόπους, τελευταία στις
ευρωεκλογές, είτε με την αποχή είτε με τη στήριξη ευρωσκεπτικιστικών δυνάμεων.

Σε μια περίοδο που η Ευρωπαϊκή Ένωση διέρχεται τη σημαντικότερη κρίση στην
ιστορία της, στην προσπάθειά της να προσαρμοσθεί στην πραγματικότητα του
διευρυμένου αριθμού κρατών-μελών με αποκλίνουσες απόψεις, ο ρόλος της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι κρίσιμος. H Επιτροπή, ως ο κατ’ εξοχήν υπερεθνικός
θεσμός, μπορεί, με ισχυρή πολιτική ηγεσία, να συνθέσει τις διαφορετικές
απόψεις, να διαπλάσει και να προβάλλει το όραμα για την Ευρώπη. Αυτό έκανε στο
παρελθόν η Επιτροπή, κάτω από την προεδρία του Ζακ Ντελόρ. Και αυτό θα πρέπει
να κάνει η νέα Επιτροπή: να λειτουργήσει αυτόνομα από τις κυβερνήσεις ως η
«πολιτική ατμομηχανή» για τη βαθύτερη ενοποίηση. H ύπαρξη ισχυρής Επιτροπής
είναι απολύτως αναγκαία, ιδιαίτερα για τις μικρότερες χώρες-μέλη και
ειδικότερα την Ελλάδα.

Ο Π. K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και
Δημόσιας Διοίκησης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.