Πρόωρη εφηβεία λόγω TV

Παιδιά και τηλεόραση. Μία πολυσυζητημένη όσο και αμφιλεγόμενη σχέση.
Πάμπολλες έρευνες την έχουν εξετάσει, με συχνά αντικρουόμενα συμπεράσματα. Μία
νέα έρευνα έρχεται τώρα να υποστηρίξει πως η τηλεόραση -ως πηγή φωτός και
ακτινοβολίας, ασχέτως του περιεχομένου των προγραμμάτων που παρακολουθεί το
παιδί -επισπεύδει την έλευση της εφηβείας.

Ζάπινγκ: όσο πιο πολλές ώρες κάθεται ένα παιδί μπροστά σε μια οθόνη, ανεξαρτήτως του τι βλέπει σε αυτήν, τόσο πιο γρήγορα εισέρχεται στην περίοδο της εφηβείας

Τα τελευταία χρόνια, η πρόωρη εφηβεία έχει γίνει κάτι σαν κανόνας. Και παρ’
ότι πολλοί γονείς μπορεί να επιρρίπτουν την ευθύνη για αυτό σε τηλεοπτικές
εκπομπές τύπου Sex and the City, ή σε τηλεοπτικά σόου τύπου βαριετέ, οι
ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας, με επικεφαλής τον Ρομπέρτο
Σάλτι, προσφέρουν μια εναλλακτική εξήγηση: όσο πιο πολλές ώρες κάθεται ένα
παιδί μπροστά σε μια οθόνη, ανεξαρτήτως του τι βλέπει σε αυτήν, τόσο πιο
γρήγορα εισέρχεται στην περίοδο της εφηβείας με ό,τι αυτό σημαίνει,
συμπεριλαμβανομένων πολλές φορές κάποιων επιπόλαιων και εν δυνάμει επικίνδυνων
σεξουαλικών σχέσεων.

H μελέτη

Όπως αναφέρει η βρετανική εφημερίδα «Γκάρντιαν», οι ερευνητές μελέτησαν 74
παιδιά ηλικίας από έξι έως 12 ετών τα οποία παρακολουθούσαν συνήθως τηλεόραση
κατά μέσο όρο τρεις ώρες ημερησίως. Μία εβδομάδα προτού ξεκινήσει το πείραμα,
ενθάρρυναν τα παιδιά να παρακολουθούν τηλεόραση ακόμα περισσότερο. Κατόπιν, οι
μικροί συμμετέχοντες στερήθηκαν για μία εβδομάδα κάθε επαφή με τηλεόραση,
ηλεκτρονικούς υπολογιστές και βιντεοπαιχνίδια. Επιπλέον, οι οικογένειές τους
κλήθηκαν να χρησιμοποιούν λιγότερο τεχνητό φως. Στο τέλος του πειράματος, τα
επίπεδα μελατονίνης των παιδιών είχαν αυξηθεί κατά μέσο όρο κατά 30%. H αύξηση
ήταν ιδιαίτερα έντονη στα μικρότερα παιδιά. Τι είναι η μελατονίνη; Μια ορμόνη
η οποία πιστεύεται ότι επιβραδύνει την πορεία των παιδιών προς τη σεξουαλική
ωριμότητα. H δράση της όμως δεν περιορίζεται σε αυτό.

H μελατονίνη επηρεάζει και τον ύπνο. Σύμφωνα λοιπόν με την Αλεσάντρα
Γκρατζιότιν, διευθύντρια του Κέντρου Γυναικολογίας και Ιατρικής Σεξολογίας του
Μιλάνου, τα αποτελέσματα της έρευνας βοηθούν ενδεχομένως στην κατανόηση και
ενός άλλου φαινομένου των τελευταίων ετών: των διαταραχών στον ύπνο που
εμφανίζουν σήμερα περισσότερα παιδιά από ποτέ. H πλειοψηφία των ερευνητών,
βέβαια, συμφωνούν πως το θέμα -οι επιπτώσεις της τηλεόρασης όχι μόνο στην
ψυχολογία αλλά και στη σωματική ανάπτυξη των παιδιών -χρειάζεται να
διερευνηθεί περαιτέρω.

Φαντασία

Κι ας είναι λίγο δύσκολα αυτά τα πειράματα: στην περίπτωση της έρευνας του
Πανεπιστημίου της Φλωρεντίας, γονείς και επιστήμονες χρειάστηκε να
επιστρατεύσουν όλη τους τη φαντασία προκειμένου να απασχολήσουν και να
διασκεδάσουν τα παιδιά μια ολόκληρη εβδομάδα χωρίς τηλεόραση, βιντεοπαιχνίδια
και υπολογιστές -ορισμένα από τα μικρότερα παιδιά, μάλιστα, ήταν στην αρχή
απαρηγόρητα.

Τι έχουν πει κατά καιρούς οι ερευνητές

* Μάïος 1997. Τα τηλεοπτικά παιχνίδια μπορεί να ωθήσουν τα παιδιά
προς τη γνώση, να αυξήσουν την αυτοεκτίμησή τους και να τα καταστήσουν
περισσότερο ευαίσθητα έναντι των κοινωνικών προκαταλήψεων. (Πανεπιστήμιο του
Οχάιο)

* Μάρτιος 1998 Τα παιδιά που παρακολουθούν καθημερινά τηλεόραση για
τέσσερις ή και περισσότερες ώρες ζυγίζουν περισσότερα κιλά από ό,τι εκείνα που
παρακολουθούν λιγότερες από δύο ώρες. (Ιατρικό Κέντρο Τζον Χόπκινς Μπέιβιου)

* Σεπτέμβριος 2002 H τηλεόραση μπορεί να συμβάλει την πνευματική
ανάπτυξη των παιδιών. (Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν)

* Μάρτιος 2003 H τηλεόραση δεν επηρεάζει το βάρος των παιδιών αλλά τα
βιντεοπαιχνίδια μπορεί να το επηρεάζουν. (Πανεπιστήμιο του Τέξας)

* Μάρτιος 2003 H βία στα μέσα μαζικής ενημέρωσης αυξάνει την πιθανότητα
επιθετικής και βίαιης συμπεριφοράς. (Μελέτη στην επιθεώρηση «Psychological
Science in the Public Interest»)

* Μάρτιος 2004 Παρόλο που το 95% των γονέων πιστεύουν πως είναι
σημαντικό να ελέγχουν την έκθεση των παιδιών τους στην τηλεόραση, τα
βιντεοπαιχνίδια και τους υπολογιστές, ποσοστό μεγαλύτερο του 60% επιτρέπουν
στα παιδιά τους να ασχολούνται με αυτά όσο θέλουν.

(Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Γουέικ Φόρεστ)