H Bιβλιοθήκη της Bουλής των Eλλήνων

Οι «παλιές» εφημερίδες είναι σαν το παλιό καλό κρασί. Όποιος αγαπά τις
εφημερίδες θα τις αγαπήσει δέκα φορές περισσότερο αν συμβεί να τις ξεφυλλίσει
ενώ έχουν μεσολαβήσει πενήντα και εξήντα χρόνια από την έκδοσή τους. Θυμάμαι
τον αλησμόνητο πεζογράφο Αντρέα Φραγκιά που έλεγε πως το συγκλονιστικότερο
βιβλίο θα ήταν να μπορούσε να διαβάσει κανείς σ’ έναν τόμο όλες τις εφημερίδες
του κόσμου.

Χρειάστηκε για μια σύναξη κειμένων δύο πολύ σημαντικών συγγραφέων (ενός
πεζογράφου και ενός ποιητή) να καταφύγω σε εφημερίδες των αρχών της δεκαετίας
του ’50 και των μέσων της δεκαετίας του ’70. Ο τρόμος που υπήρχε ακόμη μέσα
μου, όταν χρειάστηκε το 1985 να αναζητήσω κείμενα του Γιάννη Τσαρούχη σε
εφημερίδες των δεκαετιών του ’40 και του ’50 στην Εθνική Βιβλιοθήκη, μου
δημιουργούσε μια βαθύτατη μελαγχολία για το καινούργιο εγχείρημα. Έχοντας
παρακολουθήσει απέξω τις εργασίες για την αναπαλαίωση του Καπνεργοστασίου της
οδού Λένορμαν (που στεγάζει ήδη τη Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων), η
νοικοκυροσύνη που απέπνεε το όλο πράγμα με έκανε να καταφύγω στις υπηρεσίες
της. Σε συντομότερο χρονικό διάστημα από κείνο που είχε ανακοινωθεί έφθασαν οι
φωτοτυπίες των πολλών (πάρα πολλών, είναι αλήθεια) φύλλων που είχαν ζητηθεί,
αλλά και τα μικροφίλμ τους. Με τάξη, όσον αφορά στις ημερομηνίες, στη σειρά
τους, όλα πεντακάθαρα, παστρικά.

Το «πολιτικό» πρόβλημα της Ελλάδας, όπως και κάθε χώρας, θα ήταν, σε μεγάλο
βαθμό, λυμένο, αν ο καθένας που πάει το πρωί στη δουλειά του ήταν
αποφασισμένος να βοηθάει και να λύνει, αντί να δημιουργεί, προβλήματα με το να
βαριέται, να αναβάλλει, να κωλυσιεργεί. Θυμάμαι μια νεαρή γιατρό (δυστυχώς δεν
κράτησα το όνομά της), πριν από τρία χρόνια, στο Γενικό Κρατικό τής Μεσογείων.
Έχοντας πάει να πάρω τα φάρμακα ενός φίλου, που δεν μπορούσε να μετακινηθεί,
περίμενε μαζί μ’ εμένα στην ουρά, μία νεαρή Αιθίοψ που έπασχε από AIDS και
φυματίωση.

Κρατούσε στην αγκαλιά το δίχρονο κοριτσάκι της (που ευτυχώς, όπως έμαθα, δεν
είχε προσβληθεί) και ζητούσε να προμηθευτεί τα φάρμακα ενός μήνα (όσο θα
έλειπε στην Αιθιοπία), ενώ το νοσοκομείο (το φαρμακείο του, δηλαδή) προέβλεπε
χορήγηση για δεκαπέντε μόνο μέρες. H νεαρή γιατρός επενέβη δραστήρια,
αγαπητικά για την Αιθίοπα, σχεδόν απειλητικά, αλλά με ευγένεια, για τις
υπηρεσίες, υπερβαίνοντας σαφώς την αρμοδιότητά της, αλλά η πάσχουσα έφυγε,
τελικά, με τα φάρμακα του μήνα. Αισθανόταν κανείς εκείνο το πρωί την άνομη
τάξη του κόσμου μας, έστω και σ’ έναν ελάχιστο βαθμό, να έχει ναρκοθετηθεί.

Άσχετα μεταξύ τους τα περιστατικά, αλλά άτομα σαν τις υπαλλήλους της
Βιβλιοθήκης της Βουλής (με επικεφαλής τη διευθύντριά της Ευρυδίκη Αμπατζή) και
τη νεαρή γιατρό του Γενικού Κρατικού δημιουργούν καθημερινώς ηθικά και
πολιτισμικά ένα δίχτυ ασφαλείας, που επιτρέπει τη ζωή να συντηρείται και να
ανανεώνεται και, προ παντός, να εξασφαλίζει τις πιστώσεις ώστε να πιστεύουμε
όλοι μας ότι η προσφορά που γίνεται «ανωνύμως» είναι πολύ πιο μεγαλειώδης από
την υπογραμμισμένη και επαινούμενη.

Οι πράξεις άλλωστε των ανθρώπων ελέγχονται, όσον αφορά στην αξία τους, μέσα
στην τύρβη της ημέρας. Μετά τις εννιά το βράδυ, καθώς η συναναστροφή, η
ψυχαγωγία, η προσδοκία του έρωτα μας μεταβάλλουν σε «επωνύμους», μπορεί ν’
αμφισβητηθεί η ειλικρίνεια όλων μας. Μέσα στη σκληρότητα της ημέρας, ο τρόπος
που συναλλασσόμαστε με τους άλλους, αποκαλύπτει τον πραγματικό μας χαρακτήρα.

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Λέξη».