ΓHΠEΔOΓPAΦIEΣ

Το Πανεπιστήμιο της Κοΐμπρα θεωρείται ένα από τα αρχαιότερα της Ευρώπης. Το
12ο αιώνα, που ιδρύθηκε, η γνώση ήταν ένα αγαθό με μικρότερη ζήτηση και άλλη
θέση στην κοινωνία των ανθρώπων. Σήμερα, για να φτάσεις στο Πανεπιστήμιο,
αρκεί να έχεις λεφτά και όρεξη, ενώ, για το Πανεπιστήμιο της Κοΐμπρα, αρκεί ν’
ανέβεις μπόλικα σκαλιά, που το χωρίζουν από το εμπορικό κέντρο της πόλης
(γεμάτο κατακόκκινους και κάθε άλλο παρά γνωσιολάτρες Εγγλέζους, αυτή τη μέρα
του αγώνα με την Ελβετία). Φτάνεις σε ένα επίπεδο ύψωμα, απ’ όπου έχεις όλη
την πόλη στα πόδια σου – το ποτάμι Μοντέγιο, τη νέα γέφυρα με θόλο α λα
Καλατράβα, τις κόκκινες αμφιθεατρικές στέγες, το άφθονο πράσινο, με δυο λόγια
την ηρεμία της πορτογαλικής φύσης. Οι διάφορες σχολές – με την πατίνα, αλλά
όχι το βάρος του χρόνου – βρίσκονται στ’ ανοίγματα μιας μεγάλης
παραλληλόγραμμης πεδιάδας, που μοιάζει με γήπεδο αλλά υπήρξε μάλλον χώρος
συγκέντρωσης και συζήτησης. Σήμερα έχει καταληφθεί, κι αυτή, από το πολύχρωμο
πλήθος των τουριστών-φιλάθλων με φανέλες Μπέκαμ και Σαπουιζά, που ξαφνικά, για
πρώτη ίσως φορά, μου φαίνονται αταίριαστοι με το τοπίο. Σκέπτομαι ότι όλοι
ξέρουν ποιος είναι ο Τότι αλλά οι περισσότεροι θα νομίζουν ότι ο Έρασμος, αν
τον έχουν ακούσει, είναι ένας υπάλληλος των Βρυξελλών που μοιράζει προγράμματα
– αλλά διώχνω τη σκέψη, γιατί ένα ευρωπαϊκό πρωτάθλημα είναι το τελευταίο που
φταίει για την κατάσταση του κόσμου.

Μάθημα πρώτο

Αν υπήρχε πανεπιστήμιο του ποδοσφαίρου, το πρώτο που θα μάθαιναν οι φοιτητές
θα ήταν να μην υποτιμούν τον αντίπαλο. Το έκαναν οι Γάλλοι στο
πορτοκαλοπράσινο γήπεδο-στολίδι της Λεΐρια κι αν δεν το πλήρωσαν το οφείλουν
στην τύχη που τους συνοδεύει από την αρχή των αγώνων αλλά που δεν είναι λογικό
να κρατήσει ώς το τέλος. Έπειτα από ένα προβλέψιμο πρώτο ημίχρονο, όπου έλαμψε
η κλάση του Ζιντάν (μια κλάση που μοιάζει διπλή όταν είσαι μέσα στο γήπεδο),
οι Κροάτες αναγεννήθηκαν στο δεύτερο και, μπροστά στα μάτια πολλών χιλιάδων
εκστασιασμένων οπαδών τους με φανέλες-σκακιέρες και μάτια πολεμιστών,
διεκδίκησαν και άγγιξαν τη νίκη. H άδικη ισοφάριση των Γάλλων, τους τη
στέρησε, αλλά δεν αλλοίωσε την αίσθηση του ωραίου αγώνα τους ούτε την ένταση
ενός παιχνιδιού που τα είχε σχεδόν όλα. Αν οι προηγούμενοι πρωταθλητές Ευρώπης
έχουν γνώση, δεν θα θάψουν κάτω από το χαλί της ισοπαλίας (και της σχεδόν
βέβαιης πρόκρισης) τις αγωνιστικές, και ιδίως τις αμυντικές, αδυναμίες τους.
Αλλά είπαμε, ποδόσφαιρο και γνώση είναι δυο κόσμοι που πολύ λίγο συναντώνται.