Tο βελούδινο ’89 του… 2005

Μετά τις ευρωεκλογές, η κυβέρνηση συνεχίζει να πολιτεύεται με βάση το δόγμα
βλέποντας και κάνοντας. Άνθρωποι που γνωρίζουν προβληματισμούς και σκέψεις στα
ενδότερα του Μαξίμου υποστηρίζουν ότι αυτό θα συνεχιστεί ώσπου να σβήσει η
φλόγα στο Ολυμπιακό Στάδιο.

Στο βάθος του ορίζοντα ωστόσο υπάρχει ένας ακόμα γρίφος για τον Κώστα
Καραμανλή – η προεδρική εκλογή τον Φεβρουάριο του 2005. Και παρά το γεγονός,
ότι όλα εξαρτώνται από το πόσο ανώδυνα θα περάσει η κυβέρνηση τον σκόπελο των
Ολυμπιακών, στη N.Δ. έχουν ήδη αρχίσει να επεξεργάζονται σενάρια για την
προεδρική εκλογή. Το πιθανότερο πάντως είναι ο Πρωθυπουργός να προτείνει
Πρόεδρο από την Αριστερά εάν διατηρεί το προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις. Το
σενάριο αυτό κυκλοφορεί σε κυβερνητικούς κύκλους ως το «βελούδινο ’89 του…
2005».

H νίκη στις ευρωεκλογές έχει προκαλέσει μεγάλη αισιοδοξία στις τάξεις της
γαλάζιας παράταξης, τα περισσότερα στελέχη της οποίας εκτιμούν πως η
αντιπολίτευση δεν θα βρει βηματισμό το επόμενο διάστημα και η N.Δ. θα
αντιμετωπίσει τις προεδρικές εκλογές σε κλίμα υπεροχής. Κορυφαία κυβερνητικά
στελέχη εκτιμούν πως ο πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής θα έχει ελεύθερη επιλογή
παρά το γεγονός ότι για να εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας αριθμητικά είναι
απαραίτητη η συναίνεση του ΠΑΣΟΚ. Τα στελέχη αυτά πιστεύουν πως ο κ.
Παπανδρέου δεν θα διακινδυνεύσει μια τρίτη ήττα μέσα σε ένα χρόνο, εκτός κι αν
έχουν έρθει τα πάνω κάτω ώς τον Δεκέμβριο. Σε κάθε περίπτωση, όπως
υποστηρίζουν, την απόφαση θα την πάρει ο κ. Καραμανλής και αυτή βέβαια θα
εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις δημοσκοπήσεις του Δεκεμβρίου. Πάντως, τα
πιθανά σενάρια για την προεδρική εκλογή είναι τέσσερα:

Το πρώτο σενάριο προϋποθέτει πως το πολιτικό σκηνικό δεν έχει αλλάξει και
το σημερινό προβάδισμα της Νέας Δημοκρατίας διατηρείται αλώβητο. Ο
Πρωθυπουργός θα έχει την ευχέρεια να προτείνει υποψήφιο από την παράταξή του
και να θέσει στο ΠΑΣΟΚ ένα σημαντικό δίλημμα: είτε τον αποδέχεται
επιβεβαιώνοντας την κυριαρχία της συντηρητικής παράταξης, είτε τον απορρίπτει
διακινδυνεύοντας μια τρίτη συνεχόμενη εκλογική ήττα μέσα σε ένα χρόνο, που θα
το βάλλει σε μεγάλες περιπέτειες. Από την άλλη, η κυβέρνηση κερδίζει μια
καθαρή τετραετία, με ορίζοντα βουλευτικών εκλογών πάλι το 2009.

Για τον κ. Καραμανλή, αυτό το σενάριο, εκτός του ότι δίνει πρόσθετο χρόνο στην
κυβέρνηση, έχει το πλεονέκτημα ότι ικανοποιεί τα αντανακλαστικά της παράταξής
του. Όχι μόνο η βάση της N.Δ., αλλά ακόμα και κορυφαία και μετριοπαθή
κυβερνητικά στελέχη δεν κρύβουν πως θα προτιμούσαν συντηρητικό υποψήφιο. Στην
ακραία του μορφή, που τρομάζει το ΠΑΣΟΚ γιατί δεν μπορεί να δεχτεί με κανένα
τρόπο αυτή την υποψηφιότητα, το σενάριο προβλέπει να προταθεί ως πρόεδρος της
Δημοκρατίας ο Κώστας Μητσοτάκης. Ωστόσο, όσοι θεωρούν πιθανό κάτι τέτοιο
παραγνωρίζουν την τάση του κ. Καραμανλή για «σίγουρες» επιλογές. Στην ηλικία
του κ. Μητσοτάκη μπορεί να συμβεί οτιδήποτε και το μόνο που δεν επιθυμεί ο κ.
Καραμανλής, όπως λένε κυβερνητικά στελέχη, είναι μια αιφνιδιαστική και
αναγκαστική εκλογή Προέδρου.

Όπως λένε πάντως στελέχη του Μαξίμου, ο ίδιος ο κ. Καραμανλής δεν καλοβλέπει
αυτό το σενάριο, για τρεις λόγους: H στρατηγική του είναι προσανατολισμένη στη
συναίνεση της κοινωνίας και η συντηρητική παράταξη δεν διαθέτει πληθώρα
υποψηφίων με μετριοπαθή χαρακτηριστικά και απήχηση πέραν του στενού κομματικού
ακροατηρίου. Οι μόνοι που αντιστοιχούν στις προδιαγραφές, όπως λένε
κυβερνητικά στελέχη, είναι ο κοινοτικός επίτροπος Σταύρος Δήμας, τον οποίο ο
κ. Καραμανλής δεν σκέφτεται να ανακαλέσει άμεσα από τις Βρυξέλλες, και ο
Γιώργος Σουφλιάς αν το θελήσει. H δεύτερη ένσταση είναι πως αυτό το σενάριο
καθιστά το υπόλοιπο του 2004 μια καθαρά προεκλογική χρονιά, γεγονός που
συνεπάγεται μεγάλη αναστάτωση στον οικονομικό προγραμματισμό της κυβέρνησης. Ο
τρίτος λόγος είναι ότι ο κ. Καραμανλής έχει δεσμευτεί για συναινετική εκλογή
Προέδρου της Δημοκρατίας και δεν θέλει να δώσει λαβή στην αντιπολίτευση να τον
κατηγορεί πως αθέτησε τις δεσμεύσεις του.

Το δεύτερο σενάριο – και για το Μαξίμου το επικρατέστερο – είναι στις
δημοσκοπήσεις του Δεκεμβρίου η κυβέρνηση να έχει μια άνετη διαφορά από το
ΠΑΣΟΚ και ο Κώστας Καραμανλής να επιδιώξει συναινετική εκλογή του Προέδρου της
Δημοκρατίας. Στο σενάριο αυτό παίζει κατά προτίμηση ένας υποψήφιος που
προέρχεται από την Αριστερά, όπως π.χ. ο Νίκος Κωνσταντόπουλος. Αρνητικό σε
αυτό το σενάριο είναι ότι θα υπάρξει εσωκομματική γκρίνια, όμως κυβερνητικά
στελέχη λένε πως τα θετικά του υπερτερούν: Το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να απορρίψει με
πειστικό τρόπο έναν υποψήφιο προερχόμενο από τις τάξεις της Αριστεράς και
κινδυνεύει να χρεωθεί τις εκλογές και το ενδεχόμενο μιας τρίτης εκλογικής
αναμέτρησης μέσα σε ένα χρόνο, που θα λειτουργήσει, όπως πιστεύουν κυβερνητικά
στελέχη, αρνητικά στους ψηφοφόρους. H N.Δ. διατηρεί την κυβέρνηση, η Αριστερά
παίρνει θεσμικό μερίδιο στην εξουσία και το ΠΑΣΟΚ παραμένει στη γωνία. Σε
κυβερνητικούς κύκλους, αυτό το σενάριο αναφέρεται ως το «βελούδινο ’89».

Το τρίτο σενάριο είναι η κυβέρνηση να μην τα πάει καλά το φθινόπωρο και η
λαϊκή δυσαρέσκεια να αποτυπωθεί σε μια αισθητά μειωμένη διαφορά από το ΠΑΣΟΚ
στις δημοσκοπήσεις του Δεκεμβρίου. Σε αυτή την περίπτωση, όπως λένε
κυβερνητικά στελέχη, η N.Δ. δεν θα θελήσει να διακινδυνεύσει εκλογές. Θα
επιδιώξει κυρίως τη συναίνεση του ΠΑΣΟΚ προτείνοντας υποψήφιο από τις τάξεις
του. Στο σενάριο αυτό παίζει ως υποψήφιος για την προεδρία άνθρωπος από τις
τάξεις του ΠΑΣΟΚ που εξασφαλίζει στο πρόσωπό του ευρεία συναίνεση, όπως ο
Απόστολος Κακλαμάνης, αν αποδεχτεί την πρόταση.

Αν η N.Δ. και το ΠΑΣΟΚ καταφέρουν να συμφωνήσουν, η κυβέρνηση διατηρεί
ορίζοντα τετραετίας. Ωστόσο, αυτό το σενάριο δίνει ισχυρό ρόλο στις εξελίξεις
και ενισχύει προσωπικά τον αρχηγό του ΠΑΣΟΚ Γιώργο Παπανδρέου (ο οποίος θα
αποφασίσει αν θα υπάρξει συμφωνία), εις βάρος του κ. Καραμανλή.

Επιπλέον, ακόμα και αν δεν υπάρξει συμφωνία και γίνουν τελικά εκλογές, η
διαφορά θα είναι μικρή και ο κ. Παπανδρέου θα λειτουργεί ως εν αναμονή
πρωθυπουργός.

Το τέταρτο σενάριο είναι η κυβέρνηση να έχει αποτύχει φανερά μέσα τους
επόμενους έξι μήνες και να έχει αλλάξει εντελώς το πολιτικό σκηνικό, με το
ΠΑΣΟΚ να έχει πάρει κεφάλι στις δημοσκοπήσεις. Σε αυτή την περίπτωση, εκτιμούν
κυβερνητικά στελέχη, το ΠΑΣΟΚ θα επιδιώξει να προκαλέσει εκλογές, ενώ η
κυβέρνηση θα προσπαθήσει με κάθε τρόπο να τις αποφύγει. Κυβερνητικά στελέχη
θεωρούν αυτό το σενάριο μάλλον απίθανο, εκτιμούν όμως πως σε αυτή την
περίπτωση ο κ. Καραμανλής θα αποφύγει να ανοίξει τα χαρτιά του ώς το τέλος,
περιμένοντας το ΠΑΣΟΚ να προτείνει πρώτο έναν υποψήφιο.

Δεν αποκλείεται πάντως, λένε αυτά τα στελέχη, ο κ. Καραμανλής να καταφύγει σε
μια πρόταση – έκπληξη, όπως τον κ. Κώστα Σημίτη.

H προεδρική εκλογή τον Φεβρουάριο του 2005

* Το πρώτο σενάριο

H N.Δ. διατηρεί στις δημοσκοπήσεις μεγάλο προβάδισμα έναντι του ΠΑΣΟΚ. Ο
Κώστας Καραμανλής προτείνει έναν συντηρητικό υποψήφιο, τον οποίο δεν μπορεί να
αποδεχθεί το ΠΑΣΟΚ. H κυβέρνηση κερδίζει τις εκλογές

* Το δεύτερο σενάριο

H N.Δ. διατηρεί μεγάλη διαφορά από το ΠΑΣΟΚ. Ο Κώστας Καραμανλής όμως
επιδιώκει μια συναινετική εκλογή και προτείνει υποψήφιο από την Αριστερά. Το
ΠΑΣΟΚ τον αποδέχεται

* Το τρίτο σενάριο

H διαφορά της κυβέρνησης από το ΠΑΣΟΚ έχει μειωθεί σημαντικά. Ο Κώστας
Καραμανλής επιδιώκει τη συναίνεση του ΠΑΣΟΚ προτείνοντας έναν υποψήφιο από τις
τάξεις του. Το ΠΑΣΟΚ τον αποδέχεται

* Το τέταρτο σενάριο

H κυβέρνηση έχει αποτύχει φανερά και το ΠΑΣΟΚ έχει πάρει κεφάλι στις
δημοσκοπήσεις. Ο Κώστας Καραμανλής επιδιώκει με κάθε τρόπο συναίνεση, όμως το
ΠΑΣΟΚ θα επιδιώξει να προκαλέσει εκλογές