Tο μωσαϊκό του κλίματος

H σύνθεση και η δομή της γήινης ατμόσφαιρας είναι ένα πολύπλοκο παζλ που
κανείς δεν μπορεί να ταιριάξει. Εκεί μέσα κρύβονται οι μηχανισμοί αλλαγής του
κλίματος, εκεί συγχωνεύονται οι ρύποι και τα ανθρωπογενή αέρια που συμβάλλουν
στην αλλαγή της ποιότητας της ζωής μας.

H «Αύρα» είναι ένας αμερικανικός δορυφόρος που θα εκτοξευτεί σε λίγες μέρες
και φιλοδοξεί να συγκεντρώσει αναλυτικά στοιχεία ώστε να βοηθήσει τους
επιστήμονες να καταλάβουν για πρώτη φορά τους παράγοντες που διαμορφώνουν το
κλίμα στον πλανήτη μας.

Δραματική αλλαγή. Σύμφωνα με το επιστημονικό περιοδικό «New Scientist»,
τα υπολογιστικά μοντέλα που επιχειρούν να προσομοιώσουν τη δυναμική του
κλίματος δείχνουν ότι βρισκόμαστε στο μεταίχμιο μιας δραματικής κλιματικής
αλλαγής. Όμως η εκτίμηση αυτή μπορεί να αποδειχτεί εσφαλμένη. H πληθώρα
δεδομένων που θα αρχίσουν να καταφθάνουν από την «Αύρα» στα επίγεια εργαστήρια
– έξι με εννέα μήνες μετά την είσοδό της σε τροχιά – αναμένεται να βελτιώσουν
την προγνωστική ακρίβεια των μοντέλων.

H «Αύρα» θα είναι ο πρώτος δορυφόρος που θα αποκτήσει σαφή εικόνα για την
τροπόσφαιρα, που είναι το στρώμα της ατμόσφαιρας στο οποίο ζούμε καθώς
εκτείνεται σε ύψος περίπου 10 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας. Για
τον σκοπό αυτό θα χρησιμοποιήσει τέσσερα όργανα για την ανίχνευση της
υπέρυθρης και της υπεριώδους ακτινοβολίας, καθώς και ραδιοκύματα για να
προσδιορίσει τις τιμές της θερμοκρασίας και της πίεσης και τις συγκεντρώσεις
δεκάδων χημικών ουσιών, όπως μεθάνιο και χλωροφθοριούχοι άνθρακες.

Μια άλλη παράμετρος που θα ερευνήσει λεπτομερώς ο δορυφόρος είναι ο τρόπος με
τον οποίο η ατμόσφαιρα εξουδετερώνει τους ρυπογόνους οργανισμούς. Κατά μια
εκτίμηση, το μεγαλύτερο μέρος της χημικής αυτής διεργασίας γίνεται σε μια
μεταβατική ζώνη ανάμεσα στην τροπόσφαιρα και τη στρατόσφαιρα.

Τα εν οίκω μη εν δήμω

Οι έρευνες που θα κάνει από το Διάστημα ο δορυφόρος «Αύρα» θα βοηθήσουν τους ειδικούς να βελτιώσουν τα υπολογιστικά τους μοντέλα, ώστε να προβλέπουν με ακρίβεια τις μελλοντικές κλιματικές αλλαγές – Τις χημικές αλλαγές στην τροπόσφαιρα, η οποία εκτείνεται σε ύψος 10 χιλιομέτρων από τη θάλασσα, θα μελετήσει ο δορυφόρος «Αύρα»

Όση ακρίβεια κι αν έχουν οι μετρήσεις για τα ρυπογόνα συστατικά της
ατμόσφαιρας, τα μάτια της… «Αύρας» θα παραμείνουν έξω από τα σπίτια μας. Οι
επιστήμονες μπορεί να έχουν μια ικανοποιητική εικόνα για τις επιπτώσεις που
έχει στον ανθρώπινο οργανισμό η έκθεση στις επιδράσεις διαφόρων χημικών
παραγόντων, όμως για το τι γίνεται μέσα στο σπίτι μας… κανείς δεν βάζει το
χέρι του στη φωτιά, σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Κόρσι που είναι επίκουρος
καθηγητής στο Ινστιτούτο Εσωτερικού Περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο του Τέξας
στο Όστιν. Τον τελευταίο καιρό πολλοί ειδικοί δείχνουν έντονο σκεπτικισμό για
την ποιότητα του αέρα που επικρατεί στα σπίτια και στους εσωτερικούς χώρους
εργασίας. Τονίζουν ότι τα επίπεδα μόλυνσης είναι πολλές φορές υψηλότερα από
εκείνα μιας πόλης στην οποία υπάρχει έντονη βιομηχανική δραστηριότητα.
Προϊόντα για τον καθαρισμό του σπιτιού, καλλυντικά, ηλεκτρικές συσκευές,
εντομοαπωθητικά, απελευθερώνουν στον αέρα ατμούς και σωματίδια που
κατακάθονται στα ρούχα, στο κρεβάτι, στα χαλιά μας, προκαλώντας μεγάλους
κινδύνους για την υγεία μας.

Πολύ περισσότερο όταν σύμφωνα με τον P. Κόρσι μια μεγάλη κατηγορία ανθρώπων
περνά το 65% του χρόνου στο σπίτι και το 25% σε κάποιο άλλο εσωτερικό
περιβάλλον.

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης, Εύη Ελευθεριάδου