ΠATPIK ΛI ΦEPMΟP Mαντινάδες για τον Iρλανδό στη Γεννάδειο Bιβλιοθήκη

Φαντασθείτε δυο Κρητικούς στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη να λένε μαντινάδες στον
σερ Πάτρικ Λι Φέρμορ, σχετικές με την αντιστασιακή δράση του, κατά τον B’
Παγκόσμιο Πόλεμο.

Προχθές το βράδυ, ενώπιον δύο πρώην πρωθυπουργών, του Γεωργίου Ράλλη και του
Τζαννή Τζαννετάκη (ο οποίος είναι και ο μεταφραστής της «Μάνης» του Φέρμορ), ο
Αλέξανδρος Παπαδάκης με τη λύρα και ο Νίκος Καραβυράκης με το λαγούτο τού
τραγούδησαν: «H απαγωγή του Κράιπε/ εκείνη τη βδομάδα/ την Κρήτην εβοήθησε/ μα
κι ούλη την Ελλάδα». Κι αμέσως μετά: «Γεννήθηκα ελεύθερος/ κι εσύ ‘σαι η
αιτία/ την προσφορά σου δεν ξεχνώ/ γιατί ‘ναι αμαρτία», ώσπου σηκώθηκε κι
εκείνος και τους σιγοντάρισε σε ποιο άλλο τραγούδι, παρά το «Πότε θα κάνει
ξαστεριά»! Έτσι έκλεισε το ωραίο δείπνο και η τιμητική εκδήλωση που διοργάνωσε
η απερχόμενη διευθύντρια της Γενναδείου, Χάρις Καλλιγά, προς τον μεγάλο
Ιρλανδό φιλέλληνα, ο οποίος πρόσφατα κυκλοφόρησε και στα ελληνικά το πρώτο
μέρος της αυτοβιογραφίας του με τίτλο «H εποχή της δωρεάς» (Εκδόσεις
Μεταίχμιο).

Φυσικά υπήρξαν και ομιλίες για τον «Πάντυ». Του Τζαννή Τζαννετάκη, του
Έντμουντ Κήλυ, του Άλαν Μπέγκενχολντ και του Δημήτρη Δασκαλόπουλου, ο οποίος
θυμήθηκε τι γράφει ο Λόρενς Ντάρελ στον φίλο του Χένρι Μίλερ, σχετικά με τον
Φέρμορ: Ότι είναι ένας θαυμάσιος τρελός Ιρλανδός, ο πιο γοητευτικός μανιακός
που συνάντησε ποτέ του. Μιλάει καλά πέντε γλώσσες, κάθεται μαζί του κάθε βράδυ
ώς τις τρεις, διαβάζοντας και απαγγέλλοντας μεγαλόφωνα και, μάλιστα, όταν
κρυβόταν από τους Γερμανούς στις σπηλιές των βουνών της Κρήτης, κρατώντας τον
Κράιπε, διάβαζε κι εκεί. Ντοστογιέφσκι!

Ο Φέρμορ πάντως, όπως και οι άλλοι φιλέλληνες της εποχής του, ανέπτυξε σχέσεις
και με τους καλλιτέχνες και τους συγγραφείς της γενιάς του ’30 (ο Σεφέρης
μάλιστα του έχει αφιερώσει ένα σκαμπρόζικο στιχούργημα στα τολμηρά του
«Εντεψίζικα»). Αλλά είναι και από τους πρώτους που έγραψαν εγκωμιαστική
κριτική για τα καβαφικά ποιήματα, που κυκλοφόρησαν σε συγκεντρωτική αγγλική
έκδοση το 1951.

Στην «Εποχή της Δωρεάς» περιγράφει ως εξής το ξεκίνημα του μεγάλου του
νεανικού ταξιδιού από την Ολλανδία μέχρι την ουγγρική μεθόριο το 1933:
«Σφραγισμένο πίσω από τους μαιάνδρους του νερού, το Λονδίνο είχε εξαφανιστεί
και μονάχα μια πυρρόχρωμη καταχνιά μαρτυρούσε τα κατατόπια του. Αναρωτιόμουν
πότε θα ξαναγύριζα. H έξαψη μου κρατούσε τον ύπνο μακριά· πόσο σημαντική
φάνταζε η νύχτα! Και ήταν πράγματι από κάθε άποψη: η 9η Δεκεμβρίου του 1933
έφτανε στο τέλος της και δεν θα έπαιρνα το δρόμο της επιστροφής πριν από τον
Ιανουάριο του 1937 – διάστημα που αργότερα μου φάνηκε ολόκληρη ζωή· θα γύριζα
πίσω σαν τον Οδυσσέα plein d’ usage et de raison και, για καλό ή για κακό,
εντελώς μεταμορφωμένος από τα ταξίδια μου».