H περίοδος χάριτος αυξάνει τη διαφορά

H απρόσμενη νίκη του Σοσιαλιστικού Κόμματος (Ρ.S.Ο.E.), στις πρόσφατες
βουλευτικές εκλογές της 14ης Μαρτίου, ύστερα από μια οκταετή κυριαρχία της
Κεντροδεξιάς, έχει μεταβάλει ριζικά το πολιτικό τοπίο στην Ισπανία. Όπως
καταγράφουν όλες οι μετεκλογικές δημοσκοπήσεις, η νέα σοσιαλιστική κυβέρνηση
του Χοσέ Λουίς Θαπατέρο απολαμβάνει μια «περίοδο χάριτος» και μπορεί βάσιμα να
προσδοκά ότι θα αυξήσει σημαντικά τη διαφορά της από το Λαϊκό Κόμμα (Ρ.Ρ.),
πιθανόν σε 8 έως 10 ποσοστιαίες μονάδες (έναντι του 5% των βουλευτικών
εκλογών).

ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ του ψηφοδελτίου του Ρ.S.Ο.E. είναι ο πρώην ηγέτης του (για ένα
χρόνο, το 1998) Χοσέπ Μπορέλ και βασικοί άξονες της προεκλογικής του
εκστρατείας αφενός το Ιράκ («είναι αδύνατον να μιλήσει κανείς για την Ευρώπη
χωρίς να μιλήσει για τον πόλεμο στο Ιράκ») και αφετέρου η ενεργός συμμετοχή
της Ισπανίας στην Ευρώπη, σε αντιπαράθεση με τον «ευρωσκεπτικισμό» του Λαϊκού
Κόμματος. Το πρόγραμμα του Ρ.S.Ο.E. για τις ευρωεκλογές τονίζει την ανάγκη
διεξαγωγής δημοψηφίσματος για το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα και έχει ως κεντρικό
σύνθημα την «επιστροφή της Ισπανίας στην καρδιά της ευρωπαϊκής μηχανής».

ΣΕ ΑΝΤΙΘΕΣΗ με την επιθετική πολιτική του Ρ.S.Ο.E., το Λαϊκό Κόμμα
προσπαθεί απλώς να περιορίσει τις συνέπειες της ήττας, αλλά η ισχυρή επιρροή
που διαθέτει ακόμη ο πρώην πρωθυπουργός Χοσέ Μαρία Αθνάρ λειτουργεί
ανασταλτικά στις προσπάθειες για κομματική ανανέωση. Έτσι, το ευρωψηφοδέλτιο
του Ρ.Ρ. επιχειρεί απλώς να ικανοποιήσει της εσωκομματικές ισορροπίες και έχει
ως επικεφαλής τον πρώην υπουργό Εσωτερικών Χάιμε Μαγιόρ Ορέχα, ο οποίος στις
πρόσφατες βουλευτικές εκλογές ηγήθηκε της εκστρατείας στη Χώρα των Βάσκων, με
καταστροφικά για το Ρ.Ρ. αποτελέσματα. Επιπλέον ο Ορέχα ήταν ο εσωκομματικός
αντίπαλος του σημερινού ηγέτη του Ρ.Ρ. Μαριάνο Ραχόι (για τη διαδοχή του
Αθνάρ) και επομένως η τοποθέτησή του στην πρώτη θέση του ευρωψηφοδελτίου έχει
και την έννοια μιας (επιχρυσωμένης) αποστράτευσης. Ας σημειωθεί ακόμη ότι το
Ρ.Ρ. (και κυρίως ο Αθνάρ) δεν έχουν απαλλαγεί από μια συνωμοτικού τύπου
ερμηνεία για την εκλογική τους ήττα και επιτίθενται εναντίον των κυριότερων
MME (όπως, π.χ., στην εφημερίδα «El Pais»), θεωρώντας τα υπεύθυνα για τη
μαζική αντικυβερνητική κινητοποίηση, που ακολούθησε το τρομοκρατικό χτύπημα
της 11ης Μαρτίου. Όσον αφορά το τρίτο, εθνικής εμβέλειας, κόμμα, την Ενωμένη
Αριστερά, η οποία συμμετέχει ενεργά στο νέο Ευρωπαϊκό Αριστερό Κόμμα (όπου
εντάχθηκε και ο ΣΥΝ), η επιρροή της δεν φαίνεται να ξεφεύγει από τα όρια του
5%, όπου έχει καθηλωθεί τα τελευταία χρόνια (έναντι του 10% που συγκέντρωνε τη
δεκαετία του ’90).

ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ TA TPIA προαναφερθέντα (ισπανικά όπως χαρακτηρίζονται)
κόμματα, ένας σημαντικός αριθμός εδρών στο Ευρωκοινοβούλιο (10 από τις 64 στις
τελευταίες ευρωεκλογές) προσκυρώνονται κατά κανόνα στα περιφερειακά κόμματα
(κυρίως της Καταλωνίας και της Χώρας των Βάσκων), τα οποία συγκροτούν, ειδικά
για την περίπτωση, ευρύτερες μεταξύ τους συμμαχίες με εναλλασσόμενες
ονομασίες. Τρεις τέτοιου τύπου συμμαχίες έχουν σήμερα διαμορφωθεί, εν όψει των
επόμενων ευρωεκλογών.

Το κεντροδεξιό καταλανικό κόμμα Σύγκλιση και Ενότητα, το οποίο μετά την
αποχώρηση του ιστορικού του ηγέτη Ζόρντι Πουζόλ γνώρισε για πρώτη φορά την
ήττα στις περσινές καταλανικές εκλογές, συνεργάζεται με το κατ’ εξοχήν
κυβερνητικό κόμμα της Χώρας των Βάσκων -το επίσης κεντροδεξιό Εθνικό Κόμμα
(P.N.V.) -και με το Εθνικό Μέτωπο της Γαλικίας (Β.Ν.G.), συμπληρώνοντας το
φάσμα των κεντροδεξιών περιφερειακών κομμάτων της Ισπανίας. H συμμαχία αυτή
ονομάζεται Galeuzca, από τα αρχικά των τριών αντίστοιχων περιφερειών.

Ο μεγάλος νικητής των περσινών καταλανικών εκλογών, η Καταλανική Δημοκρατική
Αριστερά (Ε.R.C.), έχει αντίστοιχα συμμαχήσει με την κεντροαριστερή Βασκική
Αλληλεγγύη (E.A.) και ένα μικρό κόμμα της Αραγωνίας (την Ένωση της Αραγωνίας –
CHA), συγκροτώντας τον συνδυασμό Ευρώπη των Λαών, ενώ τα υπόλοιπα περιφερειακά
κόμματα -με κυριότερο τον Συνασπισμό των Καναρίων (C. C.) -έχουν συσπειρωθεί
σε έναν τρίτο συνδυασμό, την Ευρωπαϊκή Συμμαχία (C.E.).

ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ευκαιριακές συμμαχίες των περιφερειακών κομμάτων
απουσίαζε πάντοτε το ακροαριστερό Χέρι Μπατασούνα, το οποίο θεωρείται ως η
πολιτική πτέρυγα της ETA. Εντούτοις, κατόρθωνε πάντα, αυτόνομα και κάτω από
διαφορετικές κάθε φορά ονομασίες (το 1999 ως Euskal Herritarok), να εκλέξει
έναν ευρωβουλευτή, κάτι που δεν πρόκειται να συμβεί στις 13 Ιουνίου γιατί
-μετά την εκτός νόμου θέση του Χέρι Μπατασούνα -ο αντίστοιχος συνδυασμός δεν
έγινε δεκτός, όπως άλλωστε συνέβη και στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές.

Με το μυαλό στο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου

Στη χώρα που φιλοξενεί, τις ίδιες ακριβώς μέρες, το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα
ποδοσφαίρου (Euro 2004), στο οποίο μάλιστα φιλοδοξεί να πρωταγωνιστήσει μετά
και τον θρίαμβο της Πόρτο στο Τσάμπιονς Λιγκ, είναι φυσιολογικό οι ευρωεκλογές
να μην αποτελούν ζήτημα άμεσης προτεραιότητας. Εξάλλου η Πορτογαλία
συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών που και στις προηγούμενες ευρωεκλογές
επέδειξαν μια παγερή αδιαφορία για τον θεσμό, με την αποχή να αγγίζει το 60%.

H ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΗ πολιτική συγκυρία, με τις ευρωεκλογές να διεξάγονται στο
μέσον του κύκλου της τετραετίας, φαίνεται να ευνοεί το Σοσιαλιστικό Κόμμα
(Ρ.S.), το οποίο, ύστερα από μια επταετή κυβερνητική θητεία (1995-2002),
ηττήθηκε οριακά στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές που πραγματοποιήθηκαν τον
Μάρτιο του 2002. Το ευρωψηφοδέλτιο του Σ.K. έχει επικεφαλής τον πρώην υπουργό
Οικονομίας Αντόνιο ντε Σούσα Φράνκο, ο οποίος αντικαθιστά τον ιδρυτή του
κόμματος, πρώην πρωθυπουργό και πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Μάριο Σοάρες, η
ευρωπαϊκή θητεία του οποίου δεν επαλήθευσε τις προσδοκίες του για ηγετικό ρόλο
στο πλαίσιο του ΕΣΚ.

H ΕΥΝΟΪΚΗ δυναμική για το Σοσιαλιστικό Κόμμα ανάγκασε τα δύο κόμματα
του κεντροδεξιού κυβερνητικού συνασπισμού -το (αυτοχαρακτηριζόμενο ως)
Σοσιαλδημοκρατικό (PDS) και το ευρωσκεπτικιστικό Λαϊκό Κόμμα (Ρ.Ρ.) -να
συγκροτήσουν κοινό συνδυασμό, ώστε η ενδεχόμενη ήττα τους να μην προσλάβει
μεγάλες διαστάσεις. Τις δύο έδρες που κατέχει στο Ευρωκοινοβούλιο φιλοδοξεί να
διατηρήσει το K.K. Πορτογαλίας (μέσω της Ενιαίας Δημοκρατικής Συμμαχίας -CDU),
ενώ μία έδρα διεκδικεί και ο Συνασπισμός της άκρας Αριστεράς (B.E.), ο οποίος,
σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, εμφανίζει σημαντική άνοδο σε σύγκριση με το 1,8%
που είχε συγκεντρώσει το 1999.

Επιμέλεια:Ευτυχία Τεπέρογλου