Eπιδημία η ευρωαδιαφορία

«Πότε ψηφίζουμε για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο; Τον Ιούνιο, τον Ιούλιο ή τον
Σεπτέμβριο;». Πολίτες και από τις 25 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης απάντησαν στο
«Ευρωβαρόμετρο» για τις ευρωεκλογές, μόλις πριν από τέσσερις εβδομάδες. Σωστά
(τον Ιούνιο) απάντησε μόνον το 37%!..

H άγνοια και, ταυτοχρόνως, η αδιαφορία των Ευρωπαίων πολιτών για τις
ευρωεκλογές, δεν ξάφνιασε τους δημοσκόπους. Αντίστοιχη εικόνα για τις
ευρωκάλπες και γενικότερα για την Ευρωπαϊκή Ένωση διαπιστώνουν σε κάθε
δημοσκόπηση τα τελευταία 20 χρόνια. Μόνον που αυτήν τη φορά η εικόνα είναι
χειρότερη από ποτέ και θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι σ’ αυτές τις εκλογές η
Ευρώπη των «25» θα καταρρίψει το αρνητικό ρεκόρ του 1999, όταν είχαν ψηφίσει
λιγότεροι από τους μισούς ψηφοφόρους (49,8%).

Αρκετοί στα κοινοτικά όργανα πίστευαν πριν από λίγους μήνες ότι με τη
διεύρυνση της E.E. θα αυξηθεί και το ενδιαφέρον του πολίτη για το παρόν και το
μέλλον της Ευρώπης, τουλάχιστον όπως αυτό υποδηλώνεται μέσω της συμμετοχής σε
μια ψηφοφορία.

«Από περιέργεια…». Θεωρούσαν ότι στις δέκα νέες χώρες που εντάχθηκαν
επισήμως την 1η Μαΐου στην E.E. και τώρα για πρώτη φορά θα εκλέξουν
ευρωβουλευτές η συμμετοχή θα ήταν αυξημένη, «έστω και από περιέργεια για το
ξεκίνημα ενός νέου θεσμού», όπως σημειώνει ανώτερο στέλεχος στην Κομισιόν. H
πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική. H αποχή στις περισσότερες χώρες της
Ανατολικής Ευρώπης θα ξεπεράσει τα ποσοστά της ευρωπαϊκής Δύσης, ενώ σε όλα τα
κράτη-μέλη (με εξαίρεση το Βέλγιο…) οι πολίτες θεωρούν ότι «οι Βρυξέλλες
βρίσκονται πολύ μακριά…». Το περιορισμένο ενδιαφέρον των Ευρωπαίων πολιτών
για τις ευρωεκλογές οφείλεται εν πολλοίς στο γεγονός ότι ο κόσμος γνωρίζει
ελάχιστα πράγματα για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα υπόλοιπα κοινοτικά
όργανα. «Δεν πρόκειται για ένα ελληνικό φαινόμενο, αντιθέτως στην Ελλάδα τα
ποσοστά συμμετοχής θα είναι και πάλι από τα υψηλότερα στην E.E. H αποχή είναι
μεγάλη σε όλες τις κοινοτικές χώρες, γιατί ο ψηφορόρος αγνοεί τη λειτουργία
του Ευρωκοινοβουλίου και πιστεύει ότι η όλη διαδικασία δεν τον αφορά άμεσα και
δεν επηρεάζει την καθημερινότητά του», επισημαίνει ο εκλογικός αναλυτής κ. Ηλ.
Νικολακόπουλος.

Στη χώρα μας, όλοι οι αναλυτές εκτιμούν ότι η συμμετοχή στις 13 Ιουνίου θα
πέσει πιθανότατα κάτω από το 70% – το 1999 ήταν 75,3%. Στην πρόσφατη
δημοσκόπηση της MRB, μάλιστα, οι έξι στους δέκα ερωτηθέντες δήλωναν ότι
αδιαφορούν ή ενδιαφέρονται ελάχιστα για τις ευρωεκλογές. Σε όλη την Ευρώπη, η
πλειονότητα των πολιτών εμφανίζεται να αγνοεί τα ονόματα των υποψήφιων
ευρωβουλευτών, ενώ οι περισσότεροι θεωρούν ότι στις ευρωλίστες βρίσκουν μια
θέση «απόμαχοι της πολιτικής» και πρόσωπα της σόου μπιζ. Κι αυτό, όπως
δείχνουν οι δημοσκοπήσιες, ενισχύει ακόμη περισσότερο την αδιαφορία τους.

Διπλές εκλογές. Παραδοσιακά, τα υψηλότερα ποσοστά συμμετοχής στις
κάλπες των ευρωεκλογών καταγράφονται στο Βέλγιο και το Λουξεμβούργο. Όχι,
όμως, γιατί ο κόσμος σ’ αυτές τις χώρες πιστεύει ότι βρίσκεται στην «καρδιά
της Ευρώπης», αλλά επειδή παράλληλα με τις ευρωεκλογές στήνονται κάλπες και
για το εθνικό Κοινοβούλιο (Λουξεμβούργο) ή για την εκλογή περιφερειακών
οργάνων (Βέλγιο).

Επίσης, αυξημένα ποσοστά συμμετοχής παρατηρούνται και σε όσες χώρες η
ψηφοφορία είναι υποχρεωτική (Ελλάδα, Λουξεμβούργο κ.α.). Την ίδια στιγμή, τη
μεγαλύτερη απόσταση από τις Βρυξέλλες κρατά, μέσα και από την κάλπη, η
Βρετανία. Στις προηγούμενες εκλογές για την Ευρωβουλή μπήκε στον κόπο να
ψηφίσει μόνον το 24% των Βρετανών ψηφορόρων!..

Οι εξουσίες του Ευρωκοινοβουλίου

Οι ιδρυτικές συνθήκες προέβλεπαν για το Ευρωκοινοβούλιο έναν συμβουλευτικό
ρόλο, αλλά πλέον μαζί το Συμβούλιο Υπουργών είναι τα δύο αποφασιστικά όργανα
της E.E. Οι αρμοδιότητές του δεν αντιστοιχούν πλήρως στις αρμοδιότητες των
εθνικών Κοινοβουλίων, ωστόσο ο ρόλος του έχει μετά τη Συνθήκη του Άμστερνταμ
(1997) αναβαθμιστεί και κινείται πλέον σε τρεις βασικούς άξονες:

Νομοθετικός: Μαζί με το Συμβούλιο Υπουργών συναποφασίζει για το 60% της
κοινοτικής νομοθετικής παραγωγής, ενώ εγκρίνει και τα πρόσωπα που
τοποθετούνται στα κοινοτικά όργανα.

Δημοσιονομικός: Το Ευρωκοινοβούλιο υιοθετεί ή απορρίπτει τον
προϋπολογισμό που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ με το σχέδιο Συντάγματος
περνά σε αυτό και ο τελευταίος λόγος για το σύνολο των δαπανών του
προϋπολογισμού.

Ελεγκτικός: H Κομισιόν υποχρεούται να λογοδοτεί στο Ευρωκοινοβούλιο και
να παρουσιάζει ετήσια απολογιστική έκθεση. Με πλειοψηφία 2/3 της Ολομέλειας,
εξάλλου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να ασκήσει πρόταση μομφής εναντίον
της Επιτροπής.