TPITH AΠOΨH Σχήματα και προ-σχήματα

Το ίσως ήταν μόνο πριν.

Το μπορεί είναι και τώρα.

Χρ. Παπαγεωργίου, Μόνιμο ρεπό

Έχουν άραγε δίκιο όσοι ψιθυρίζουν ότι οι περισσότεροι προοδευτικοί αρθρογράφοι
μόνο το ΠΑΣΟΚ «ξετινάζουν» στις στήλες τους, επιφυλασσόμενοι ή συγκρατούμενοι
στο ν’ ασκήσουν κριτική στα πεπραγμένα της N.Δ.;

H μομφή αυτή (περιέχουσα και μια δόση καχυποψίας, όπως συμβαίνει πάντα στη
χώρα μας όταν έχουμε αλλαγή κυβερνώντος κόμματος) μοιάζει, αλλά δεν είναι
δίκαιη. Ούτε στερείται ενόχων κινήτρων από τη μεριά «των κυκλοφορούντων τις
φήμες διαδρομιστών».

Κι εξηγούμαι.

Ο καθείς πονάει πριν απ’ όλα τον ιδεολογικό χώρο στον οποίο πολιτικά
γαλουχήθηκε και ανεξάρτητα από την προσωπική του πορεία ή τις επιλογές του δεν
μπορεί να αισθάνεται δικαιωμένος ή ευτυχής με όσα συμβαίνουν αυτήν την εποχή
στο ΠΑΣΟΚ.

Ο Γιώργος Παπανδρέου εγκαινίασε και ακολουθεί μια νέα τακτική κι ένα άλλο
στυλ, χωρίς βέβαια ν’ απεμπολεί τις εξουσίες του αρχηγού. Αυτή είναι η μία
πολιτική πραγματικότητα.

Οι άλλες εκδοχές είναι περισσότερο παρα-πολιτικές (και όχι στρατηγικές), καθώς
δίνεται η εντύπωση ότι ο καθείς έχει πάρει «ολίγον δικό του ΠΑΣΟΚ» κι έχει
βγει στην αγορά προβάλλοντάς το ως τη μοναδική γνήσια και σοσιαλιστική λύση.
Έτσι έχουμε το ΠΑΣΟΚ των δυσαρεστημένων, των κομμένων, των μη ψηφισθέντων από
τον λαό, των αριστερών, των πρώην προεδρικών κ.ο.κ.

Έχουμε αυτά τα άλλα ΠΑΣΟΚ εντός του ΠΑΣΟΚ του Γ. Παπανδρέου και σιγά σιγά μας
προκύπτουν και μερικά ΠΑΣΟΚ εκτός του ΠΑΣΟΚ, όπως κομμάτια του ΔΗΚΚΙ,
οραματικές διακηρύξεις του Μιχ. Χαραλαμπίδη, το νεοσύστατο ΔΗΣΟΚ κ.λπ.

Αυτό το φαινόμενο μπορεί να ερμηνευθεί με δύο τρόπους: ή το ΠΑΣΟΚ ως
ιστορικοπολιτικός σχηματισμός ενυπάρχει σε κάθε αριστερό χώρο / κίνημα (οπότε
αναρωτιέται κανείς γιατί δεν ενώνονται οι τάσεις αυτές με τη μήτρα) ή ο κάθε
οπλαρχηγός θέλει το δικό του «ΠΑΣΟΚ-στρατό» προκειμένου να διαπραγματευθεί
πολιτικά (οπότε και πάλι τίθεται το ερώτημα: με ποιον; Με το επίσημο ΠΑΣΟΚ ή
με τη N.Δ.;).

Όπως όμως και να το δει κανείς, τα παλαιά στελέχη του ΠΑΣΟΚ πρέπει να πάρουν
μία κρίσιμη απόφαση. Είτε θα ενταχθούν πραγματικά (και όχι μεσοβέζικα) στο
ΠΑΣΟΚ του Γ. Παπανδρέου και θα πάψουν να γκρινιάζουν στα κανάλια) είτε θα
συγκροτήσουν στα ίσια και καθαρά ένα νέο πολιτικό μόρφωμα (και θα περιμένουν
από τον λαό του ΠΑΣΟΚ την έγκριση / δικαίωση) είτε θ’ αποσυρθούν από την
πολιτική ζωή την οποία υπηρέτησαν ήδη επί 30 χρόνια (άλλοι ευδόκιμα και άλλοι
αδόκιμα).

H οποιαδήποτε άλλη πολιτική συμπεριφορά προκαλεί σύγχυση, καθώς ούτε οι
ιδεολογικοπολιτικές διαφοροποιήσεις είναι τόσο εμφανείς ούτε η
ανθρωπογεωγραφία των δι-αφωνούντων σηματοδοτεί μιαν άλλη στρατηγική
διαχείρισης του πληγωμένου (ίσως και από τους ίδιους) ΠΑΣΟΚ.

Ο νέος αρχηγός του ΠΑΣΟΚ σε δύο, τρεις τελευταίες αποφάσεις του έκανε σαφείς
τους προσανατολισμούς του.

Το μπαλάκι (ή «η καυτή πατάτα») βρίσκεται τώρα στα χέρια των πάσης φύσεως
ετερόκλητων επι-γόνων.

* Θέλουν μια ανανέωση, αλλά όχι σαν κι αυτή του ευρωψηφοδελτίου; Ποια ήταν η
πρότασή τους;

* Θέλουν έναν άλλο μηχανισμό εξουσίας, χωρίς όμως οι ίδιοι να χάσουν τα
κεκτημένα τους; Αυτό λέγεται «αλλαγή»;

* Θέλουν άλλον «τύπο αρχηγού», ενώ έτρεξαν μαζί με ένα εκατομμύριο μέλη και
φίλους να ψηφίσουν τον Γ. Παπανδρέου;

* Θέλουν μεγαλύτερη ορατότητα και συμμετοχή στη λήψη των αποφάσεων (υπονοώντας
ότι θα προτιμούσαν να τις παίρνουν αυτοί) ή θέλουν να ξανασχηματισθούν αυλές
(τη στιγμή που το ΠΑΣΟΚ δεν έχει καν «παλάτι» να διακυβερνήσει);

Ο κύβος ερρίφθη από τον Γ. Παπανδρέου.

Take it or leave it, όπως θα ‘λεγαν και οι σύμμαχοί μας. Μόνο που η δική τους
κίνηση πρέπει να γίνει γρήγορα, διότι το φθινόπωρο αρχίζει ο πολιτικός αγώνας.
Και, όπως συμβαίνει σε κάθε ματς, δεν είναι δυνατόν να μην ξεχωρίζεις με ποια
φανέλα παίζει ο δικός σου παίκτης.

O Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και MME στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.