H συμφωνία των… μηχανόβιων

Το πρώτο πράγμα που παρατηρεί κανείς στην έδρα της Χάρλεϊ Ντέιβιντσον, στο
Μιλγουόκι, είναι οι βαριές μηχανές που βρίσκονται σταθμευμένες έξω: Dyna
Glides, Softails, Sportsters – μια ολόκληρη νομενκλατούρα από ατσάλι και
χρώμιο.

Μία Χάρλεϊ καθρεφτίζεται στο ντεπόζιτο μιας άλλης μοτοσυκλέτας στο λιμάνι του Αμβούργου καθ’ οδόν προς το Μιλγουόκι για τους περσινούς εορτασμούς των 100 χρόνων Χάρλεϊ

Το δεύτερο, ότι τα επιχειρηματικά κοστούμια είναι τόσο σπάνια όσο σπάνια είναι
και τα πατίνια στα «συνέδρια» των φανατικών της Χάρλεϊ. Είναι ο πρόεδρος αυτός
που βγαίνει από το ασανσέρ φορώντας μοντέρνο μπλουζάκι ή μήπως ο μηχανικός από
το κέντρο κατάρτισης των αντιπροσώπων στον πρώτο όροφο; Αυτός ο διαφορετικός
κώδικας αμφίεσης δεν ακολουθείται μόνο για λόγους επίδειξης. Αν και το στυλ
των προϊόντων της εταιρείας μάς επαναφέρει στη βιομηχανική εποχή, οι
διοικητικές μέθοδοι που εφαρμόζονται είναι πρωτοποριακές.

Οι σημαντικές αποφάσεις λαμβάνονται από επιτροπές που συνδυάζουν
καλοπληρωμένους διευθυντές με ωρομίσθιους εργάτες. H συνεργασία της εταιρείας
με τα εργατικά της συνδικάτα, η οποία εξελίσσεται διαρκώς από τα τέλη της
δεκαετίας του 1980, είναι μοναδική. H Χάρλεϊ Ντέιβιντσον ήταν ήδη επιτυχημένη
διοικητικά το 1987 – όταν οι επιτελείς της πρωτοσκέφθηκαν να συνεργαστούν
στενότερα με τα εργατικά συνδικάτα. Ναι μεν έφθασε στο χείλος της καταστροφής
τη δεκαετία του 1970, έπειτα από περίπου δέκα χρόνια, όμως αναγεννήθηκε.
Παρόλα αυτά, έως το 1994, είχε γίνει σαφές ότι η Χάρλεϊ θα έπρεπε να ενισχύσει
την παραγωγή της για να αντιμετωπίσει τη ζήτηση, που ξεπερνούσε τα ήδη
κατασκευασμένα προϊόντα με αποτέλεσμα μεγάλες λίστες αναμονής και
δυσαρεστημένους πελάτες. H διοικητική ομάδα (της οποίας ηγούνται σήμερα οι Ρικ
Τίρλινγκ και Τζεφ Μπλιουστέιν) βρέθηκε μπροστά σε ένα μεγάλο δίλημμα: να
διασπαστεί από τα εργατικά συνδικάτα δημιουργώντας ένα μη συνδικαλιστικό
εργοστάσιο ή να συνεργαστεί μαζί τους και σ’ αυτή την προσπάθεια; Προς μεγάλη
απογοήτευση κάποιων ανώτατων στελεχών και αξιόλογης μερίδας μετόχων, επελέγη η
δεύτερη λύση. Έτσι, το 1995, γεννήθηκε μια συμφωνία συνεργασίας ανάμεσα στην
εταιρεία και τα δύο βασικά εργατικά συνδικάτα της, το Pace και το IAM. Έκτοτε,
η συμφωνία αυτή ισχυροποιείται ολοένα και περισσότερο.

Ξέγνοιαστος καβαλάρης. Ο διευθύνων σύμβουλος της Χάρλεϊ, Τζεφ Μπλιουστέιν, με τη μηχανή του

Ασύγκριτη. «Πολλές εταιρείες το επιχείρησαν στο παρελθόν, όμως δεν
κατόρθωσαν να το διατηρήσουν. Δεν γνωρίζω άλλη εταιρεία στις ΗΠΑ που να
συγκρίνεται με τη Χάρλεϊ Ντέιβιντσον», επισημαίνει στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ο
Εντ Λόουλερ, διευθυντής του Κέντρου για Αποδοτικούς Οργανισμούς του
Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας. Κι εδώ ακριβώς έγκειται η πρόκληση,
διότι η εμπειρία δείχνει ότι όσο θεμιτή κι αν είναι η συνεργασία διοίκησης –
εργατών, πρακτικά είναι πολύ δύσκολο να ευδοκιμήσει.

Τί γίνεται όμως στην περίπτωση της Χάρλεϊ; Τι θα γίνει αν η πρακτική που
επέτυχε με 5.000 υπαλλήλους δεν έχει την ίδια τύχη με 15.000; Αν ο Μπλιουστέιν
ανησυχεί, ξέρει να το κρύβει καλά. Ο 64χρονος άνδρας, πρώην καθηγητής
Μηχανολογίας που μπήκε στην εταιρεία το 1975 και αναρριχήθηκε στα ανώτατα
διοικητικά κλιμάκια το 1997, γέρνει πίσω στη δερμάτινη πολυθρόνα του με το
σήμα της Χάρλεϊ και σκέπτεται πριν απαντήσει. «Πιστεύω ότι τα πήγαμε αρκετά
καλά μέχρι τώρα», λέει αργά και μεθοδικά στον Σάιμον Λόντον, δημοσιογράφο των
«Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». «Πιστεύω ότι όλοι εδώ θα σας πουν πως δημιουργήσαμε κάτι
το ιδιαίτερο. Και είναι αποφασισμένοι να το διατηρήσουν».

Έχει δίκιο. Λίγη ώρα στα γραφεία και τα εργοστάσια της Χάρλεϊ είναι
αρκετή για να διαπιστώσει κανείς ότι οι υπάλληλοι πιστεύουν πράγματι πως η
εταιρεία είναι μοναδική. H ιδιαιτερότητα του προϊόντος είναι μέρος της
γοητείας. Δεν οδηγούν όλοι Χάρλεϊ, αν και είναι πολλοί. Τα χρήματα και τα
πλεονεκτήματα που απολαμβάνουν οι εργαζόμενοι είναι επίσης καλά. Εξίσου
σημαντικό όμως είναι και το αποκεντρωμένο στυλ διοίκησης.

Το πόσο θα κρατήσει αυτό το κοινό ταξίδι στους κόλπους της Χάρλεϊ και το αν θα
καταλήξει στον «προορισμό» του, εξαρτάται από πολλούς σημαντικούς παράγοντες.
Ο βασικότερος, το αν η εταιρεία θα μπορέσει να συνεχίσει να αναπτύσσεται με
τον ίδιο ρυθμό που έχει κάνει τα έσοδά της να τετραπλασιαστούν από το 1994.

Αποφάσεις κατόπιν γενικής συναίνεσης

H «διαφορετική» φιλοσοφία διοίκησης φθάνει στην απόλυτη μορφή έκφρασής της στο
εργοστάσιο της Χάρλεϊ στο Κάνσας Σίτι του Μισούρι. Ο τρόπος διοίκησης του
εργοστασίου αναλύεται σε ένα συμφωνητικό 85 σελίδων. Εκεί καταγράφονται οι
κατηγορίες αποφάσεων που είναι της αποκλειστικής ευθύνης της διοίκησης, οι
κατηγορίες που απαιτούν συνομιλίες και οι αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν
κατόπιν γενικής συναίνεσης. Πουθενά δεν αναφέρεται «το δικαίωμα της διοίκησης
να ασκεί εξουσία». Αντίθετα, γίνεται λόγος για «ανεξάρτητη, κερδοφόρα προς
όλους συνεργασία» και δηλώνεται ότι «οι υπάλληλοι θα συμμετέχουν σε όλα τα
επίπεδα λειτουργίας του εργοστασίου». Κάθε εργοστάσιο της εταιρείας διοικείται
με βάση μια ξεχωριστή εργατική συμφωνία.

LINKS:

* www.harley-davidson.com/

* www.ft.com/