Bαρύ πλήγμα στην οικονομία

Βαρύ πλήγμα θα επιφέρει στην ελληνική οικονομία πιθανή διατήρηση της
διεθνούς τιμής του πετρελαίου στα σημερινά επίπεδα. Τον λογαριασμό της αύξησης
στην τιμή του πετρελαίου τον πληρώνουν οι καταναλωτές λόγω της ανόδου του
πληθωρισμού.

Αν επαληθευτούν οι Κασσάνδρες που προβλέπουν ότι η τιμή του πετρελαίου μπορεί
να φθάσει ακόμη και στα 50 δολάρια ανά βαρέλι, ο λογαριασμός θα είναι πολύ πιο
τσουχτερός, αφού προβλέπεται σημαντική κάμψη της ανάπτυξης και αύξηση της
ανεργίας.

Διεθνείς οίκοι έχουν υπολογίσει ότι για κάθε πέντε δολάρια που αυξάνεται η
διεθνής τιμή του μαύρου χρυσού το παγκόσμιο οικονομικό προϊόν ψαλιδίζεται κατά
0,5% ενώ ο πληθωρισμός αυξάνεται κατά το ίδιο ποσοστό. Για μια οικονομία σαν
την ελληνική, η οποία εξαρτάται ενεργειακά σε μεγαλύτερο βαθμό σε σχέση με τις
υπόλοιπες αναπτυγμένες οικονομίες από το αργό πετρέλαιο, οι επιπτώσεις είναι
ακόμη πιο επιβαρυντικές.

Μείον 750 εκατ. ευρώ το ΑΕΠ

H διεθνής τιμή του αργού πετρελαίου έχει αυξηθεί από την αρχή του χρόνου
περίπου κατά 10 δολάρια ανά βαρέλι – από τα περίπου 30 δολάρια έχει ξεπεράσει
τα 38. Αν η τιμή ανέβει στα 40 δολάρια και διατηρηθεί σε αυτά τα επίπεδα έως
το τέλος του χρόνου, πράγμα που δεν είναι απίθανο με βάση τις προβλέψεις
αναλυτών, τότε η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας θα επιβραδυνθεί στο 3,2%
από 3,7% που προβλέπει για φέτος η ελληνική κυβέρνηση. Αυτό σημαίνει ότι το
οικονομικό προϊόν την Ελλάδας – το εθνικό εισόδημα – θα μειωθεί περίπου κατά
750 εκατ. ευρώ, εξέλιξη η οποία θα πλήξει την απασχόληση. Παράλληλα ο
πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί στο 3,4% από 2,9% που έκλεισε τον Απρίλιο.

Στην περίπτωση που τελικά το πετρέλαιο φθάσει στα 50 δολάρια ανά βαρέλι και
διατηρηθεί επί μακρόν σε αυτά τα επίπεδα, η ανάπτυξη της οικονομίας θα
προσγειωθεί απότομα στο 2,7% και ο πληθωρισμός θα σκαρφαλώσει στο 3,9%.

Αλυσιδωτές παρενέργειες

H αύξηση της τιμής του πετρελαίου δημιουργεί αλυσιδωτές αρνητικές αντιδράσεις
στην οικονομία. Κατ’ αρχήν αυξάνει άμεσα τον πληθωρισμό λόγω της αύξησης των
λιανικών τιμών των καυσίμων. Ωστόσο, εφόσον η τιμή διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα
για μακρό χρονικό διάστημα, προκαλεί έμμεση αλλά πιο μόνιμη αύξηση των
λιανικών τιμών όλων των προϊόντων. Με την αύξηση των τιμών των καυσίμων
αυξάνεται και το κόστος παραγωγής των επιχειρήσεων, οι οποίες μετακυλίουν την
αύξηση του κόστους στους καταναλωτές μέσω της αύξησης των τιμών των προϊόντων
τους.

Από την άλλη, η αύξηση των λιανικών τιμών των προϊόντων ψαλιδίζει το διαθέσιμο
εισόδημα των νοικοκυριών, τα οποία μειώνουν στη συνέχεια την κατανάλωση. Από
τη μείωση της ζήτησης μειώνονται τα κέρδη των επιχειρήσεων και οι τελευταίες
προχωρούν σε μείωση της παραγωγής τους με παράλληλη μείωση του αριθμού των
εργαζομένων τους – αύξηση ανεργίας.

Ένα από τα πιο «ύπουλα» χτυπήματα στην οικονομία από την αύξηση της τιμής του
πετρελαίου είναι και η δημιουργία πληθωριστικών προσδοκιών.

Ημίμετρο η μείωση των φόρων

Στόχος της κυβέρνησης είναι να ζητήσει να επιτραπεί από την Κομισιόν η
προσωρινή μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα κάτω από το
σημερινό κατώτατο όριο. Το ελληνικό αίτημα, όπως είπε ο κ. Σαλαγκούδης, έγινε
κατ’ αρχήν δεκτό να συζητηθεί από την Κομισιόν στην επόμενη συνεδρίασή της και
το επιχείρημα που χρησιμοποιήθηκε – ειδικά σε ό,τι αφορά την Ελλάδα – είναι
ότι η εξάρτησή μας από το πετρέλαιο φτάνει το 67%, από τις μεγαλύτερες ανάμεσα
στους «15».

Ωστόσο, ακόμη και αν γίνει δεκτό το ελληνικό αίτημα, στελέχη της αγοράς
εκτιμούσαν χθες ότι δύσκολα θα φέρει αποτελέσματα και θα συγκρατήσει τις τιμές
για τους εξής λόγους:

Σήμερα το κατώτατο επιτρεπόμενο κοινοτικό όριο είναι τα 28,7 λεπτά το λίτρο
και στην Ελλάδα ο φόρος στην αμόλυβδη είναι 29,6 λεπτά το λίτρο. Στελέχη του
υπουργείου Ανάπτυξης ανέφεραν ότι η μείωση του φόρου θα πρέπει να είναι
τουλάχιστον κατά 6 λεπτά το λίτρο και για να μη «χαθεί» στο δρόμο λόγω της
έλλειψης ανταγωνισμού. Επίσης ανέφεραν ότι θα πρέπει το μέτρο, εφόσον εγκριθεί
από την Κομισιόν, να συνοδευτεί και από την επιβολή πλαφόν στις λιανικές
τιμές. Με άλλα λόγια η κυβέρνηση, ενώ πριν από λίγες ημέρες επέμενε ότι θα
καταργήσει το πλαφόν στα καύσιμα, γιατί αυτό δεν συνάδει με το καθεστώς της
ελεύθερης αγοράς, τώρα φαίνεται να εξετάζει την εφαρμογή του.

Όσον αφορά το δημοσιονομικό κόστος της πρωτοβουλίας αυτής, ο κ. Σαλαγκούδης
δεν έδωσε στοιχεία, ενώ υποστήριξε για άλλη μια φορά ότι διαπιστώνει
ομαλοποίηση της αγοράς σε ό,τι αφορά τις μεγάλες διαφορές στις τιμές των
πρατηρίων!

Τέλος ο υφυπουργός ανακοίνωσε ότι παρέδωσε στους εκπροσώπους των διυλιστηρίων
και των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών το σχέδιο του υπουργείου για την
κατάθεση των τιμών σε ημερήσια βάση από τους φορείς της αγοράς, οι οποίοι
δεσμεύτηκαν ότι θα το μελετήσουν μέσα στην εβδομάδα.