Mε προφίλ Eυρωπαίου ηγέτη και βλέμμα στο εσωτερικό της χώρας του

Η επιβεβαίωση της ελληνοτουρκικής προσέγγισης, παρά τις όποιες
εξελίξεις στο Κυπριακό, και η αποστολή μηνύματος προς τους μουσουλμάνους της
Θράκης υπέρ της συνεργασίας με την ελληνική πολιτεία είναι οι δύο βασικοί
στόχοι της επίσκεψης στην Ελλάδα του Ταγίπ Ερντογάν, σύμφωνα με διπλωματικούς
κύκλους στην Άγκυρα.

«Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη Τούρκου πρωθυπουργού στην Ελλάδα ύστερα από
16 χρόνια και το γεγονός ότι πραγματοποιείται περίπου τρεις εβδομάδες μετά τα
δημοψηφίσματα στην Κύπρο είναι ενδεικτικό των προθέσεων του Ταγίπ Ερντογάν»,
αναφέρουν οι ίδιοι κύκλοι.

Οι πηγές αυτές τονίζουν ότι μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο των προσπαθειών της
τουρκικής κυβέρνησης να εξασφαλίσει τον Δεκέμβριο ημερομηνία για την έναρξη
των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, η ελληνική υποστήριξη θεωρείται ιδιαίτερης
σημασίας στην Τουρκία.

Μήνυμα σε εχθρούς

H επίσκεψη έχει όμως – σύμφωνα με τις ίδιες πηγές – και ιδιαίτερη
επικοινωνιακή σημασία για τον Ερντογάν. Επιθυμεί με τη δημόσια στήριξη της
Αθήνας στο ευρωπαϊκό αίτημα της χώρας του και να δείξει στους πολιτικούς του
εχθρούς ότι αυτός χαράσσει την εξωτερική πολιτική, παρουσιάζοντας παράλληλα το
προφίλ ενός σύγχρονου Ευρωπαίου ηγέτη.

Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι ο Ερντογάν πρόσφατα δήλωσε ότι θα είναι ο πρώτος
Τούρκος πρωθυπουργός μετά τον Τουργκούτ Οζάλ που θα επισκεφθεί την Ελλάδα,
θέλοντας έτσι να ενισχύσει ακόμα περισσότερο την εικόνα του ως «πολιτικού
κληρονόμου» του δημοφιλούς στην Τουρκία Οζάλ.

H επίσκεψη στη Θράκη

Όσον αφορά την επίσκεψή του στη Δυτική Θράκη, έγκυρες πηγές στην Άγκυρα
εκτιμούν ότι ο Τούρκος πρωθυπουργός, που θα συνοδεύεται στην περιοχή από
εκπροσώπους της ελληνικής πολιτείας, θέλει να δώσει στους μουσουλμάνους της
περιοχής ένα μήνυμα υπέρ της φιλίας και της συνεργασίας με την ελληνική
πολιτεία.

Για τον ίδιο τον Ερντογάν και το επικοινωνιακό επιτελείο του έχει ιδιαίτερη
σημασία ότι θα είναι ο πρώτος Τούρκος πολιτικός που θα επισκεφθεί την περιοχή
μετά την επίσκεψη του προέδρου Τζελάλ Μπαγιάρ το 1952, που στην Τουρκία
θεωρείται μεγάλης συμβολικής σημασίας στην ιστορία των ελληνοτουρκικών
σχέσεων.

Μεταρρυθμίσεις

Από τον Νοέμβριο του 2002 και τη νίκη στις εκλογές, η κυβέρνηση Ερντογάν έχει
ήδη προωθήσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις για την προσαρμογή της Τουρκίας στο
ευρωπαϊκό κεκτημένο, με ακρογωνιαίους λίθους τον θεσμικό περιορισμό του ρόλου
του πανίσχυρου στρατεύματος στην πολιτική ζωή της χώρας και τον εκσυγχρονισμό
του τουρκικού νομικού συστήματος.

H αλλαγή του εσωτερικού κανονισμού του στρατοκρατούμενου Συμβουλίου Εθνικής
Ασφαλείας, με σκοπό την ενίσχυση της εκλεγμένης πολιτικής ηγεσίας έναντι των
στρατηγών, οι αλλαγές στον απαρχαιωμένο ποινικό και οικογενειακό κώδικα και η
κατάργηση των δικαστηρίων κρατικής ασφάλειας είναι οι σημαντικότερες
μεταρρυθμίσεις που έχουν μέχρι σήμερα προωθηθεί από την κυβέρνηση του Ταγίπ
Ερντογάν.

Την ίδια ώρα, η ηγεσία του κυβερνώντος κόμματος (AKP) παραδέχεται ότι
«υπάρχουν ακόμα πολλά να γίνουν και στη θεωρεία αλλά κυρίως στην πράξη», το
σίγουρο όμως είναι ότι το κύμα – έστω και στη θεωρία – εκσυγχρονισμού είναι
εντυπωσιακό.

H κυβέρνηση αντλεί τη δύναμη για την προώθηση των αλλαγών αυτών από τη στήριξη
των φιλελεύθερων κοινωνικών ηγεσιών, που έχουν επικεντρώσει την προσοχή τους
στην εξασφάλιση μιας ημερομηνίας για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με
την E.E., τον ερχόμενο Δεκέμβριο, και θεωρούν ότι το AKP μπορεί να
λειτουργήσει ως φορέας εκσυγχρονισμού.

Και εμπόδια

Την υποστήριξη αυτή ήρθε ωστόσο να επισκιάσει η επιμονή του κυβερνώντος
κόμματος να προωθήσει αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα με σκοπό να ανοίξει τον
δρόμο για τα πανεπιστήμια στους αποφοίτους ιερατικών σχολείων. H ένταση είχε
ήδη αρχίσει να διαφαίνεται μετά τις αντιδράσεις ισχυρών ακαδημαϊκών κύκλων,
οξύνθηκε με την απειλή παραίτησης του πρύτανη του μεγάλου Πολυτεχνείου Μέσης
Ανατολής και κλιμακώθηκε με σχετική ανακοίνωση του Γενικού Επιτελείου που
κατηγορεί σαφώς την κυβέρνηση ότι οι αλλαγές που προωθεί απειλούν «τις αρχές
της εκκοσμικευμένης παιδείας».