Pίσκο η περιοδεία Eρντογάν στη Θράκη

Αγκάθι παραμένει για την κυβέρνηση η περιοδεία Ερντογάν στη Θράκη,
δεδομένου ότι κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει – παρά τα μέτρα που έχουν ληφθεί
– ότι μπορεί να υπάρξουν αντιδράσεις από εξτρεμιστικούς κύκλους ένθεν κακείθεν
που θα επηρεάσουν αρνητικά το κλίμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η κυβέρνηση παραδέχεται ότι αναλαμβάνει
πολιτικό ρίσκο επιτρέποντας σε έναν Τούρκο πρωθυπουργό να επισκεφθεί – για
πρώτη φορά ύστερα από 52 χρόνια – την περιοχή όπου ζουν χιλιάδες μουσουλμάνοι.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η κυβέρνηση θεωρεί ότι το ρίσκο αυτό
αξίζει να αναληφθεί επειδή της «ιδιωτικής επίσκεψης» στη Θράκη θα προηγηθούν
ουσιαστικές συνομιλίες μεταξύ των κ.κ. Ερντογάν και Καραμανλή, με αιχμή τη νέα
εποχή στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το τι μέλλει γενέσθαι μετά τα
δημοψηφίσματα στην Κύπρο.

Πέρα από τον κίνδυνο να υπάρξουν επεισόδια κατά την περιοδεία του κ. Ερντογάν,
η κυβέρνηση προβληματίζεται και για το ενδεχόμενο, παρά τα μέτρα που έχουν
ληφθεί, χιλιάδες μέλη της μειονότητας να υποδεχθούν τον Τούρκο πρωθυπουργό
τόσο στο αεροδρόμιο της Αλεξανδρούπολης όσο και στην Κομοτηνή και στις
περιοχές στις οποίες θα περιοδεύσει. Μια ηγετική εμφάνιση του κ. Ερντογάν στη
Θράκη – έλεγαν χθες διπλωματικές πηγές – ενδέχεται να στείλει εσφαλμένα
μηνύματα στη μειονότητα και να δημιουργήσει προσδοκίες ότι ο πρωθυπουργός της
Τουρκίας θα έχει δυνατότητα παρέμβασης στα εσωτερικά της Ελλάδας σε ό,τι την
αφορά. Οι ίδιες πηγές σημείωναν, ωστόσο, πως «ελπίζουμε ότι οι τυχόν απώλειες
θα είναι μικρές, ενώ από την άλλη μεριά θα εξυπηρετήσει η περιοδεία την
εμπέδωση μιας νέας σχέσης εμπιστοσύνης, θα ανοίξει κατά κάποιον τρόπο τον
δρόμο προς αυτήν την κατεύθυνση».

Ο υφυπουργός Εξωτερικών, Ευριπίδης Στυλιανίδης, ο οποίος και θα υποδεχθεί τον
κ. Ερντογάν το Σάββατο στη Θράκη, δήλωσε – στον 9,84 – ότι «αφήνουμε στο
παρελθόν τις καχυποψίες και τις ανασφάλειες οι οποίες χαρακτήριζαν τη διμερή
μας σχέση με την Τουρκία».

Τι θα πει

Πάντως, και παρά την αισιοδοξία της πολιτικής ηγεσίας, διπλωματικές πηγές
προέβλεπαν – με βάση τις έως τώρα πληροφορίες – ότι μπορεί μεν να μην υπάρξει
συλλαλητήριο μελών της μειονότητας, αλλά ασφαλώς θα υπάρχει υποδοχή και στο
αεροδρόμιο και στη διαδρομή και στην Κομοτηνή. Προέβλεπαν επίσης ότι ο κ.
Ερντογάν θα συναντηθεί τόσο με τους νόμιμους μουφτήδες όσο και με τους
ψευδομουφτήδες, αλλά και με εκπροσώπους της μειονότητας. Το «επίδικο» ζήτημα
είναι πώς θα απευθυνθεί και τι θα πει ο Τούρκος πρωθυπουργός στους
μουσουλμάνους. Οι εκτιμήσεις της Αθήνας συγκλίνουν πως θα έχει εντελώς
μετριοπαθή στάση, αλλά δεν θα αποφύγει να κάνει χρήση του όρου «τουρκική
μειονότητα».

Την ίδια στιγμή, βέβαια, το υπουργείο Εξωτερικών και το γραφείο του
Πρωθυπουργού έχουν επικεντρώσει το ενδιαφέρον τους σ’ αυτές καθαυτές τις
συνομιλίες Κώστα Καραμανλή και Ταγίπ Ερντογάν, οι οποίες θα αρχίσουν ήδη από
αύριο το βράδυ, σε κλειστό δείπνο που θα παραθέσει ο Πρωθυπουργός,
συνοδευόμενος από τον Πέτρο Μολυβιάτη, προς τον Τούρκο ομόλογό του.

Συνθήκες εμπιστοσύνης

Στόχος της ελληνικής πλευράς – που, κατά πληροφορίες, βρίσκει σύμφωνη και την
τουρκική – είναι η μεγαλύτερη δυνατή προσέγγιση Αθήνας – Άγκυρας, έτσι ώστε να
δημιουργηθούν εκείνες οι συνθήκες εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο χωρών που να
εξασφαλίζουν ήρεμα νερά στο Αιγαίο. Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες,
η Αθήνα δεν προκρίνει την προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για τις
ελληνοτουρκικές διαφορές και η Άγκυρα φέρεται να συμφωνεί. Παρότι η απόφαση
του Ελσίνκι του 1999 ορίζει ότι η Τουρκία πρέπει μέχρι το τέλος του 2004 είτε
να έχει επιλύσει τις διαφορές της με τους γείτονές της είτε να έχει προσφύγει
στη Χάγη γι’ αυτές, εκτίμηση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών είναι ότι τον
Δεκέμβριο αυτός ο σκόπελος μπορεί να ξεπερασθεί, εάν έχει υπάρξει
ελληνοτουρκική συμφωνία για αποφυγή του Δικαστηρίου.

Ένα άλλο θέμα που θα κυριαρχήσει στις ελληνοτουρκικές συνομιλίες είναι η
ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, υπό το φως της καταρχήν επιθυμίας της
Ελλάδας να υποστηρίξει την Άγκυρα τον Δεκέμβριο στο αίτημά της για έναρξη
ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ένωση. Οι κ.κ. Καραμανλής και Ερντογάν
αναμένεται να συζητήσουν τις πληροφορίες που υπάρχουν από τις κοινοτικές
πρωτεύουσες για τον τρόπο αντιμετώπισης του τουρκικού αιτήματος, αλλά και τη
θέση του Κύπριου Προέδρου, Τάσσου Παπαδόπουλου, ότι δεν μπορεί να γίνει μέλος
της Ένωσης χώρα που έχει κατοχικά στρατεύματα σε άλλη χώρα-μέλος.

Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, υπάρχουν αρκετές χώρες, με πρώτη τη
Γαλλία, που δεν θέλουν να κάνουν δεκτό το αίτημα της Άγκυρας για ενταξιακές
διαπραγματεύσεις. Από την άλλη μεριά, υπάρχουν ισχυρές χώρες – όπως η Βρετανία
και η Γερμανία – που έχουν ήδη δεσμευθεί ότι θα στηρίξουν την Τουρκία. Ως εκ
τούτου, το πιθανότερο σενάριο είναι να δοθεί μεν στην Άγκυρα η ενταξιακή
προοπτική, αλλά σε ένα βάθος χρόνου που μπορεί να αγγίζει μέχρι και τα… 20
χρόνια. Στόχος της Αθήνας είναι η ελληνοτουρκική προσέγγιση να έχει προχωρήσει
έως τον Δεκέμβριο σε τέτοιο σημείο ώστε ακόμη και μία τέτοια αρνητική εξέλιξη
για την Τουρκία να μη σκιάσει τις σχέσεις των δύο χωρών.

H Άννα Διαμαντοπούλου

Αναφερόμενη στην επίσκεψη Ερντογάν στη Θράκη, η υπεύθυνη εξωτερικής πολιτικής
του ΠΑΣΟΚ, Άννα Διαμαντοπούλου, δήλωσε πως «υπάρχει ένας προβληματισμός, γιατί
η όλη επίσκεψη γίνεται σε ένα θολό τοπίο. Δεν κατανοούμε τα της ιδιωτικής
επίσκεψης, δεν κατανοούμε τα της συνάντησης μετά ομοθρήσκων. Ο κ. Ερντογάν
είναι πολιτικός ηγέτης, δεν είναι θρησκευτικός ηγέτης, επομένως θα πρέπει να
καθοριστεί, να διευκρινιστεί από την κυβέρνηση το πολιτικό πλαίσιο αυτής της
επίσκεψης».

«Και οι δύο άντρες θέλουν να αφήσουν πίσω τους τις δυσκολίες του Κυπριακού»

Συγκρατημένη αισιοδοξία επικρατεί στην Αθήνα σε ό,τι αφορά το μεγάλο
θέμα της ατζέντας των δύο χωρών, το Κυπριακό. Κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών
χαρακτηρίζουν ως άλμα το γεγονός ότι 15 ημέρες μετά την απόρριψη του σχεδίου
Ανάν από τους Ελληνοκυπρίους πραγματοποιείται σε ήρεμο και φιλικό κλίμα
επίσημη επίσκεψη Τούρκου πρωθυπουργού στην Ελλάδα. Σε αυτό συνέβαλε,
σημείωναν, η μετριοπάθεια την οποία επέδειξε η Άγκυρα μετά το αποτέλεσμα στην
Κύπρο – όταν «ξεχάστηκαν» εν μια νυκτί οι δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών,
Αμπντουλάχ Γκιουλ, περί εκστρατείας αναγνώρισης του ψευδοκράτους. Από την άλλη
μεριά, ο Κώστας Καραμανλής έχει ήδη δηλώσει επισήμως πως επιθυμεί την
αποσύνδεση του Κυπριακού από τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Όπως έλεγε
χαρακτηριστικά διπλωμάτης «και οι δύο άντρες θέλουν να αφήσουν πίσω τους τις
δυσκολίες του Κυπριακού».

Ο κ. Ερντογάν, πάντως, μιλώντας χθες για το Κυπριακό στην κοινοβουλευτική
ομάδα του κόμματός του έκανε χρήση… ποδοσφαιρικής ορολογίας, λέγοντας μεταξύ
άλλων πως «έχουμε μεταφέρει το παιχνίδι στο γήπεδο του αντιπάλου και δεν
είμαστε πια εμείς η πλευρά η οποία υπερασπίζεται την εστία της… Είναι σαφές
ότι εμείς αγωνιζόμαστε ως τζέντλεμεν και δεν προβαίνουμε σε μεμπτές κινήσεις».