Διαστάσεις H τελευταία επανάσταση

Τιτσάνο Τερτσάνι: «Το όνειρό μου ήταν πάντα να κλείσω το μαγαζί, να κατεβάσω τα ρολά και να κρεμάσω μια ταμπέλα που θα έγραφε: “Πήγε για φαΐ”. Ο καρκίνος μού έδωσε αυτή τη δυνατότητα»

Ο Τιτσάνο Τερτσάνι ήταν πάντα για τους Ιταλούς μια πολύ οικεία φιγούρα: ψηλός,
επιβλητικός, κομψός, μιλά με άνεση πέντε γλώσσες, μεταξύ των οποίων την
κινεζική. Ως ανταποκριτής του γερμανικού Σπήγκελ, κάλυψε επί τρεις δεκαετίες
μια μεγάλη περιοχή του κόσμου που αγνοούσαν ακόμη και οι πιο σοβαρές ιταλικές
εφημερίδες. Οι ανταποκρίσεις του από τον πόλεμο του Βιετνάμ, αλλά και από την
Καμπότζη, την Κίνα, την Ιαπωνία, το Αφγανιστάν, την Ινδία έχουν γράψει
ιστορία. Πώς εξηγείται λοιπόν ότι στο τελευταίο του βιβλίο, με τίτλο «Un altro
giro di giostra» («Άλλος ένας γύρος στα αλογάκια»), εμφανίζεται γερασμένος,
κουρασμένος, μελαγχολικός;

H απάντηση, γράφει στην Ιντιπέντεντ ο Πήτερ Πόφαμ που μίλησε μαζί του, είναι
ότι ο Τερτσάνι έχει καρκίνο του στομάχου. Το έμαθε το 1997, σε ηλικία 59 ετών.
Ύστερα από υπόδειξη φίλων, πήγε στο Κέντρο Καρκίνου Memorial Sloan-Kettering,
στη Νέα Υόρκη, και άρχισε την πιο σύγχρονη θεραπεία που είναι γνωστή στον
δυτικό κόσμο: χημειοθεραπεία, ακτινοβολίες, ίσως να χρειαζόταν και εγχείρηση.
Αλλά η προσέγγιση αυτή δεν τον ικανοποιούσε. Δεν ήταν ευχαριστημένος με την
αντιμετώπιση του καρκίνου ως ενός «εχθρού» που πρέπει να «νικηθεί». Του
φαινόταν ότι η Δύση κάνει με τον καρκίνο το ίδιο λάθος που κάνει και με την
τρομοκρατία: κοιτάζει τα συμπτώματα και όχι τα αίτια. «H βιομηχανία παράγει
συνεχώς νέα προϊόντα, νέα φάρμακα που πουλά σε υψηλές τιμές, όπως η
τρομοκρατία παράγει νέα συστήματα παρακολούθησης, νέα όπλα», γράφει ο Τερτσάνι
στο βιβλίο του, όπου περιγράφει την περιπέτειά του.

Πέντε χρόνια αργότερα, ξαναπήγε στο MSKCC. Ένας άλλος γιατρός, μασώντας
τσίχλα, τον εξέτασε και του είπε πως πρέπει να ξαναρχίσει αμέσως
χημειοθεραπεία. «Για ποιο λόγο;» ρώτησε. «Για να ζήσεις άλλους έξι μήνες». “Κι
αν δεν το κάνω;». «Δεν θα τη βγάλεις. Αν ζεις σε έναν χρόνο, θα πρόκειται για
ιατρικό θαύμα». Αλλά ο Τσερτσάνι αυτήν τη φορά δεν υπάκουσε. Τα παράτησε όλα
και πήγε να ζήσει σε μια καλύβα που είχε νοικιάσει στα Ιμαλάια, μακριά από τον
πολιτισμό, τις ανέσεις του και τις κατάρες του. Εκεί άρχισε να γράφει αυτό το
βιβλίο. Δεκαέξι μήνες αργότερα, εξακολουθεί να αποτελεί μέρος του μάταιου
τούτου κόσμου. Έστω και ως ιατρικό θαύμα.

Κάποτε, ο Τερτσάνι ήταν οπαδός της επανάστασης, κάθε επανάστασης. Ύστερα
διαπίστωσε ότι οι επαναστάσεις δημιουργούσαν απλώς περισσότερη βία,
περισσότερους θανάτους, περισσότερα δάκρυα. Και κατάλαβε – χάρις στον καρκίνο
του – ότι δεν υπάρχει παρά μία, τελευταία επανάσταση, η πνευματική, που κάθε
άνθρωπος πρέπει να τη μάθει μόνος του, αλλά που αν τη μάθουν όλοι τότε αυτός ο
κόσμος ίσως μια μέρα γίνει καλύτερος.