Δρόμοι

Ένα μουσείο…

… ολόκληρο θα μπορούσαν να γεμίσουν οι γοητευτικές εφευρέσεις και συσκευές
που δεν δούλεψαν, δεν λειτούργησαν ποτέ. Άφθονα παραδείγματα της σχεδόν
διεστραμμένης ιδιοφυΐας εφευρετών που δεν επέτρεψαν στους νόμους της φύσης να
εκφοβίσουν τη σκέψη τους και που παρέμεναν σχεδόν διεστραμμένα αισιόδοξοι παρά
τις απανωτές αποτυχίες τους. Ένας επισκέπτης σε ένα τέτοιο μουσείο θα έμενε
εμβρόντητος μπροστά στις εκκεντρικές και περίπλοκες μηχανές που υπόσχονται
αέναη κίνηση, μπροστά στην εφευρετικότητα του ανθρώπινου νου που προσπαθεί να
«τετραγωνίσει» τον τροχό σε όλες τις δυνατές παραλλαγές. Ετεροβαρείς τροχοί
του Ινδού Μπασκάρα, τριχοειδής κινητήρας, βαρυτική μηχανή του Μπομπ
Σέιντβαλντ, μηχανή βαρυτικού πεδίου, κινητήρας πλωτήρων, σιφόνι του Τζον
Σίκλερ – από όλα θα είχε αυτό το μουσείο.

Τα ψεγάδια…

… αυτών των ιδεατών μηχανών μπορούν να αποκαλυφθούν είτε στη σύλληψη είτε
στην κατασκευή τους. Ο πιο προφανής τρόπος είναι με τη δοκιμή τους. Έτσι
διαπιστώνεται αν ανταποκρίνονται στους ισχυρισμούς του εφευρέτη. Αν και αυτός
ποτέ δεν θα πάψει να ισχυρίζεται: «Χρειάζεται μονάχα λίγη βελτίωση και θα
δουλέψει».

Τα πρώτα…

… γραπτά στοιχεία για τη μηχανή αέναης κίνησης τα βρίσκουμε στον Ινδό
συγγραφέα Μπασκάρα (12ος μ.X. αιώνας). Είναι ένας τροχός που γύρω του έχει
δοχεία με υδράργυρο. Καθώς αρχίζει να γυρίζει με μια σπρωξιά, ο υδράργυρος
μετακινείται με τέτοιο τρόπο μέσα στα δοχεία, που το βάρος πέφτει πάντα στη
μια μεριά του άξονα του τροχού. Μια παραλλαγή αυτής της ιδέας εμφανίστηκε στην
Ευρώπη έναν αιώνα αργότερα, με τον Γάλλο αρχιτέκτονα Βιλάρ ντε Ονεκόρ, που,
αντί για δοχεία με υδράργυρο, στον δικό του τροχό είχε προσδεδεμένα σφυριά.
Όμως ούτε ο ένας ούτε ο άλλος τροχός μπορούσε να γυρίζει αενάως. Γιατί δεν
φτάνει μόνο μια σπρωξιά. H τριβή βάζει πάντα το χεράκι της και σταματάει κάθε
τροχό που γυρίζει από μόνος του. Στοιχειώδες; Ναι. Αλλά αυτό δεν σταμάτησε
ποτέ τους εφευρέτες από την αναζήτηση του τροχού που θα κινείται αενάως ή της
μηχανής που θα παράγει ενέργεια χωρίς να ξοδεύει ενέργεια. Εκείνοι που
επιδιώκουν την αέναη κίνηση προσπαθούν να βγάλουν κάτι από το τίποτα, είχε πει
ο Ισαάκ Νεύτων. Όμως και το τίποτα είναι κάτι, αφού, σύμφωνα με τον
Αριστοτέλη, το απόλυτο «τίποτα», δεν είναι παρά μια αυταπάτη.

Στην Εγκυκλοπαιδεία…

… Ανωμάλων Επιστημών που έγραψαν δυο τολμηροί Ιταλοί ερευνητές, ο Πάολο
Αλμπάνι και ο Πάολο ντέλα Μπέλα, υπάρχουν ιδέες που δύσκολα μπορεί να
ξεχωρίσει κανείς αν δίκαια ευτελίστηκαν και ξεχάστηκαν. Γιατί ποιος μπορεί
σήμερα να μετρήσει ακριβώς την απόσταση ανάμεσα στην φανταστική «παραφυσική»
και την «έγκυρη» κβαντική μηχανική; Από την εγκυκλοπαιδεία δεν θα μπορούσε
βέβαια να λείπει ο μαθηματικός τύπος για τον υπολογισμό του εμβαδού του Θεού:
είναι η «εφαπτομένη του μηδενός με το άπειρο». Ποιος μπορεί να το
αμφισβητήσει;