ΣE ΠPΩTO ENIKO Πότε θα σταματήσει η μυστικοπάθεια για την πρόσφατη ιστορία μας;

Μεγάλη Εβδομάδα και αντί να τσακίζουμε τα μαγαζιά για πασχαλινά δώρα, να
σχεδιάζουμε αποδράσεις, να μυρίζουμε τις βιολέτες και να οργανώνουμε το
καθιερωμένο τσιμπούσι της Κυριακής, κρεμόμαστε από τις αναλύσεις ιστορικών,
διπλωματών και παλαιών πολιτικών στις εφημερίδες και στα ραδιόφωνα. Τα
γεγονότα της Κύπρου και της Ελλάδας του 1950 και του 1960, που δεν ζήσαμε,
αλλά και δεν μάθαμε ποτέ ξεκάθαρα, ξετυλίγονται το ίδιο συναρπαστικά μισό
αιώνα μετά…

Το ξαναζωντάνεμα του Κυπριακού έφερε στην επιφάνεια και τη λαχτάρα της γενιάς
μας για μια γνώση της νεοελληνικής ιστορίας με αλήθεια και αξιοπιστία. Αυτή
την άγνωστη στο μεγαλύτερο μέρος της και ταραχώδη ιστορία, γεμάτη πάθη,
τραγικά πρόσωπα, προδοσίες και θυσίες, ένοχα μυστικά, εθνικές συμφορές και
αμφιλεγόμενα γεγονότα, που κανείς μας δεν γνωρίζει πραγματικά.

Πόσα δεν ξέρουμε για την πρόσφατη ιστορία μας, πόσα ξέρουμε λάθος… Πώς
ρουφάγαμε με λαχτάρα κάθε ανάμνηση και πληροφορία από τις διηγήσεις των γονιών
και των παππούδων – τόσο φορτισμένες συναισθηματικά με επώδυνες μνήμες – που
μοιάζανε με παραμύθια, χωρίς όμως χάπι-εντ…

Οι εντυπώσεις, οι εικόνες, τα συμπεράσματα άλλαζαν δραματικά, ανάλογα με τη
«μεριά» όπου ήταν αυτός που σου μίλαγε «για τα παλιά». Τέλεια σύγχυση, διαρκές
το έγκλημα της παραπληροφόρησης (γι’ αυτό ίσως έχουν τέτοια επιτυχία και οι
ιστορικές προσφορές των εφημερίδων).

Τα σχολικά μας βιβλία θεωρούσαν ότι η ελληνική ιστορία έφθανε έως την Αγία
Λαύρα (άσε που ακόμα και αυτό το γεγονός έχει σήμερα αμφισβητηθεί), άντε ως
τον Καποδίστρια. Από εκεί και πέρα… τζιζ! Το πράγμα «καίει», άρα – διά της
απλοϊκής λογικής των εκάστοτε κρατούντων – δεν υπάρχει! Και τα τωρινά, όμως,
βιβλία – του εικοστού πρώτου αιώνα – ελάχιστα έως καθόλου ξεστραβώνουν την
ελληνική νεολαία.

Πότε, άραγε, θα σταματήσει αυτή η μυστικοπάθεια για την πρόσφατη ιστορία μας;
Γιατί κανένας κύκλος δεν μπορεί να κλείσει, αν τα περασμένα γεγονότα δεν έχουν
συζητηθεί ανοικτά και δεν έχουν αποσαφηνιστεί, στην ατομική και συλλογική
συνείδηση.