Ενισχυμένα φοροκίνητρα για στεγαστικά δάνεια

«Σωσίβιο» για την οικοδομή, ώστε να συνεχίσει να στηρίζει την οικονομική
ανάπτυξη της χώρας, αναζητά η κυβέρνηση, εξετάζοντας ακόμη και το ενδεχόμενο
επαναφοράς του μέτρου της έκπτωσης από το φορολογητέο εισόδημα των τόκων
δανείου για την απόκτηση πρώτης κατοικίας. Με τον τρόπο αυτό φιλοδοξεί,
προφανώς, να αντισταθμίσει και ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις από την
επιβολή ΦΠΑ, που προβλέπει το πρόγραμμά της.

Όπως είναι γνωστό, η έκπτωση των τόκων από το φορολογητέο εισόδημα με βάση τον
συντελεστή της κλίμακας καταργήθηκε στο τέλος του 2002. Για τα δάνεια πρώτης
κατοικίας που έχουν συναφθεί έκτοτε, η έκπτωση γίνεται με βάση τον χαμηλό
συντελεστή 15%, ενώ όσοι είχαν συνάψει δάνειο μέχρι το τέλος του 2002
επωφελούνται από έκπτωση που φτάνει μέχρι και 40%, αν ανήκουν στην υψηλή
κλίμακα.

Σύμφωνα με πληροφορίες από πηγή του υπουργείου Οικονομίας, το μέτρο βρίσκεται
τώρα και πάλι στο τραπέζι και θα υιοθετηθεί αν διαπιστωθεί ότι είναι σημαντικό
για τη διατήρηση έντονης της ζήτησης για κατοικίες. Οριστική απόφαση δεν έχει
ακόμη ληφθεί και δεν προβλέπεται κάτι τέτοιο σύντομα, αφού η κυβέρνηση θα
φέρει το φορολογικό νομοσχέδιο, όπως έχει ανακοινώσει, το φθινόπωρο.

Το πλαφόν

Σε περίπτωση, πάντως, που προκριθεί η λύση της φοροέκπτωσης για να στηριχθεί η
οικοδομή, θα εξετασθούν διάφορα εναλλακτικά σενάρια για τον τρόπο εφαρμογής
της.

Το ένα σενάριο είναι η επαναφορά του μέτρου, όπως ακριβώς ίσχυε πριν από το
2002, δηλαδή με βάση τον συντελεστή της κλίμακας του φορολογουμένου και χωρίς
πλαφόν ως προς το ύψος του δανείου. Αυτό, όμως, θα έχει σημαντική επίπτωση
στον προϋπολογισμό, αφού θα αποστερήσει έσοδα.

Μια άλλη λύση είναι να αυξηθεί το ποσοστό των τόκων που εκπίπτει από τους
φόρους, από το 15% που είναι σήμερα στο 30%. Αυτή θα ήταν μία ενδιάμεση λύση,
μεταξύ του καθεστώτος που ίσχυε πριν από το 2002 και του σημερινού. Στην
περίπτωση αυτή θα μπορούσε να διατηρηθεί και το πλαφόν που ισχύει σήμερα ως
προς το ύψος του δανείου, δηλαδή τα 200.000 ευρώ.

Οπωσδήποτε, στόχος της κυβέρνησης, όπως υποστηρίζουν στελέχη της, είναι να
δοθούν κίνητρα για να παραμείνει η ιδιωτική κατασκευαστική δραστηριότητα
βασικός «αιμοδότης» της ανάπτυξης.

«Αν μειωθεί η οικοδομική δραστηριότητα, μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες, θα
έχουμε πρόβλημα», λέει χαρακτηριστικά πηγή του υπουργείου Οικονομίας. «Πρέπει
να την τονώσουμε με κάθε τρόπο. Όχι μόνο με τα δημόσια έργα, αλλά και με την
ιδιωτική κατασκευαστική δραστηριότητα».

Τα δημόσια έργα

Όσον αφορά τα δημόσια έργα, η πρόθεση του υπουργείου Οικονομίας είναι, σύμφωνα
με τις ίδιες πηγές, να ολοκληρωθεί σύντομα η προετοιμασία όλων όσοι δεν
σχετίζονται με τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ώστε να μπορέσουν να ξεκινήσουν αμέσως
μετά τους Αγώνες και να μην υπάρξει διακοπή στην κατασκευαστική δραστηριότητα.

Πάντως, το ερώτημα είναι αν θα έχει περιθώρια το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων
να χρηματοδοτήσει τα έργα αυτά, δεδομένου ότι οι δαπάνες των Ολυμπιακών έργων
– που ασφαλώς θα έχουν προτεραιότητα – προβλέπεται να ξεπεράσουν κατά πολύ τον
προϋπολογισμό τους. Επίσης, το υπουργείο Οικονομίας προγραμματίζει να
ετοιμάσει ώς το καλοκαίρι νομοσχέδιο για την κατασκευή δημοσίων έργων με
αυτοχρηματοδότηση.

Ανησυχία

Πίσω από όλες αυτές τις παρεμβάσεις κρύβεται η ανησυχία της κυβέρνησης για το
ενδεχόμενο να υποχωρήσει η οικονομική δραστηριότητα μετά τους Ολυμπιακούς
Αγώνες, τινάζοντας στον αέρα τις δυνατότητές της να εφαρμόσει, έστω και με
αργούς ρυθμούς, το προεκλογικό πρόγραμμά της. H ίδια, άλλωστε, έχει θέσει ως
στόχο – και προϋπόθεση – για το πρόγραμμά της την επίτευξη ρυθμού ανάπτυξης 5%
τα επόμενα χρόνια, αφού μόνο έτσι θα εξασφαλίσει έσοδα για τον προϋπολογισμό
και θα μπορεί να προσβλέπει σε μείωση της ανεργίας. H ανησυχητική πορεία των
εσόδων μέχρι στιγμής και η καθυστέρηση των εισροών από την Ευρωπαϊκή Ένωση,
πιέζουν προς την ίδια κατεύθυνση, δηλαδή στην ανάγκη να ληφθούν μέτρα για την
τόνωση της ανάπτυξης.

Υψηλός ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων στην Ελλάδα

Σημαντικές διαφοροποιήσεις παρουσιάζει το σύστημα φορολόγησης των ακινήτων
στις ευρωπαϊκές χώρες. Ο φόρος μεταβίβασης υπάρχει σχεδόν σε όλες τις χώρες,
αλλά με διαφορετικούς συντελεστές, ενώ σε πολλές χώρες φορολογείται και η
υπεραξία που αποκτά ο πωλητής του ακινήτου.

Τον υψηλότερο συντελεστή φόρου μεταβίβασης έχουν η Ελλάδα, το Βέλγιο και η
Ιταλία. Στην Ελλάδα, ο φόρος μεταβίβασης είναι 9% για τις περιοχές που δεν
υπάρχει δίκτυο πυρόσβεσης και 11% για τις περιοχές που λειτουργεί. Στο Βέλγιο,
ο συντελεστής του φόρου μεταβίβασης κυμαίνεται από 6% έως 12,5%, ενώ στην
Ιταλία επιβάλλεται φόρος μεταβίβασης 11%. Επίσης, στην Ιταλία ισχύει χαμηλός
συντελεστής 4% εφόσον πρόκειται για πρώτη κατοικία. Στα ακίνητα που αγοράζουν
επιχειρήσεις επιβάλλεται ΦΠΑ με συντελεστή που κυμαίνεται από 10% εώς 19%,
ανάλογα με τη χρήση του ακινήτου.

H Ελλάδα έχει έναν από τους υψηλότερους συντελεστές στη φορολογία της
μεταβίβασης ακινήτων. Ωστόσο, στη χώρα μας η υπεραξία που καρπώνεται ο πωλητής
είναι αφορολόγητη. Δεν συμβαίνει, όμως, το ίδιο σε όλη την Ευρώπη. Στη
Φινλανδία, η υπεραξία από την πώληση ακινήτου προστίθεται στο συνολικό
εισόδημα του φορολογουμένου και φθάνει να φορολογείται με συντελεστή που
ανέρχεται στο 29%. Το ίδιο συμβαίνει στη Γαλλία και τη Γερμανία, αλλά με
υψηλότερους συντελεστές φορολόγησης, 54% και 53% αντίστοιχα. Ανάλογο σύστημα
εφαρμόζεται στην Ολλανδία, τη Βρετανία και την Πορτογαλία. Στην Ιταλία,
εφαρμόζεται φόρος υπερτιμήματος που ο συντελεστής του εξαρτάται από τα έτη που
ο πωλητής είχε το ακίνητο στην κατοχή του. Στην περίπτωση που το μεταβιβάσει
τουλάχιστον πέντε χρόνια μετά την απόκτησή του, η υπεραξία είναι αφορολόγητη.