Kαταιγίδα πιέσεων για «ναι»

Μπαράζ πιέσεων άρχισε ήδη να δέχεται τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος από την
Ευρωπαϊκή Ένωση, τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και τα Ηνωμένα Έθνη, προκειμένου
ο ελληνοκυπριακός λαός να ψηφίσει «ναι» στο δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου.

H ελληνική κυβέρνηση επιμένει ώς τώρα στη γραμμή «η Κύπρος αποφασίζει, η Ελλάδα συμπαρίσται». Ωστόσο, πρώτος αποδέκτης των πιέσεων για «ναι» αναμένεται να είναι ο Έλληνας Πρωθυπουργός K. Καραμανλής. Στη φωτογραφία Καραμανλής – Ερντογάν – Γκιουλ, από το Μπέργκενστοκ

Στόχος των ασφυκτικών αυτών πιέσεων είναι, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, να
πεισθεί η Ελλάδα – αλλά κυρίως η κυπριακή ηγεσία – ότι εάν δεν υπερψηφισθεί το
σχέδιο Ανάν, τότε και η επίλυση του Κυπριακού παραπέμπεται στις καλένδες, ενώ
ελλοχεύει και ο κίνδυνος μιας γενικότερης πολιτικής απομόνωσης μέσα στην
Ένωση.

Πρώτος αποδέκτης της καταιγίδας πιέσεων είναι ο Έλληνας Πρωθυπουργός κ.
Καραμανλής, ο οποίος μέσα στο επόμενο διάστημα αναμένεται να κληθεί από ένα
πλέγμα διεθνών παραγόντων όχι μόνο να τοποθετηθεί θετικά για την ουσία του
σχεδίου, αλλά και να παρέμβει υπέρ της προτεινόμενης λύσης στην πολιτική
ηγεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Όπως είναι γνωστό ωστόσο, η ελληνική
κυβέρνηση επιμένει έως τώρα στη γραμμή «η Κύπρος αποφασίσει, η Ελλάδα
συμπαρίσταται». Ενδεικτική είναι και η χθεσινή δήλωση Καραμανλή ότι
εναπόκειται στους Κυπρίους να αποφασίσουν.

Ήδη χθες το βράδυ ο Πρωθυπουργός της Βρετανίας T. Μπλερ και ο καγκελάριος της
Γερμανίας Γκ. Σρέντερ τάχθηκαν με δηλώσεις τους υπέρ της αποδοχής του σχεδίου
Ανάν, κάνοντας λόγο για δίκαιο και εξισορροπημένο συμβιβασμό.

Ο Γκ. Φερχόιγκεν

Ενδεικτική των έντονων πιέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν η δήλωση του
επιτρόπου Γκίντερ Φερχόιγκεν. Ο Γερμανός κομισάριος προκάλεσε αίσθηση
στέλνοντας ένα καθαρό μήνυμα προς την Ελλάδα – που είναι ήδη μέλος – αλλά και
την Κύπρο, που θα είναι μέλος από την 1η Μαΐου, ότι η Ευρώπη δεν πρόκειται να
ασχοληθεί ξανά με το Κυπριακό και πως το σχέδιο Ανάν είναι η τελευταία
ευκαιρία: «Καλώ την ηγεσία των δύο κοινοτήτων να κάνουν ό,τι μπορούν για να
πείσουν τον πληθυσμό της νήσου ότι το σχέδιο αυτό αποτελεί την καλύτερη και
πιο ισορροπημένη λύση που μπορεί να επιτευχθεί» είπε και πρόσθεσε ότι «πρέπει
να καταλάβουν ότι δεν έχουν να επιλέξουν μεταξύ αυτού ή κάποιου άλλου σχεδίου,
αλλά μεταξύ της λύσης ή της μη λύσης».

Ο άνθρωπος που πρωταγωνιστεί από πλευράς E.E. στις προσπάθειες επίλυσης του
Κυπριακού, επισύροντας πολλές φορές τη μήνιν του Ραούφ Ντενκτάς, τάχθηκε
ανεπιφύλακτα υπέρ του τελικού σχεδίου του Γ.Γ. του ΟΗΕ, αρνούμενος ότι οι
διαπραγματεύσεις του Μπέρκενστοκ οδηγήθηκαν σε αποτυχία. «Τα πράγματα που
χωρίζουν τις δύο πλευρές είναι λίγα» είπε, τονίζοντας ότι το σχέδιο πληροί τις
προϋποθέσεις για την ένταξη στην E.E. ενός κράτους «βιώσιμου, ικανού να
συμμετέχει στη λήψη των κοινοτικών αποφάσεων με μια φωνή, χωρίς μόνιμες
παρεκκλίσεις και αυτοεξαιρέσεις από το κοινοτικό κεκτημένο». Υποστήριξε
μάλιστα ότι έπειτα από δική του προσωπική παρέμβαση απαλείφθηκε και η
τελευταία υποψία μόνιμης εξαίρεσης από το κοινοτικό κεκτημένο που κρυβόταν στη
διασύνδεση με τη αύξηση τού κατά κεφαλήν εισοδήματος του βόρειου τμήματος.

Εμμέσως πλην σαφώς, η Ένωση προδιαγράφει διά του κ. Φερχόιγκεν τον κίνδυνο
απομόνωσης στον οποίο ενδέχεται να περιέλθει η Ελλάδα και η Κύπρος εντός των
κόλπων τής E.E. και μάλιστα σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς επίκεινται
σημαντικές διαπραγματεύσεις, κυρίως για οικονομικά ζητήματα και για τα
κοινοτικά πλαίσια στήριξης.

Ο επίτροπος, που έχει προκαλέσει τη δυσαρέσκεια της ελληνικής πλευράς για τη
στάση του στη Λουκέρνη, προανήγγειλε ουσιαστικά την άσκηση έντονων πιέσεων
κατά το επόμενο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών, στις 16 και 17 Απριλίου – λίγες
ημέρες πριν από το δημοψήφισμα – το οποίο θα είναι μάλιστα άτυπο και θα
πραγματοποιηθεί στην Ιρλανδία. Στο Συμβούλιο θα μετάσχουν ο υπουργός
Εξωτερικών Πέτρος Μολυβιάτης κι ενδεχομένως ο υφυπουργός Γιάννης Βαληνάκης.

Ο Άλβαρο ντε Σότο

Πιέσεις όμως ασκούνται και στο επίπεδο του ΟΗΕ. Σήμερα, ο εκπρόσωπος του
γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Άλβαρο ντε Σότο πραγματοποιεί την απειλή τού κ. Ανάν
και φέρνει το σχέδιο λύσης του Κυπριακού στο Συμβούλιο Ασφαλείας, όπου θα το
παρουσιάσει και ενδέχεται να ζητήσει την υιοθέτησή του από το αποφασιστικό
όργανο του ΟΗΕ. Ήδη οι Αμερικανοί και οι Βρετανοί, που είναι από τα μόνιμα
μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, έχουν διαμηνύσει ότι θα στηρίξουν τον κ. Ανάν
στην πρόθεσή του το σχέδιο να καταστεί απόφαση του Συμβουλίου. Μετά τη
συνεδρίαση αναμένεται η έκδοση δήλωσης του Συμβουλίου ή δήλωση του προέδρου
του Συμβουλίου – κάτι που θα αποτελεί μοχλό πίεσης προς τη Λευκωσία και την
Αθήνα.

Μέχρι τώρα, οι αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας ήταν από τα «όπλα» της
Λευκωσίας, τα οποία επικαλείτο συχνά στις διαπραγματεύσεις της. H αγνόηση των
αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας έχει σαφές πολιτικό κόστος – κυρίως όταν
πρόκειται για μικρές χώρες. H περίπτωση της Ελλάδας και της Κύπρου, δηλαδή,
δεν μπορεί να συγκριθεί με την περίπτωση του Ισραήλ, που έχει αγνοήσει
επιδεικτικά αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας

Νέο τηλεφώνημα Μπους

Διπλωματικές πηγές, όμως, αναμένουν εντός των επομένων ωρών και την εκδήλωση
πιέσεων εκ μέρους της αμερικανικής πλευράς, η οποία ήταν σε άμεση συνεννόηση
με τον αρχιτέκτονα του σχεδίου Άλβαρο ντε Σότο. Στόχος των πιέσεων της
Ουάσιγκτον προς την Αθήνα θα είναι να πιέσει η κυβέρνηση με τη σειρά της τους
Ελληνοκυπρίους να ψηφίσουν «ναι». Χθες, ο Πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής
δέχθηκε ένα ακόμη τηλεφώνημα από τον Αμερικανό πρόεδρο Τζορτζ Μπους, του
οποίου αποκλειστικό θέμα συζήτησης ήταν το Κυπριακό.

Υπενθυμίζεται ότι ο Έλληνας Πρωθυπουργός πρόκειται να επισκεφθεί την
Ουάσιγκτον στις 20 Μαΐου, έπειτα από πρόσκληση του κ. Μπους – μια επίσκεψη που
θα πραγματοποιηθεί σε βαρύ κλίμα εάν οι Ελληνοκύπριοι ψηφίσουν «όχι» στο
σχέδιο Ανάν και η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει εκδηλωθεί υπέρ του «ναι» στο
διάστημα πριν από τις 24 Απριλίου. Ήδη, πάντως, φαίνεται να έχει διευκρινιστεί
διά της διπλωματικής οδού ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν θα έρθει στην Αθήνα
για τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Συμφώνησαν τη συνέχιση της ελληνοτουρκικής προσέγγισης

Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι το «ιδανικό σενάριο», έτσι όπως έχουν
διαμορφωθεί τα πράγματα, θα ήταν να ψηφίσουν «όχι» και οι Τουρκοκύπριοι – έτσι
ώστε ο επιμερισμός των ευθυνών να είναι ισομερής. Όμως, παρά την ακαμψία του
Ραούφ Ντενκτάς, οι ενδείξεις οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι κάτοικοι του
βόρειου τμήματος της νήσου θα υπερψηφίσουν το σχέδιο Ανάν, προσδοκώντας τα
οφέλη από μια ένταξη ολόκληρου του νησιού στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι ίδιες πηγές σημείωναν ότι από τη μακρά παρουσία των τεσσάρων ενδιαφερομένων
πλευρών στο Μπέργκενστοκ προέκυψε κι ένα ιδιαίτερα θετικό στοιχείο: Το ότι
συμφωνήθηκε από τον Κώστα Καραμανλή και τον Ταγίπ Ερντογάν η συνέχιση της
ελληνοτουρκικής προσέγγισης – κι ότι οι σχέσεις Αθήνας και Άγκυρας δεν πρέπει
να επηρεασθούν από την οποιαδήποτε εξέλιξη στο Κυπριακό.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι από τη διαδικασία στη Λουκέρνη, μεγάλος κερδισμένος
είναι ο κ. Ερντογάν, ο οποίος αρκετούς μήνες πριν από το Δεκέμβριο – που θα
κριθεί από την Ένωση το αίτημα της Τουρκίας για έναρξη ενταξιακών
διαπραγματεύσεων – κατάφερε να αφαιρέσει το Κυπριακό από την ατζέντα των
«μελανών σημείων» της Άγκυρας στα μάτια των Ευρωπαίων. Επίσης, όσο φαίνονται
καλύτερες οι προοπτικές για την ευρωπαϊκή πορεία της Άγκυρας τόσο
ισχυροποιείται ο ίδιος και η κυβέρνησή του στο εσωτερικό της χώρας.