Ασφυκτικές πιέσεις για συμφωνία

Την άρνηση των εμπλεκομένων πλευρών – και πρωτίστως του Κυπρίου Προέδρου
Τάσσου Παπαδόπουλου – συνάντησε και το νέο σχέδιο του γενικού γραμματέα του
ΟΗΕ Κόφι Ανάν. Του πρωτοφανούς ναυαγίου προηγήθηκαν έντονο παρασκήνιο,
αλλεπάλληλες διμερείς συναντήσεις και ασφυκτικές πιέσεις Αμερικανών και
Βρετανών.

Ύστατες διαβουλεύσεις. Ο Πρωθυπουργός K. Καραμανλής, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Κόφι Ανάν και ο Τούρκος Πρωθυπουργός Ταγίπ Ερντογάν λίγο πριν από την τελική, τριμερή συνάντησή τους στο Μπέργκενστοκ

Παρά τη φημολογία που υπήρχε όλη τη χθεσινή ημέρα ότι τα Ηνωμένα Έθνη
επεδίωκαν μια συμφωνία βάσει της οποίας η Λευκωσία θα δεχόταν τις παρεκκλίσεις
από το κοινοτικό κεκτημένο – και σε αντάλλαγμα θα βελτίωνε τη θέση της στο
εδαφικό, παίρνοντας τέσσερα χωριά στην Καρπασία -, ο Κόφι Ανάν διέψευσε στην
πράξη τις φήμες. Και, μάλιστα, στις τελικές του θέσεις δεν περιλαμβάνει την
παραμικρή αλλαγή στο εδαφικό.

H ελληνική αντιπροσωπεία αντελήφθη από νωρίς το πρωί ότι η όλη υπόθεση της
Λουκέρνης οδηγείται σε ναυάγιο. Και για τον λόγο αυτό ο υπουργός Επικρατείας
Θόδωρος Ρουσόπουλος προέβη σε μια λιτή διατύπωση εκ μέρους της ελληνικής
κυβέρνησης, σύμφωνα με την οποία «με τα σημερινά δεδομένα οι πιθανότητες
εξεύρεσης συμπεφωνημένης λύσης είναι πενιχρές». Προλείανε έτσι το έδαφος για
τα όσα ακολούθησαν.

Ασφάλεια και παρεκκλίσεις

Σε μια σαφή ένδειξη των πιέσεων που ασκούν Αμερικανοί και Βρετανοί ακόμη και
την τελευταία στιγμή, ο υπουργός Εξωτερικών Πέτρος Μολυβιάτης δέχθηκε χθες
τηλεφωνήματα από τον Κόλιν Πάουελ και τον Βρετανό ομόλογό του κ. Στρο, τα
οποία είχαν ως αιχμή την ανάγκη να εξευρεθεί οπωσδήποτε λύση στη Λουκέρνη. Την
ίδια στιγμή ο κ. Καραμανλής, στη συνάντησή του με τον Κόφι Ανάν, που διήρκεσε
35 λεπτά, έθετε για άλλη μια φορά το ζήτημα της ασφάλειας και των παρεκκλίσεων
από το κοινοτικό κεκτημένο, θέματα που αφορούν την Ελλάδα ως εγγυήτρια δύναμη
και ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σε μια σαφή ένδειξη της κρισιμότητας των στιγμών, ο κ. Μολυβιάτης ενημέρωσε
τους πολιτικούς αρχηγούς στην Αθήνα, όπως και τους πρώην πρωθυπουργούς κ.κ.
Σημίτη και Μητσοτάκη. Σύμφωνα με πληροφορίες – και μολονότι τα τηλεφωνήματα
έγιναν πρωί – σε έναν από τους συνομιλητές του, ο υπουργός Εξωτερικών
αποκάλυψε ότι ο Κύπριος Πρόεδρος είναι προσανατολισμένος οριστικά στην άρνηση
– κι αυτό πριν ακόμη ακούσει τις αλλαγές που του πρότεινε στη συνέχεια ο Κόφι
Ανάν.

Από την άλλη πλευρά, ο Τούρκος πρωθυπουργός Ταγίπ Ερντογάν, συνεχίζοντας την
εκστρατεία θετικής εικόνας της χώρας του προς το ευρωπαϊκό και διεθνές
κατεστημένο, ξεκαθάρισε έπειτα από τρίωρη συνάντηση με τον Κόφι Ανάν ότι είναι
απολύτως διατεθειμένος να υπογράψει ό,τι του προτείνει ο γενικός γραμματέας.
Πρόκειται για τον μόνο από τα τέσσερα μέρη που απεδέχθη ασμένως την πρόταση
του ΟΗΕ και όπως είναι φυσικό έφερε – από διπλωματικής άποψης – σε δύσκολη
θέση τα άλλα μέρη.

Αποστάσεις Καραμανλή Ικανοποίηση Ερντογάν

Διαμετρικά αντίθετες εικόνες παρουσίασαν χθες, μετά το πέρας των
διαπραγματεύσεων, οι Πρωθυπουργοί Ελλάδας και Τουρκίας. Ο Ταγίπ Ερντογάν, μετά
βίας συγκράτησε τον ενθουσιασμό του για τις εξελίξεις, συνειδητοποιώντας
προφανώς ότι στην πορεία του προς την Ευρώπη δεν θα έχει εμπόδιο το Κυπριακό.
Αντίθετα, ο Κώστας Καραμανλής ήταν λακωνικός και υπαινικτικός ισορροπώντας
στην ανάγκη στήριξης της κυπριακής κυβέρνησης και στην προάσπιση του κυρίου
στόχου του που είναι η συνέχιση της ελληνοτουρκικής προσέγγισης. Όπως ανέφερε
χαρακτηριστικά στη δήλωσή του ο Πρωθυπουργός – μια δήλωση προσεκτικά
προετοιμασμένη και προϊόν πολύωρης διαβούλευσης με τους συνεργάτες του –
«δυστυχώς δεν κατέστη δυνατόν να επιτευχθεί μια συμφωνημένη λύση». Παίρνοντας,
μάλιστα, αποστάσεις από τη Λευκωσία, προσέθεσε ότι «στον κυπριακό λαό και την
πολιτική του ηγεσία ανήκει η τελική κρίση και απόφαση». Υπαινισσόμενος δε, τις
συνέπειες που θα είχε ένα «όχι» στο δημοψήφισμα, τόνισε πως «είμαι πεπεισμένος
ότι η απόφαση αυτή θα ληφθεί με σύνεση, υπευθυνότητα και διορατικότητα».

Εκφράζοντας τις ουσιαστικές προτεραιότητες της κυβέρνησής του στην εξωτερική
πολιτική, έκανε αναφορά στην «ειλικρινή διάθεσή μας να βελτιώσουμε και να
ενισχύσουμε τις διμερείς μας σχέσεις».

Από την πλευρά του, ο Ταγίπ Ερντογάν υποστήριξε ευθέως το «ναι» στο
δημοψήφισμα. Επιπλέον, ευχαρίστησε προσωπικά τον Κώστα Καραμανλή και τον Πέτρο
Μολυβιάτη για τις προσπάθειες που κατέβαλαν και που «ελπίζω να συνεχιστούν».

Εκφράζοντας τον σεβασμό του προς τον Ραούφ Ντενκτάς, ο κ. Ερντογάν ξεκαθάρισε
πως το Κυπριακό θα παραπεμφθεί στο τουρκικό Κοινοβούλιο. «Θα κάνουμε ό,τι μας
ζητείται, αναλαμβάνουμε τις ευθύνες μας και είμαστε έτοιμοι να υπογράψουμε
διότι θέλουμε την ενωμένη Κύπρο», είπε ο Τούρκος πρωθυπουργός, επιβεβαιώνοντας
τις φήμες που έλεγαν ότι ήταν ο μόνος εκ των «4» που ήταν διατεθειμένος να
υπογράψει.

ΔΗΛΩΣΗ ΠΑΟΥΕΛ ΑΠΟ TO ΒΕΡΟΛΙΝΟ

«Αυτό που είπα σε όλα τα μέρη είναι ότι τώρα έχουμε μπροστά μας μια
ιστορική ευκαιρία. Δεν πρέπει να χαθεί. Είναι η στιγμή για τους ηγέτες να
δείξουν ευελιξία, να δείξουν ότι θέλουν να συμβιβαστούν για το μεγαλύτερο καλό
του κυπριακού λαού», ανέφερε ο Κόλιν Πάουελ από το Βερολίνο (στο περιθώριο
διάσκεψης για το Αφγανιστάν). Και πρόσθεσε ότι στις συνομιλίες του με τον γ.γ.
του ΟΗΕ και τους υπουργούς Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας, «επιχείρησε να
προωθήσει θέσεις για τα διάφορα σημαντικά θέματα που αφορούν τις
διαπραγματεύσεις, θέσεις που ενδεχομένως θα βοηθήσουν στην επίλυση των θεμάτων
αυτών».