Tο θρίλερ της Λουκέρνης

Σε ναυάγιο κατέληξε η διάσκεψη της Λουκέρνης μετά την αδυναμία του γενικού
γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών κ. K. Ανάν να παρουσιάσει ένα σχέδιο που να
ικανοποιεί στοιχειωδώς την ελληνοκυπριακή πλευρά.

Ο Κύπριος πρόεδρος κ. Παπαδόπουλος, κατά δήλωση του εκπροσώπου του, δεν
ικανοποιήθηκε από τις ύστατες αλλαγές που επιχείρησε αργά χθες το βράδυ ο κ.
Κόφι Ανάν σε μια προσπάθεια να βελτιώσει για την ελληνοκυπριακή πλευρά το
σχέδιό του και να ισορροπήσει την πλάστιγγα μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Το
ναυάγιο επιβεβαίωσε ο ίδιος ο κ. K. Καραμανλής δηλώνοντας πως «δυστυχώς δεν
κατέστη δυνατόν να επιτευχθεί συμφωνημένη λύση».

Έτσι η ελληνοκυπριακή πλευρά δεσμεύτηκε απλώς να μελετήσει το τελικό αυτό
κείμενο του κ. Ανάν σε συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου στην Κύπρο και να το
φέρει σε δημοψήφισμα. H τύχη του σχεδίου Ανάν στο δημοψήφισμα που θα γίνει
στις 24 Απριλίου στην ελληνοκυπριακή πλευρά είναι, ωστόσο, μάλλον
προδιαγεγραμμένη μετά την ολοκλήρωση του διπλωματικού θρίλερ στη Λουκέρνη.

H κοινή γνώμη στην Κύπρο είναι πολύ αρνητικά διατεθειμένη απέναντι στο σχέδιο
(οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι το 77% το απορρίπτει) και πολλοί
εκτιμούν πως αυτό θα είναι και το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Μια τέτοια
εξέλιξη, έλεγαν χθες κυπριακές κυβερνητικές πηγές, δεν θα επηρεάσει την ένταξη
της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Μαΐου. Προσέθεταν
μάλιστα ότι μετά την ένταξη η Κύπρος θα ποντάρει στα πλεονεκτήματα της Ευρώπης
για να επιδιώξει λύση του Κυπριακού με καλύτερες προϋποθέσεις. Αναγνώριζαν
ωστόσο ότι το ναυάγιο της Λουκέρνης δημιουργεί τον κίνδυνο της παγίωσης της
διχοτόμησης στο νησί.

Κλίμα απόρριψης

Ο κ. Παπαδόπουλος από την πρώτη στιγμή επέμεινε στη γραμμή του, ότι χωρίς
ουσιαστικές αλλαγές δεν θα μπορούσε να αποδεχθεί το σχέδιο και μάλιστα εντός
ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων. Έτσι η ελληνοκυπριακή αντιπροσωπεία επιστρέφει
σήμερα στην Κύπρο όπου θα μελετήσει ξανά το τελικό κείμενο του σχεδίου Ανάν
πριν το παραπέμψει σε δημοψήφισμα.

Σημαντικό ρόλο στο ναυάγιο της Λουκέρνης έπαιξε – σύμφωνα με διπλωματικές
πηγές – και το κλίμα απόρριψης που διαμορφώθηκε στην ελληνική αντιπροσωπεία
μετά την παρουσίαση από τον Κόφι Ανάν του τέταρτου αναθεωρημένου σχεδίου του,
καθώς στην ελληνοκυπριακή διαπραγματευτική ομάδα σχηματίστηκε από την πρώτη
στιγμή η εντύπωση πως η τουρκική πλευρά έλαβε ό,τι είχε ζητήσει, ενώ η
ελληνοκυπριακή ψίχουλα. Στην ουσία οι διαπραγματεύσεις είχαν τελειώσει εκεί.

Έτσι η προσπάθεια που ανέλαβε χθες ο ίδιος ο γενικός γραμματέας και οι
παρατηρήσεις που επέδωσε στις δύο πλευρές ως τελικό περιεχόμενο του σχεδίου
του, χαρακτηρίστηκαν – σύμφωνα με διπλωματικές πηγές – από την ελληνοκυπριακή
πλευρά ως «μικροαλλαγές», παρά το γεγονός ότι μερικές από αυτές ήταν υπέρ της
ελληνοκυπριακής πλευράς.

Διλήμματα

Όπως, πάντως, έχουν διαμορφωθεί οι εξελίξεις, στην ελληνοκυπριακή πλευρά
επανέρχονται τα διλήμματα που είχαν διατυπωθεί πριν από τη συμφωνία της Νέας
Υόρκης. H βασική πολιτική συλλογιστική στο κυβερνητικό στρατόπεδο ήταν πως δεν
μπορεί να αποδεχθούμε μια λύση χάριν της λύσης, επειδή την 1η Μαΐου η Κύπρος
εισέρχεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πριν αναχωρήσει για τη Λουκέρνη μάλιστα ο κ.
Τάσσος Παπαδόπουλος είχε κάνει πολύ σαφή τη θέση του. «Δεν πρόκειται, είχε
πει, να αποδεχθώ οποιαδήποτε λύση που δεν θα εξυπηρετεί τα συμφέροντα της
Κύπρου χάριν οποιωνδήποτε χρονοδιαγραμμάτων».

Πάντως, η κυβερνητική συμμαχία, της οποίας ηγείται ο κ. Παπαδόπουλος, είχε
ουσιαστικά καταλήξει – σύμφωνα με διπλωματικές πηγές – πριν από τη διάσκεψη
της Λουκέρνης ότι η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως πλήρες μέλος θα δώσει στην
Κύπρο πολύ περισσότερα όπλα για να επιτύχει μια λύση με μεγαλύτερα εχέγγυα για
την ενότητα του κράτους και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Όχι μόνο το διεθνές
περιβάλλον αλλά και το νομικό πλαίσιο, δηλαδή το κοινοτικό κεκτημένο – κατά
την άποψη κυβερνητικών παραγόντων – θα προσφέρεται πολύ περισσότερο τότε για
την ικανοποίηση των αιτημάτων της ελληνοκυπριακής πλευράς.

H επιλογή αυτή σημαίνει – υποστηρίζουν οι ίδιες πήγες – ότι το προεδρικό
επιτελείο έχει συνυπολογίσει και το ρίσκο που εμπεριέχει το ενδεχόμενο να
απορριφθεί τελικά το σχέδιο Ανάν στο δημοψήφισμα. Δηλαδή την παγίωση της
σημερινής κατάστασης της διχοτόμησης, αλλά και τον κίνδυνο μιας σταδιακής
διολίσθησης του ψευδοκράτους από το περιθώριο της διεθνούς ζωής στην κεντρική
σκηνή. Στενός συνεργάτης του κ. Παπαδόπουλου συνηθίζει να λέει, ότι η 1η Μαΐου
δεν είναι το τέλος της ιστορίας για την επίλυση του Κυπριακού και ότι η
Λουκέρνη δεν είναι η τελευταία προσπάθεια για να βρεθεί λύση. Όσο για τις
ενδεχόμενες συνέπειες, η ίδια πηγή ανέφερε ότι όλα τα σενάρια έχουν μελετηθεί
και οι αρνητικές επιπτώσεις εάν υπάρξουν, δεν μπορεί παρά να είναι πρόσκαιρες.
H ίδια πηγή υποστήριζε ότι η όποια ζημιά θα είναι πολύ μικρότερη από εκείνη
που θα προκύψει από μια κακή λύση.

Συλλαλητήριο

Ο Κύπριος Πρόεδρος αναμένεται σήμερα στην Κύπρο και το κόμμα του, το ΔΗΚΟ,
ετοιμάζει συλλαλητήριο υποδοχής έξω από το Προεδρικό Μέγαρο για τη μάχη που
έδωσε. Το γεγονός είναι ενδεικτικό του κλίματος που έχει δημιουργηθεί στην
Κύπρο και την αρνητική διάθεση, με την οποία αντιμετωπίζει η κοινή γνώμη το
σχέδιο Ανάν.

Υπολείπονται όμως μερικά σημαντικά κομμάτια του παζλ που είναι οι θέσεις που
τελικά θα υιοθετήσουν τα δύο μεγάλα κόμματα, το ΑΚΕΛ και ο ΔΗΣΥ. Και τα δύο
κόμματα συγκεντρώνουν γύρω στο 70% του εκλογικού σώματος. Όμως το κλειδί κρατά
ο κ. Παπαδόπουλος.

Οι τελικές τροποποιήσεις Ανάν

Μεταξύ των αλλαγών περιλαμβάνεται ουσιαστική τροποποίηση του θέματος
των κοινοτικών παρεκκλίσεων (να μην ισχύει δηλαδή το δικαίωμα ελεύθερης
εγκατάστασης ή το δικαίωμα της ιδιοκτησίας), για τις οποίες η τουρκική πλευρά
έδωσε και δίνει πραγματική μάχη. Ενώ η αρχική πρόταση ήταν ότι οι παρεκκλίσεις
αυτές θα αρθούν μόνον όταν το βιοτικό επίπεδο των Τουρκοκυπρίων φθάσει το 85%
αυτού των Ελληνοκυπρίων, και δεν προέβλεπε χρονικό ορίζοντα, ο κ. Ανάν ύστερα
από πρόταση της ευρωπαϊκής επιτροπής πρόσθεσε το χρονικό όριο των 15 ετών.
Δηλαδή οι παρεκκλίσεις καταργούνται αυτόματα σε 15 χρόνια ακόμη κι αν το
βιοτικό επίπεδο των Τουρκοκυπρίων δεν έχει φτάσει το 85% αυτού των
Ελληνοκυπρίων.

Επίσης σημαντική για την ελληνοκυπριακή πλευρά ήταν και η τροποποίηση της
τελευταίας στιγμής που πρότεινε ο κ. Ανάν, σύμφωνα με την οποία απαγορεύεται
οι Τούρκοι υπήκοοι που θα εγκατασταθούν στο τουρκοκυπριακό κρατίδιο να
ξεπερνούν το 5% του πληθυσμού του κρατιδίου. Το ίδιο ισχύει και για τους
Έλληνες υπηκόους που θα εγκατασταθούν στο ελληνοκυπριακό κρατίδιο.

ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΟΙ

Διαφορετικές προσεγγίσεις των αρχηγών

Διαφορετικές προσεγγίσεις στο σχέδιο Ανάν παρατηρήθηκαν χτες μεταξύ των
πολιτικών αρχηγών του Εθνικού Συμβουλίου. Έτσι ενώ ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος –
σύμφωνα με διπλωματικές πηγές – υπήρξε από την αρχή ιδιαίτερα αρνητικός για
πολλές από τις διατάξεις του σχεδίου, κάτι που γνωστοποίησε από νωρίς στην
ελληνική πλευρά, προσεκτικότεροι στις τοποθετήσεις τους έναντι του σχεδίου
ήταν άλλοι πολιτικοί αρχηγοί.

Τόσο ο πρόεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού Νίκος Αναστασιάδης όσο και ο
γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ και πρόεδρος της Βουλής κ. Χριστόφιας συνέστησαν
ψυχραιμία και νηφαλιότητα, και τόνισαν ότι θα μελετήσουν το κείμενο του
γενικού γραμματέα σε συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου στην Κύπρο.

Το σχέδιο του γενικού γραμματέα είναι προϊόν συμβιβασμού που «οπωσδήποτε το
είχαμε υπόψη ότι θα ήταν οδυνηρός» δήλωσε ο κ. Αναστασιάδης και πρόσθεσε ότι
«όλοι πρέπει να συναισθανθούμε τις ευθύνες απέναντι στον τόπο και με ψυχραιμία
να αντιμετωπίσουμε, όταν επιστρέψουμε, ολοκληρωμένη την πρόταση του γενικού
γραμματέα». Ο κ. Αναστασιάδης είπε επίσης ότι η μάχη που έπρεπε να δοθεί από
ελληνοκυπριακής πλευράς δόθηκε με τον καλύτερο τρόπο. Στο ίδιο πνεύμα ο
πρόεδρος της Βουλής και γ.γ. του ΑΚΕΛ Δημήτρης Χριστόφιας δήλωσε ότι «πρέπει
να πούμε στον κόσμο το αποτέλεσμα της ανάλυσης του σχεδίου, ζυγίζοντας με
ψυχραιμία και υπευθυνότητα τα πράγματα και του παρελθόντος και του αύριο».

Ο κ. Χριστόφιας, ερωτηθείς σχετικά, είπε ότι δεν υπήρξε στο Εθνικό Συμβούλιο
θέμα διάστασης απόψεων και πρόσθεσε ότι «άνθρωποι είμαστε, μπορεί να υπήρξαν
κάποιες στιγμές έντασης».

ΝΤΕΝΚΤΑΣ

Ετοιμάζει εκστρατεία

Ο μεγάλος απών από τη Λουκέρνη, ο P. Ντενκτάς, ετοιμάζει την εκστρατεία
του εναντίον του τελικού σχεδίου Ανάν παρά το γεγονός ότι η τουρκική πλευρά
φαίνεται να έχει αποκομίσει αρκετά οφέλη. Από τα βέλη του δεν γλίτωσε ούτε ο
αρμόδιος για τη διεύρυνση επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γκ. Φερχόιγκεν, τον
οποίο παρομοίασε με Γερμανό αξιωματικό των ναζί. Σε δηλώσεις του είπε ότι
αποτελεί καθήκον του να αναλάβει την εκστρατεία ώστε το αποτέλεσμα του
δημοψηφίσματος στα κατεχόμενα να είναι αρνητικό.