Ο βασιλιάς είναι γυμνός…

Στον Ζακ Σιράκ είναι στραμμένα όλα τα βλέμματα μετά την ταπεινωτική ήττα
των κυβερνώντων συντηρητικών στις γαλλικές περιφερειακές εκλογές. Πώς θα
επιχειρήσει άραγε να ανατρέψει τη γενική αίσθηση ότι σήμανε το τέλος της
«παντοκρατορίας» του; Ο Γάλλος πρόεδρος καλείται – ή μάλλον πιέζεται – να
κάνει κάποιες ιδιαίτερα δύσκολες επιλογές.

Τα αποτελέσματα του δεύτερου γύρου των εκλογών ήταν η υλοποίηση του χείριστου
σεναρίου για τον Σιράκ και τον πρωθυπουργό που ο ίδιος επέλεξε προ διετίας,
τον Ζαν-Πιερ Ραφαρέν. H Αριστερά συγκέντρωσε το 50% των ψήφων, έναντι 37% υπέρ
των συντηρητικών και 13% υπέρ της Ακροδεξιάς, η οποία επιβεβαίωσε έτσι τη θέση
της ως τρίτη πολιτική δύναμη, κάνοντας πολλούς αναλυτές να μιλούν για
τριπολισμό του πολιτικού τοπίου, στα πρότυπα της Αυστρίας. Ο θρίαμβος της
Αριστεράς, πάντως, είναι αδιαφιλονίκητος. Έχασε μόνο μία από τις 26
περιφέρειες της χώρας, την Αλσατία. Ακόμα και η Βρετάνη και η Νορμανδία, δύο
παραδοσιακά δεξιές περιφέρειες, πέρασαν στον έλεγχό της. Ούτε και αυτός ο
Ζισκάρ ντ’ Εστέν δεν κατόρθωσε να κρατήσει την περιφέρειά του, την Ωβέρνη:
έχασε από έναν παντελώς άγνωστο αντίπαλο και πρόκειται να εγκαταλείψει,
σύμφωνα με πληροφορίες, την πολιτική.

Οι συντηρητικοί πλήρωσαν ακριβά τα υψηλά επίπεδα της ανεργίας και τις
αντιλαϊκές περικοπές των κρατικών δαπανών. Ο Γάλλος πρόεδρος, ο οποίος βλέπει
από καιρό τα ποσοστά της δημοτικότητάς του να μειώνονται, σφυροκοπείται από
τον γαλλικό Τύπο ως πρωταίτιος της ήττας. «Απέτυχε στην εκστρατεία για τον
πρώτο γύρο, επιβάρυνε τη θέση του στο μεσοδιάστημα κι έχασε τα πάντα, ή
σχεδόν, στον δεύτερο γύρο: αυτό έκανε ο Ζακ Σιράκ, ο μυστικός στρατηγός της
πλειοψηφίας και πρωτουργός του ναυαγίου της 28ης Μαρτίου», ανέφερε ο
διευθυντής της «Λιμπερασιόν», Σερζ Ζιλί. «Ο βασιλιάς είναι γυμνός: ο Σιράκ
ηττήθηκε χωρίς άλλοθι, χωρίς ελαφρυντικά, διότι το εκλογικό σώμα γνωρίζει εδώ
και τριάντα χρόνια όλα του τα “κόλπα”. H καταστροφή της 28ης Μαρτίου
εγκαινιάζει το τέλος της βασιλείας του» πρόσθεσε, επισημαίνοντας πως ο Γάλλος
πρόεδρος θα έπρεπε κανονικά να προκηρύξει πρόωρες εκλογές. Οι πιέσεις για
αλλαγές είναι αδυσώπητες. «Ο πρόεδρος Σιράκ θα πάρει αποφάσεις μέσα στις
αμέσως προσεχείς ημέρες», ανακοινώθηκε χθες. Ήδη, έχει συναντηθεί με τον
Ραφαρέν δύο φορές. Την Πέμπτη, θα επισκεφθεί τη Ρωσία. Οι αναλυτές αναμένουν,
λοιπόν, ραγδαίες εξελίξεις.

Ο Ζαν-Πιερ Ραφαρέν

Πιθανότατη θεωρείται η απομάκρυνση του Ραφαρέν. Με ποιον όμως θα
αντικατασταθεί; H φυσική επιλογή θα ήταν ο λαοφιλής υπουργός Εσωτερικών,
Νικολά Σαρκοζί. Ο Σαρκοζί, ωστόσο, έχει προεδρικές φιλοδοξίες – και ως εκ
τούτου κακές σχέσεις με τον Γάλλο πρόεδρο. Κάποιοι πιστεύουν ότι ο Σιράκ θα
προτιμήσει κάποιον άγνωστο, όπως έπραξε με τον Ραφαρέν. Άλλοι, αν και
λιγοστοί, ότι θα διατηρήσει τον Ραφαρέν προχωρώντας σε κυβερνητικό
ανασχηματισμό· μια τέτοια λύση, ωστόσο, μάλλον δεν θα εθεωρείτο επαρκής από
τους ψηφοφόρους. Κι έπειτα, είναι το θέμα των αντιλαϊκών οικονομικών
μεταρρυθμίσεων που προωθεί η Γαλλία προκειμένου να επαναφέρει το 2005 το
εθνικό της έλλειμμα κάτω από το όριο του 3% της ευρωζώνης. Ο Ραφαρέν
αναγνώρισε ότι επιβάλλονται κάποιες αλλαγές. Οι αναλυτές πιστεύουν πως ο Σιράκ
θα υποχρεωθεί να αναθεωρήσει τον ρυθμό και το εύρος των μεταρρυθμίσεων.
Ισορροπεί, ωστόσο, σε τεντωμένο σκοινί. Κινδυνεύει να αθετήσει τις υποσχέσεις
του προς την E.E.. Κι επιπλέον, αν εγκαταλείψει τη μεταρρυθμιστική οδό, τι
επιτεύγματα θα έχει να επιδείξει στους ψηφοφόρους στις γενικές εκλογές του
2007;

H νέα παγίδα των Σοσιαλιστών

Την ώρα που το στρατόπεδο των ηττημένων προσπαθεί να συνέλθει από την
ήττα, το στρατόπεδο των νικητών προσπαθεί να συνειδητοποιήσει τον θρίαμβό του.
H νίκη της Αριστεράς σηματοδοτεί γι’ αυτήν την έλευση μιας νέας, ελπιδοφόρας
εποχής. Αρκετοί αναλυτές, ωστόσο, εκτιμούν πως η νίκη ήταν τρόπον τινά πρόωρη,
καθώς οι Σοσιαλιστές και οι σύμμαχοί τους, οι Πράσινοι και οι Κομμουνιστές,
παραμένουν διχασμένοι και στερούνται σαφούς πολιτικής. «Οι Σοσιαλιστές
βρίσκονται μπροστά σε μια νέα παγίδα» ανέφερε η «Λιμπερασιόν». «Χωρίς να έχουν
υποχωρήσει οι εσωτερικές έριδες που ξέσπασαν μετά τις προεδρικές εκλογές του
2002, καλούνται να εφεύρουν ένα νέο σχέδιο για το 2007». Ο ηγέτης τους,
πάντως, Φρανσουά Ολάντ, έδειξε να έχει πλήρη επίγνωση: «H Αριστερά», δήλωσε,
«δεν έχει δικαίωμα να επαναπαυθεί στις δάφνες της. Μόνο καθήκοντα έχει να
επιτελέσει».

ΑΛΕΝ ΤΟΥΡΕΝ

«Ένας στους πέντε στηρίζει τον Σιράκ»

O Γάλλος κοινωνιολόγος Αλέν Τουρέν

«Δεν πρόκειται απλώς για νίκη της Αριστεράς, αλλά για θρίαμβο. Πρέπει
όμως να είμαστε ρεαλιστές: οι ψηφοφόροι απέρριψαν τις λύσεις της Δεξιάς, αλλά
δεν στήριξαν ένα πρόγραμμα της Αριστεράς, για τον απλούστατο λόγο ότι η
σημερινή γαλλική Αριστερά δεν έχει πρόγραμμα».

Έτσι σχολιάζει ο γνωστός Γάλλος κοινωνιολόγος Αλέν Τουρέν τα αποτελέσματα των
περιφερειακών εκλογών που ολοκληρώθηκαν προχθές στη Γαλλία. Τα αποτελέσματα
αυτά, λέει σε συνέντευξή του στη Στάμπα, συνιστούν κυρίως αποδοκιμασία
του προέδρου Σιράκ, ο οποίος εδώ και λίγο καιρό παραμένει επιδεικτικά
σιωπηλός. Πριν από δύο χρόνια είχε αποσπάσει μια απίστευτη πλειοψηφία στις
προεδρικές εκλογές λόγω της παρουσίας του Ζαν-Μαρί Λεπέν στον δεύτερο γύρο.
Στη συνέχεια διατήρησε τη δημοτικότητά του λόγω της αντίθεσής του στον πόλεμο
του Ιράκ. Σήμερα, το ποσοστό του εκλογικού σώματος που τον υποστηρίζει δεν
πρέπει να υπερβαίνει το 20%. Και η Γαλλία, όμως, είναι μια διαιρεμένη χώρα: το
50% ψηφίζει Αριστερά και το άλλο 50% είναι μοιρασμένο ανάμεσα στη Δεξιά και
την Ακροδεξιά, που αποτελούν δύο χωριστές οντότητες.

Ο Τουρέν δεν βλέπει σχέση ανάμεσα στη νίκη των Σοσιαλιστών στην Ισπανία και
στη νίκη της Αριστεράς στη Γαλλία. Στην Ισπανία, το εκλογικό σώμα επηρεάστηκε
από μια τρομοκρατική επίθεση και ψήφισε αντίθετα του αναμενομένου. Στη Γαλλία,
βάθαινε τις τελευταίες εβδομάδες όλο και περισσότερο το χάσμα ανάμεσα στην
κοινή γνώμη και την κυβέρνηση. Όχι επειδή ο κόσμος απορρίπτει τις
μεταρρυθμίσεις στις συντάξεις, στην απασχόληση, στην ασφάλεια: αυτές είναι
απαραίτητες και θα γίνουν. Το πρόβλημα ήταν ο τρόπος που παρουσιάστηκαν αυτές
οι μεταρρυθμίσεις, δίνοντας μια εικόνα κοινωνικής οπισθοδρόμησης. Αυτό
τιμώρησαν οι Γάλλοι. Και έστειλαν ουσιαστικά στον πρόεδρο Σιράκ ένα
τελεσίγραφο. Σύμφωνα με τον Τουρέν, ο πρωθυπουργός Ραφαρέν θα πρέπει να
απομακρυνθεί, καθώς η παραμονή του θα παραβίαζε τη θέληση των ψηφοφόρων. Τα
προβλήματα της Δεξιάς, όμως, δεν τελειώνουν εδώ. Τον Ιούνιο θα διεξαχθούν οι
ευρωπαϊκές εκλογές. Αν και σ’ εκείνες επαναληφθούν τα ίδια αποτελέσματα με τα
σημερινά, η Γαλλία θα βρεθεί μπροστά σε μια καθεστωτική κρίση.