TPITH AΠOΨH Yπουργεία Eλευθεριών;

Παλεύει ο λόγος με το δόλο μες στο μυαλό κι οι δυο γεννιούνται κι όμως
καθείς άρνηση του άλλου

Γ. Κουλούκη, Λόγος & Δόλος

H δημόσια ασφάλεια αποτελεί ένα κοινό αγαθό συνυφασμένο με την κοινωνική
αλληλεγγύη και την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και σε κάθε περίπτωση
αναπόσπαστο μέρος του τριπτύχου «Ελευθερία – Δικαιοσύνη – Ασφάλεια» (του
οποίου ένα και μόνο στοιχείο να υποχωρήσει είναι βέβαιη η συνολική
κατάρρευση).

Αυτό το τρίπτυχο καλείται να υπηρετήσει η (λεγόμενη) Νέα Διακυβέρνηση με
πολιτειακούς φορείς τα υπουργεία Δημόσιας Τάξης & Δικαιοσύνης.

Στο σημερινό άρθρο θ’ αναφερθώ στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις προκειμένου το
υπουργείο Δημόσιας Τάξης να μπορεί (εφόσον βέβαια θέλει) να παίξει σωστά τον
νέο του ρόλο στη διαχείριση των παγκοσμιοποιημένων κρίσεων.

* Στο επίπεδο των δομικών και διαρθρωτικών αλλαγών (αλλά και των ενυπαρχόντων
συμβολισμών) θα πρότεινα το υπουργείο Δημόσιας Τάξης να συγχωνευθεί με το
υπουργείο Δικαιοσύνης υπό τον νέο τίτλο: Υπουργείο Δικαιοσύνης, Δημόσιας
Ασφάλειας & Προστασίας των Ελευθεριών, να ιδρυθεί (επιτέλους!) το τετράκις
εξαγγελθέν Ινστιτούτο Αντεγκληματικής Πολιτικής (ώστε να παρέχονται αξιόπιστα
ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία για την εγκληματικότητα), να συγκροτηθεί ένα
Κεντρικό Συμβούλιο Πολιτικής για την Ασφάλεια (στο οποίο θα συμμετέχουν
εκπρόσωποι των Κομμάτων, ο Συνήγορος του Πολίτη, ο Πρόεδρος του Δικηγορικού
Συλλόγου Αθηνών κ.ά.) και να μετονομασθεί η ΕΥΠ σε Υπηρεσία Προστασίας
Ελληνικής Δημοκρατίας (με διαφοροποίηση σε ζητήματα εσωτερικής ασφάλειας).

* Στο θεσμικό επίπεδο επείγει ο εκσυγχρονισμός και η αναβάθμιση της
εκπαίδευσης / επιμόρφωσης των αστυνομικών (χωρίς αγκυλώσεις και συμπλέγματα),
η σύνταξη κώδικα καλής συμπεριφοράς και δεοντολογίας αστυνομικών και η
βελτίωση του status τους (συνταξιοδοτικό, ασφαλιστικό κ.λπ.).

Κρίσιμες παράμετροι είναι επίσης η (πολιτική) υποστήριξη των Τοπικών
Συμβουλίων Πρόληψης της Εγκληματικότητας, η ενίσχυση του Αστυνομικού της
Γειτονιάς και γενικότερα η ενθάρρυνση όλων των μέτρων πρόληψης. Στο ίδιο
πλαίσιο θα έθετα και τη θέσπιση κινήτρων για είσοδο στο Σώμα περισσότερων
γυναικών, Τσιγγάνων, Πομάκων, Ελληνοποντίων κ.ο.κ.

* Τέλος, στο επικοινωνιακό επίπεδο κρίνω χρήσιμη τη δημιουργία Αρχείου ταινιών
που έχουν γυριστεί με βάση τη ζωή / δράση των αστυνομικών, την ίδρυση Μουσείου
Εγκλήματος και Αστυνομίας, τη δημιουργία Ραδιοφωνικού Σταθμού «Μπλε φίλοι» και
την επινόηση Μασκότ-συμβόλου της Αστυνομίας. Ένα ειδικό πρόγραμμα Open Day,
όπου οι πολίτες θα μπορούν ελεύθερα να επισκέπτονται αστυνομικά τμήματα και να
συζητούν με τους εργαζομένους σ’ αυτά, θα βοηθούσε στην άρση των
προκαταλήψεων.

Γνωρίζω ότι η ανασφάλεια συνιστά μια βραδυφλεγή βόμβα για την κοινωνική μας
ζωή αλλά και για την ίδια τη Δημοκρατία. Γνωρίζω ότι η παγκοσμιοποίηση του
εγκλήματος (κυρίως οι πολυεθνικές Μαφίες) και της τρομοκρατίας (ιδίως των
τυφλών κτυπημάτων) έχουν επηρεάσει τόσο πολύ τους πολίτες ώστε να ζητάνε πλέον
από μόνοι τους περισσότερη καταστολή (προς κάθε κατεύθυνση). Γνωρίζω ότι η
μπλε (υπο)κουλτούρα της Αστυνομίας χρειάζεται χρόνο για ν’ αποδεχθεί τον
δημοκρατικό έλεγχο και να αποζητάει την κοινωνική συναίνεση.

Επειδή όμως (φαίνεται να) ζούμε σε μια κοινοβουλευτική εποχή (ή περίοδο)
γενικότερων συγκλίσεων νομίζω πως θα ήταν ωφέλιμο να καλλιεργηθεί ένα κλίμα
εμπιστοσύνης μεταξύ Πολιτείας και πολίτη κι ένα κλίμα συνεργασίας μεταξύ των
κομμάτων (και των λοιπών εμπλεκομένων φορέων).

Ίσως είναι πολύ αισιόδοξο να περιμένει κανείς είτε να «επανιδρυθεί το κράτος»
μέσω της αλλαγής ρόλου των αστυνομικών είτε να δοκιμαστεί «η συμμετοχική
δημοκρατία» στο πεδίο της αντεγκληματικής πολιτικής. Στα δύσκολα όμως
φαίνονται οι καπετάνιοι (μπλε ή πράσινοι δεν έχει σημασία, αφού το έγκλημα
είναι μια τρικυμία που μπορεί να μας βουλιάξει όλους).

ΥΓ: Δεν θα ‘ταν μια πράξη πολιτικού θάρρους να επισκεφθούν οι υπουργοί
Δημόσιας Τάξης & Δικαιοσύνης τα κελιά όπου κρατούνται οι καταδικασθέντες
για συμμετοχή στη 17N, για να διαπιστώσουν πώς λειτουργεί η νομιμότητα στις
ακραίες περιπτώσεις;

O Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και MME στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.