TZΟNAΘAN ΣTIBENΣΟN Άλλο Xαμάς, άλλο Aλ Kάιντα

H Χαμάς ξεκίνησε χθες τις «σεισμικού τύπου» επιχειρήσεις κατά του Ισραήλ
που έχει προαναγγείλει: δύο μαχητές της με στολή βατραχανθρώπου προσπάθησαν να
επιτεθούν από θαλάσσης εναντίον στρατιωτικού φυλακίου στη Γάζα, αλλά
σκοτώθηκαν από Ισραηλινούς στρατιώτες. Πού βαδίζει λοιπόν η Μέση Ανατολή; Πόσο
επικίνδυνο είναι η δολοφονία του πνευματικού ηγέτη της Χαμάς από τους
Ισραηλινούς να οδηγήσει σε γενική ανάφλεξη όχι μόνο την περιοχή, αλλά και
ολόκληρο τον πλανήτη; Θα συνεργαστεί η Χαμάς με την Αλ Κάιντα; Και τι στάση θα
ακολουθήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, που δεν δίστασαν χθες να ασκήσουν βέτο σε
πρόταση ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας που καταδίκαζε το Ισραήλ για τη
δολοφονία του σεΐχη Γιασίν;

Στα ερωτήματα αυτά απαντούν με συνεντεύξεις τους στα «NEA» δύο ειδικοί: ο
Άβι Σλέιμ, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, και ο
Τζόναθαν Στίβενσον, υπεύθυνος για θέματα τρομοκρατίας στο Διεθνές Ινστιτούτο
Στρατηγικών Σπουδών του Λονδίνου. Την άποψή του για τα τεκταινόμενα στη Μέση
Ανατολή καταθέτει επίσης ο βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ Ανδρέας Ανδριανόπουλος.

«H τρομοκρατική επίθεση στη Μαδρίτη, όπως και εκείνες στο Ριάντ, την
Καζαμπλάνκα, την Τουρκία και αλλού αποδεικνύουν ότι η Αλ Κάιντα έχει πλήρως
ανασυγκροτηθεί και προχωρεί ακάθεκτη στο σχέδιό της να πλήξει κατά σειρά τους
συμμάχους των ΗΠΑ στον πόλεμο στο Ιράκ. H απειλή της Αλ Κάιντα πλανάται πλέον
πάνω απ’ όλο τον κόσμο. Από εδώ και πέρα, η Αλ Κάιντα θα στρατολογεί ολοένα
και περισσότερα μέλη από το εσωτερικό της Ευρώπης και της Αμερικής». Μιλάει
στα «NEA» ο Τζόναθαν Στίβενσον, διευθυντής του Strategic Survey και υπεύθυνος
για θέματα τρομοκρατίας στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Σπουδών του
Λονδίνου.

Ο Στίβενσον, ο οποίος είναι κορυφαίος αναλυτής σε θέματα ασφαλείας και
αρθρογραφεί σε πολλές αμερικανικές και βρετανικές εφημερίδες, πιστεύει ότι έως
σήμερα η Αλ Κάιντα στρατολογούσε μέλη κυρίως από τον αραβικό κόσμο και τη
Νότια και Κεντρική Ασία, αλλά ότι ολοένα και περισσότερο θα στρατολογεί από
την Ευρώπη και την Αμερική. «Πολλοί από τα 15 εκατομμύρια μουσουλμάνων που
ζούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ώριμοι για στρατολόγηση από την Αλ Κάιντα»,
δηλώνει, «όχι μονάχα για λόγους που αφορούν την εξωτερική πολιτική της Δύσης,
αλλά επειδή έχουν απωθημένα εναντίον των κυβερνήσεων των χωρών στις οποίες
κατοικούν. Αυτό δε συμβαίνει επειδή οι περισσότεροι εξ αυτών ζουν
περιθωριοποιημένοι κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά. H Ευρώπη πρέπει να
λάβει ισχυρά μέτρα για να προστατευτεί, αλλά πρέπει επίσης να αντιμετωπίσει
τις βασικές πολιτικές και οικονομικές αιτίες που κάνουν τους μουσουλμάνους οι
οποίοι κατοικούν στις χώρες της να καταφεύγουν στην τρομοκρατία.

H Αμερική τι πρέπει να κάνει;

«Να μάθει από τα λάθη του παρελθόντος. Εάν δοθεί μία δημοκρατική λύση στο
πρόβλημα του Ιράκ, μειωθεί περαιτέρω η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στις χώρες
του Κόλπου, δοθεί μία λύση στο Μεσανατολικό και υπάρξει μία λιγότερο
ιδεολογικά φορτισμένη προσέγγιση στη διπλωματία, η Αλ Κάιντα θα στερέψει σιγά
σιγά από μέλη και υποψήφια μέλη. Επιπλέον, η κυβέρνηση Μπους πρέπει να
σταματήσει να εξισώνει καθετί με την εικόνα που έχει για το τι εστί
τρομοκρατία. Και όσον αφορά τη Μέση Ανατολή, ο Μπους θα πρέπει να σταματήσει
να πείθεται από το παραμύθι του Σαρόν ότι Χαμάς και Αλ Κάιντα είναι το ίδιο
και το αυτό. Είναι γνωστό ότι η Χαμάς έχει επανειλημμένως αντισταθεί στις
πιέσεις της Αλ Κάιντα να συνεργαστεί μαζί της».

Θα συνεχίσουν να υπάρχουν στεγανά μεταξύ της Αλ Κάιντα και της Χαμάς;

«Θα έκανε κακό πολιτικά στη Χαμάς, όπως και στη Χεζμπολάχ, να συνδεθεί με την
Αλ Κάιντα με οποιονδήποτε τρόπο. Κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε προσχώματα στις
επιδιώξεις της Χαμάς και της Χεζμπολάχ. Να σας το πω διαφορετικά, στη μία άκρη
του φάσματος της τρομοκρατίας βρίσκονται οργανώσεις όπως ο IRA και η ETA, που
έχουν κοσμικά – πολιτικά κίνητρα και δεν πραγματοποιούν χτυπήματα με μαζικές
απώλειες. Στην άλλη άκρη βρίσκεται η Αλ Κάιντα, η οποία έχει παγκόσμιους
πολιτικούς, οικονομικούς και στρατιωτικούς στόχους, η οποία δεν δείχνει καμία
εγκράτεια και με την οποία δεν μπορεί να γίνει καμία διαπραγμάτευση. H Χαμάς
και η Χεζμπολάχ βρίσκονται κάπου στη μέση: οι στόχοι τους δεν είναι μόνον
πολιτικοί, είναι και θρησκευτικοί – δεν ανέχονται την ύπαρξη του κράτους του
Ισραήλ – αλλά και οι δύο αυτές οργανώσεις δρουν σε έναν περιορισμένο
γεωγραφικό χώρο, επιδιώκουν κάτι γεωγραφικά περιορισμένο και σε τακτικό
επίπεδο δείχνουν κάποια εγκράτεια. Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Χαμάς
έχει και κοινωφελή και φιλανθρωπική δράση».

Και η Ελλάδα; Πόσο κινδυνεύει από την Αλ Κάιντα;

«H Ελλάδα, κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων, θα είναι θεωρητικά
ένας υψηλής αξίας πολιτικός στόχος για την Αλ Κάιντα, επειδή είναι ένα δυτικής
προέλευσης γεγονός, το οποίο έχει ως αποτέλεσμα το αμάλγαμα των πολιτισμών –
ακριβώς το αντίθετο δηλαδή απ’ ό,τι επιδιώκει η Αλ Κάιντα, η οποία θέλει να
οξύνει τις διαφορές μεταξύ των πολιτισμών, με σκοπό τον διχασμό, την όξυνση
και τον πόλεμο. Αλλά γνωρίζω ότι υπάρχει ένα πολύ καλό σχέδιο ασφαλείας για
τους Ολυμπιακούς Αγώνες και οι ελληνικές αρχές συνεργάζονται επίσης πάρα πολύ
στενά με τις αρχές ασφαλείας πολλών χωρών, οπότε ελπίζω ότι δεν θα υπάρξει
κάποιο πρόβλημα. Πέραν της περιόδου που θα διαρκέσουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες,
δεν πιστεύω ότι η Ελλάδα αποτελεί στόχο της Αλ Κάιντα».

O Τζόναθαν Στίβενσον είναι Διευθυντής του Strategic Survey και
υπεύθυνος για θέματα τρομοκρατίας στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Σπουδών
του Λονδίνου