Kολλημένοι με την… ώρα

Τα ρολόγια χειρός είναι ξεχωριστά αντικείμενα-μινιατούρες της μηχανικής,
αφιερωμένα στην άχαρη κίνηση του χρόνου. Κατασκευάζονται (τα καλύτερα) στην
Ελβετία, την πιο βαρετή για πολλούς (αν και όχι για όλους) χώρα του κόσμου.
Ακόμη κι έτσι όμως, τα ρολόγια μπορούν και προκαλούν έντονα πάθη.

Οι άνδρες, που μόλις πριν από μία δεκαετία κατείχαν ένα ή δύο ρολόγια, σήμερα έχουν ολόκληρη συλλογή

H συλλογή ρολογιών, περιέργως, είναι θέμα ανδρικό. Όταν τίθεται θέμα
αντικειμένων που μετρούν τον χρόνο, ένα αβυσσαλέο χάσμα μοιάζει να χωρίζει τον
άνδρα από τη γυναίκα. H σύζυγος του Νίκολας Φουλκς, ας πούμε, που γράφει τα
παράπονά του στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», θεωρεί αδιανόητο το γεγονός ότι ο
άνδρας της μπορεί να θέλει άλλο ένα ρολόι, όταν έχει ήδη δύο που λειτουργούν
ακόμη.

Ασφαλώς θα μπορούσε να είχε επιβιώσει χωρίς ένα ακόμη ρολόι. Επιλέγει να
ξοδεύει χρήματα για την απόκτηση ενός ρολογιού, ενώ θα μπορούσαν να τα
χρησιμοποιούν για κάτι πιο πρακτικό, όπως για την υποθήκη του ή για το σχολείο
των παιδιών του. Υπό αυτή την έννοια, είναι ένα είδος εθισμού.

Ο «εθισμός στα ρολόγια» είναι μια σχετικά νέα ασθένεια. Πριν από μία ή δύο
δεκαετίες, η συλλογή ρολογιών, τουλάχιστον στη Μεγάλη Βρετανία, ήταν μια
μειοψηφική δραστηριότητα. Οι συλλέκτες ήταν ειδικοί. Οι υπόλοιποι ακολουθούσαν
τη μόδα: στην αυτοκινητοβιομηχανία ήταν η Πόρσε, στα ρολόγια η Ρόλεξ.

H μανία. Ο Νίκολας Φουλκς έδειξε ενδιαφέρον για τα ρολόγια από τις
αρχές της εφηβείας του. Από τα 14 του χρόνια γύριζε στα παλαιοπωλεία και στα
παζάρια για παλιά, μεταχειρισμένα ρολόγια, τα οποία την εποχή εκείνη (κατά τη
δεκαετία του 1970) υποτίθεται ότι είχαν ξεπεραστεί από την τεχνολογία των
ηλεκτρονικών ρολογιών. Μία δεκαετία αργότερα σκέφτηκε ότι αγοράζοντας ένα
Ρόλεξ, ένα «κλασικό σχέδιο», θα θεραπευόταν τελικά από την παθολογική μανία
του.

Μόλις τελείωσε τις σπουδές του και έπιασε δουλειά στο εμπόριο οίνου με μικρές
αποδοχές, πήγε στον Οίκο Κρίστις, στο Νότιο Κένσινγκτον και αγόρασε ένα μάλλον
ωραίο Rolex Oysterdate της δεκαετίας του ’60. Θυμάται ακόμη την αίσθηση του
ρίγους και του ενθουσιασμού τη στιγμή που το φόρεσε. Κατάλαβε ότι κάτι δεν
πήγαινε καλά, όταν μερικούς μήνες αργότερα βρέθηκε να περιφέρεται ξανά σε
αίθουσες δημοπρασιών αναζητώντας ένα ακόμη Rolex. Ήταν τότε που
συνειδητοποίησε ότι η θεωρία του «κλασικού μοντέλου» παρουσίαζε ρωγμές. Σαν να
λες ότι θα πιεις μόνο ένα είδος κρασιού, θα φοράς μόνο μαύρα ρούχα και θα
επισκέπτεσαι μόνο μία χώρα… Απαιτεί μοναστική πειθαρχία και δουλική πίστη σε
μία ιδέα. Είναι επίσης μια επικίνδυνη ψευδαίσθηση. Μάλλον θριάμβευε μια πιο
παλιά αλήθεια: όσο πιο καλό είναι αυτό που έχεις τόσο περισσότερο θέλεις.

Ο εθισμός και οι προεκτάσεις

Κάπως έτσι δημιουργείται ο συλλέκτης. Είτε αυτός είναι ο Λεονίντ Μπρέζνιεφ και
τα αυτοκίνητά του, είτε είναι ο λόρδος Λόιντ Βέμπερ και οι βικτωριανοί πίνακές
του. Παρ’ όλα αυτά, ο σύγχρονος άνδρας που υποκύπτει στον «εθισμό του
ρολογιού» θα πρέπει επίσης να σκεφτεί την κοινωνική προέκταση του θέματος. Τα
ρολόγια έχουν γίνει το ίδιο δημοφιλή με τα αυτοκίνητα και το ποδόσφαιρο για
τον έξυπνο, σύγχρονο άνδρα. Οι άνδρες, που μόλις πριν από μία δεκαετία
κατείχαν ένα ή δύο ρολόγια, σήμερα έχουν ολόκληρη συλλογή και συζητούν γι’
αυτά τα αντικείμενα του χρόνου με τρόπο που άλλοτε κουβέντιαζαν για άλογα και
ποδόσφαιρο. Τα ρολόγια χειρός φαίνεται πως απευθύνονται σ’ εκείνο το κομμάτι
του ανδρικού μυαλού που έχει σχεδιαστεί για να απορροφά την άχρηστη γνώση. Και
υπάρχει απίστευτο γνωστικό πεδίο για τα ρολόγια… Από την αντοχή του κάτω από
το νερό έως τον αριθμό των φορών που θα χρειαστεί να το ξαναρρυθμίσουν κάποιοι
στους επερχόμενους αιώνες…