PΟΪ ΛIXTENΣTAΪN Ο πατέρας της ποπ αρτ ανοίγει καρδιές

«The melody haunts my reverie» (1965), του Ρόι Λιχτενστάιν

H μεγαλύτερη αναδρομική έκθεση του πατέρα της ποπ αρτ, Ρόι Λιχτενστάιν,
φιλοξενείται αυτές τις ημέρες στο Λονδίνο

Ένα βροχερό απόγευμα στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Άμστερνταμ βρέθηκα
μπροστά σε καμιά δεκαριά έργα του Λιχτενστάιν.

Ήταν στα μέσα της 10ετίας του ’70. Ο Λιχτενστάιν ήταν ελάχιστα γνωστός στην
Ευρώπη. Στην αρχή χαμογελάς με συγκατάβαση κι όσο προχωράς στην έκθεση
διαπιστώνεις ότι όλα δεν είναι πανομοιότυπα. Από το ένα στο άλλο υπάρχουν
διαφορές – από την ερωτική ζωή μιας ανώνυμης κοπέλας που λατρεύει τον Μπραντ
και κατά καιρούς απ’ τα μάτια της τρέχουν δάκρυα μεγάλα σαν φουντούκια ώς τον
Αμερικανό πιλότο που «Whaam!» εξαπολύει ένα πύραυλο που τυλίγει στις φλόγες το
μαχητικό του αντιπάλου του (Βιετνάμ;). Αλλά εμπνέεται κι από τον B’ Παγκόσμιο,
όπου ο «κακός» Γερμανός κυβερνήτης υποβρυχίου με την ουλή στο πρόσωπο
διατάζει: «Torpedo Los!».

Ο Ρόι Λιχτενστάιν (1923-1997) πήρε την πρώτη ύλη του από το λαϊκότερο είδος
έγχρωμης, φτηνής αφήγησης, και μάλιστα δεν δίστασε να μιμηθεί τις κουκίδες της
φτηνής εικόνας των κόμικς. H πηγή της έμπνευσής του ήσαν οι χαρακτήρες του
Ντίσνεϊ, όπως ο Μίκι Μάους, αλλά κι από άλλες πηγές λαϊκής κουλτούρας. Έφτασε
στο σημείο να τους παρουσιάσει σε χαρτιά περιτυλίγματος στις καραμέλες και τις
τσίχλες. Και με την αερομαχία «Whaam!», το 1963, έγινε διάσημος απ’ τη μια
μέρα στην άλλη.

Οι Βρετανοί, παρ’ όλο τον συντηρητισμό τους, δεν άργησαν να αντιληφθούν
ότι κάτι συνέβαινε με τον άνθρωπο αυτό κι έτσι μετά την πώληση του «Whaam!»,
του ζητήθηκε να αντιπροσωπεύσει τη χώρα του στην Μπιενάλε της Βενετίας το
1966. Δύο χρόνια αργότερα η Τέιτ Γκάλερι έκανε τη μεγαλύτερη (τότε) αναδρομική
έκθεση του πατέρα της ποπ αρτ.

Ο Λιχτενστάιν είχε διεισδύσει στην καρδιά της λαϊκής κουλτούρας των λαϊκών
τάξεων χωρίς σημαίες (όπως ο Ραούσενμπεργκ) και κονσέρβες (όπως ο Γουόρχολ).

Από ‘κεί και πέρα δημιούργησε διάφορα πρόσωπα, όπως την τρυφερή Αμερικανιδούλα
που δακρύζει κάθε τόσο για τον Μπραντ, που είναι ο Θεός της. Που του μιλά απ’
το τηλέφωνο και δέχεται να γίνει δική του: «(ΟΗΗΗ… ALRIGHT…)».

INFO

Η έκθεση Λιχτενστάιν λειτουργεί έως 16 Μαΐου, στη Hayward Gallery, στο South
Bank Centre του Λονδίνου.