ΓNΩMH Tο πολιτικό σπίτι της οικολογίας

Στις εκλογές της επόμενης Κυριακής είναι φανερή η απουσία της οικολογίας. Ο
νέος οικολογικός πολιτικός φορέας, οι Οικολόγοι Πράσινοι, σοφά επέλεξε να
κάνει το πολιτικό του ντεμπούτο στις ευρωεκλογές του Ιουνίου, μαζί με την
υπόλοιπη πράσινη οικογένεια, σε μια ενιαία καμπάνια και στις 25 χώρες της E.E.
και μέσα πια από ένα πανευρωπαϊκό πράσινο κόμμα – το πρώτο στην ιστορία της
ηπείρου.

Και δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς. H παγκοσμιοποίηση των προβλημάτων επέβαλε
και την παγκοσμιοποίηση των κινημάτων. Το σύνθημα των οικολόγων «σκέψου
συνολικά, δράσε τοπικά», ύστερα από δύο δεκαετίες, γίνεται αποδεκτό και με την
αντίστροφη παραλλαγή του: «σκέψου τοπικά, δράσε συνολικά» και παγκόσμια. Και
οι Global Greens είναι ήδη από το 2001 μια πραγματικότητα.

H εξήγηση είναι πια γνωστή: το κλίμα της Γης χειροτερεύει, η βιοποικιλότητα
μειώνεται, η ερημοποίηση επεκτείνεται. Γενετικά μεταλλαγμένοι οργανισμοί
βγαίνουν από τα εργαστήρια των πολυεθνικών, η φτώχεια εξαπλώνεται, τα
εξοπλιστικά προγράμματα και οι πόλεμοι – τώρα ενάντια στην «τρομοκρατία» –
αναπτύσσονται κατατρώγοντας τους πόρους του πλανήτη, φυσικούς και
οικονομικούς. H νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση επελαύνει, ο ρατσισμός και η
ξενοφοβία αποκτούν ευρεία κοινωνική και πολιτική βάση, ταυτόχρονα με τη
συντριβή του ψυχισμού και της αλληλεγγύης των ανθρώπων.

Αλλά και στη χώρα μας, η πολεοδομική υποβάθμιση και η ατμοσφαιρική ρύπανση, η
καταστροφή των ελεύθερων χώρων και του πρασίνου μέσα και έξω από τις πόλεις, η
ρύπανση των θαλασσών και η εξουθένωση των λιμνών και των ποταμών, η παραγωγή
και η – συχνά ανεξέλεγκτη – εναπόθεση αστικών και βιομηχανικών στερεών και
υγρών αποβλήτων, οι ενεργοβόρες δραστηριότητες, η κυριαρχία του αυτοκινήτου
και το κυκλοφοριακό αδιέξοδο είναι προβλήματα πια τόσο μεγάλα, που δεν
επιδέχονται εύκολες λύσεις. H επέκταση των οικισμών, συχνά με αυθαίρετο τρόπο
– ιδιαίτερα στις παραθεριστικές περιοχές – συνδυάζεται με τις αυξημένες
δασικές πυρκαγιές, τις καταπατήσεις και τη ρύπανση. H γεωργία γίνεται ολοένα
και πιο εντατική, υδροβόρα και χημικοσυντηρούμενη ενώ βρισκόμαστε στην
τελευταία θέση της E.E. όσον αφορά τις βιοκαλλιέργειες. Τα μεγάλα έργα
συνοδεύονται από καταστροφή μοναδικών φυσικών περιοχών, ενώ η περιπέτεια των
Ολυμπιακών Αγώνων θα σημάνει και την επιδείνωση του περιβάλλοντος της
πρωτεύουσας, στερώντας ταυτόχρονα πόρους από την περιφέρεια.

Με τις εκλογές του Απριλίου 2000 φάνηκε να έκλεισε ένας ολόκληρος ιστορικός
κύκλος για τον οικολογικό χώρο στην Ελλάδα. Κάποια ενεργά άτομα του
οικολογικού χώρου διαπιστώναμε δημόσια τότε ότι «μπροστά στην πρόκληση ενός
νέου αιώνα, μπροστά στην εντεινόμενη οικολογική κρίση, μπροστά
στις νέες ανισότητες και την κυριαρχία του χρήματος, μπροστά στην
έλλειψη οραμάτων ή την ιδεολογική περιχαράκωση της Αριστεράς, μπροστά
στα νέα εξουσιαστικά φλερτ, οι ενεργές δυνάμεις της οικολογίας
πρέπει να δώσουν τη δική τους απάντηση».

H διαδικασία του Οικολογικού Φόρουμ οδήγησε τον Δεκέμβριο του 2002 στη
δημιουργία των Οικολόγων Πράσινων και στην προγραμματική και οργανωτική τους
συγκρότηση, με δύο συνέδρια και 2 εσωτερικά δημοψηφίσματα μέσα στον επόμενο
χρόνο. Ήδη, μετά το πρόσφατο συνέδριο-ορόσημο της Ρώμης και μέσα στον επόμενο
μήνα, αρχίζουν και οι καμπάνιες σε όλες τις χώρες που θα συμμετέχουν στις
ευρωεκλογές.

Στον μέσο πολίτη, βέβαια, η οικολογία εξακολουθεί να ταυτίζεται με την
περιβαλλοντική ευαισθησία. Το οικολογικό κίνημα όμως προσπαθεί να αξιοποιήσει
και τις εμπειρίες του κινήματος της ανθρώπινης χειραφέτησης. H αδυναμία των
άλλων πολιτικών κομμάτων να προσφέρουν στο κίνημα αυτό κάτι παραπάνω από
στοιχειώδη στήριξη, επαναφέρει την ανάγκη για αυτόνομο οικολογικό πόλο. Χώρο
για την οικολογία προσφέρει και το διεθνές κίνημα αμφισβήτησης, που ξεκινάει
μετά το 1999 από το Σιάτλ, με πασιφανείς πράσινες συνιστώσες.

Στην εποχή της γενικευμένης σύγχυσης, του θρυμματισμού των αξιών και των
ιδεολογιών, της υποτίμησης της κοινής δράσης των ανθρώπων, οφείλουμε να
προτάξουμε ένα νέο ουτοπικό όραμα. Και ταυτόχρονα να επιδιώξουμε «να σώσουμε
λίγο από το αύριο που μας κλέβουν».

H οικολογία έχει ανάγκη από το δικό της πολιτικό σπίτι.

Ο Μιχάλης Τρεμόπουλος είναι στέλεχος του Συνασπισμού προερχόμενος από
τον χώρο της Οικολογίας. Νομαρχιακός σύμβουλος Θεσσαλονίκης