«Ο χρόνος δεν γυρίζει πίσω»

Έως την τελευταία στιγμή έκαναν επίδειξη ισχύος οι Ιρανοί μουλάδες.
Παραμονή των εκλογών έκλεισαν τις δύο τελευταίες μεγάλες μεταρρυθμιστικές
εφημερίδες. H νίκη τους σήμερα είναι δεδομένη. Εξίσου δεδομένη όμως είναι και
η μεγάλη αποχή: ένα μήνυμα προς συντηρητικούς και μεταρρυθμιστές ταυτόχρονα
ότι η κοινωνική δυναμική δεν μπορεί να κατασταλεί.

Κοινοβουλευτικές εκλογές. Ιρανή περιμένει σε σταθμό λεωφορείων καλυμμένο με προεκλογικές αφίσες

«Όπως ακριβώς δεν μπορεί κανείς να υποχρεώσει τον ήλιο να σταματήσει να
λάμπει, έτσι δεν μπορεί και να γυρίσει πίσω τον χρόνο». Αυτό ήταν το μήνυμα
που έστειλε χθες η βραβευμένη με Νόμπελ ειρήνης Σιρίν Εμπάντι, η Ιρανή
δικηγόρος και ακτιβίστρια υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ίσως να ακούγεται
υπερβολικά αισιόδοξο βάσει των δεδομένων. Το σκληροπυρηνικό Συμβούλιο των
Φρουρών έχει αποκλείσει από τις σημερινές εκλογές περίπου 2.500 χιλιάδες
μεταρρυθμιστές υποψηφίους, αφήνοντας τον λαό να «επιλέξει» μεταξύ 5.000
συντηρητικών επίδοξων βουλευτών. Και αν η τελευταία κίνηση του συντηρητικού
κατεστημένου μπορεί να εκληφθεί ως συμβολική, τότε το μέλλον διαγράφεται
δυσοίωνο: οι δύο τελευταίες μεγάλες συντηρητικές εφημερίδες του Ιράν, η
«Γιας-ε-νου» και η «Σαρκ» έβαλαν χθες υποχρεωτικά «λουκέτο», επειδή
δημοσίευσαν αποσπάσματα μιας επιστολής-«κατηγορώ» 100 μεταρρυθμιστών βουλευτών
εναντίον του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Παράλληλα,
ερεύνησαν και έκλεισαν ένα γραφείο παρατήρησης των εκλογών του μεγαλύτερου
μεταρρυθμιστικού κόμματος, του Ισλαμικού Μετώπου Συμμετοχής.

Φάρσα

Οι σημερινές εκλογές θα είναι πράγματι μια φάρσα. Ο ιρανικός λαός, ωστόσο, δεν
φαίνεται διατεθειμένος να συμμετάσχει σε αυτήν. Παρά τις προσπάθειες των
συντηρητικών, η συμμετοχή δεν αναμένεται να ξεπεράσει το 30%. Ορισμένοι
αναλυτές μάλιστα εκτιμούν ότι μπορεί να πέσει ακόμα και στο 10%. Χωρίς αυτό να
σημαίνει ότι οι ψηφοφόροι θα δείξουν με αυτόν τον τρόπο την αλληλεγγύη τους
στο στρατόπεδο του προέδρου Χαταμί. «Δεν έχω κανέναν να ψηφίσω και τα πράγματα
που θέλω να γίνουν δεν θα γίνουν από τους προσφερόμενους βουλευτές», λέει στην
απεσταλμένη τής «Ιντιπέντεντ» η Ιρανή φοιτήτρια Ναχίντ, 19 χρόνων, το
παραδοσιακότατο τσαντόρ της οποίας αντισταθμίζεται από ένα ζευγάρι «μοδάτα»
αθλητικά παπούτσια. «Ψήφισα τον πρόεδρο Χαταμί στις δεύτερες προεδρικές
εκλογές, αλλά η παρούσα κατάσταση είναι 100% δικό του σφάλμα. Αν είχε
υιοθετήσει μια πιο αυστηρή στάση, τα πράγματα θα είχαν βελτιωθεί».

Οι αναλυτές

Τα συναισθήματα της Ναχίντ αντηχούν όλο το φάσμα των τάξεων και των ηλικιών
της Τεχεράνης. Οι εκλογές και η πολιτική γενικά θεωρούνται ως ένα παιχνίδι της
ελίτ, το οποίο ο λαός δεν μπορεί να επηρεάσει. H ατμόσφαιρα δεν θα μπορούσε να
είναι διαφορετική από αυτήν της 23ης Μαΐου του 1997, όταν ένα τεράστιο κύμα
λαϊκής υποστήριξης έφερε τον Χαταμί στην εξουσία. H ορμή του μεταρρυθμιστικού
κινήματος του Ιρανού προέδρου μοιάζει να έχει εξαντληθεί. Ωστόσο, η ελπίδα της
δημοκρατίας δεν έχει χαθεί.

Καταρχάς, και σύμφωνα με τους περισσότερους αναλυτές, οι νικητές των σημερινών
εκλογών δεν θα διακινδυνεύσουν να αποξενώσουν την ιρανική νεολαία (τα δύο
τρίτα των Ιρανών), αρχίζοντας μία εκστρατεία καταστολής όσων έχουν κατακτήσει
τα τελευταία χρόνια: από τα δορυφορικά πιάτα και την ποπ μουσική έως τη
μεγαλύτερη ανεκτικότητα όσον αφορά την ενδυμασία ή τις δημόσιες «τρυφερότητες»
μεταξύ ζευγαριών. Κατά δεύτερον, αρκετοί Ιρανοί διαφωνούντες θεωρούν την
απώλεια του Κοινοβουλίου μια ευκαιρία να ανακτήσουν την επαφή τους με την
κοινωνία, την εμπιστοσύνη του λαού, να αναδιοργανώσουν την αντίσταση μέσω
πράξεων πολιτικής ανυπακοής ή απεργιών. «Το μεταρρυθμιστικό κίνημα», λένε,
«προπορεύεται του Χαταμί. Όταν ο λαός εξοικειωθεί με τα δικαιώματά του, το
μονοπάτι αυτό θα γίνει μη αναστρέψιμο».

LINKS:

www.netiran.com

www.president.ir