Eνδείξεις μονοθεϊσμού στην αρχαία Mακεδονία

«Διί τω υψίστω» ήταν αφιερωμένος ο ναός, το άγαλμα και τα εντυπωσιακά μαρμάρινα αναθήματα (14 εγχάρακτοι αετοί) που βρέθηκαν στο Δίον της Πιερίας – το ιερό των αρχαίων Μακεδόνων. Δίπλα, εντυπωσιακό εγχάρακτο ανάθημα (ένα από τα 14) με μορφή αετού

Ο Ύψιστος Δίας του Δίου – το μαρμάρινο ακέφαλο άγαλμα, ο ναός, η σειρά
επιγραφών («Διί τω υψίστω») και τα μαρμάρινα αναθήματα με εγχάρακτους αετούς
που εντόπισε το περασμένο καλοκαίρι η ομάδα αρχαιολόγων υπό τον καθηγητή
Δημήτρη Παντερμαλή στο Δίον της Πιερίας – ξεχωρίζει ως το ύψιστο των ευρημάτων
«τελευταίας εσοδείας» που θα ανακοινωθούν από την Πέμπτη στο 17ο Αρχαιολογικό
Συμπόσιο για το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη στον χρόνο που
πέρασε.

Με βάση την αποκάλυψη τον περασμένο Αύγουστο του σημαντικότατου ευρήματος («TA
NEA», 1/8), ο καθηγητής Δημήτρης Παντερμαλής στην εισήγησή του με τίτλο «Δίον
2003: Θρησκεία Διός Υψίστου» πρόκειται να αναφερθεί στην ερμηνεία του
ευρήματος συσχετίζοντάς το με μεταγενέστερες θεολογικές αντιλήψεις που οδηγούν
στον μονοθεϊσμό.

Αττικό αγγείο του 550 π.X., που βρέθηκε τυχαία στην Εορδαία Κοζάνης και παραδόθηκε σε… εξομολόγηση

«Το εύρημα προϊδεάζει για μια τοπική ή και χρονική αντίληψη σχεδόν
μονοθεϊστική. H ένθρονη αυτή μορφή του Διός παραπέμπει στον Ύψιστο Θεό
μεταγενέστερων εποχών», εξήγησε στα «NEA» ο καθηγητής Δημήτρης Παντερμαλής.

Ο ναός και το άγαλμα εντοπίστηκαν το περασμένο καλοκαίρι τυχαία. Αρχικά
οι αρχαιολόγοι είχαν εντοπίσει την κορυφή δύο κιόνων, ακολούθησαν οι βάσεις
των τειχών του ναού (ύψους 150 περίπου εκατοστών ), ύστερα το ιερό, το βάθρο,
ο μαρμάρινος θρόνος, το ένθρονο άγαλμα του Διός και οι 14 αετοί με ανοιχτά και
κλειστά τα φτερά τους και σε ορισμένες περιπτώσεις με μέγεθος που ξεπερνά το
ένα μέτρο, να κρατούν θύματα στα νύχια τους, αλλά και κεραυνούς (σαν αυτούς
που κρατά ο ύψιστος Δίας).

H φωτογραφία του ευρήματος, που κρίθηκε ως το σημαντικότερο της χρονιάς,
κοσμεί την αφίσα του συνεδρίου.

Αρχαία, προϊόν εξομολόγησης

Μπορεί ο λαός να προτρέπει «μην το πεις ούτε στον παπά», ο αγρότης όμως από
την περιοχή της Εορδαίας, που έσκαβε για λίρες, βρήκε εκατοντάδες αντικείμενα
ηλικίας 2.500 χρόνων και όχι μόνο το εξομολογήθηκε αλλά παρέδωσε τα
αρχαιολογικά ευρήματα στην εκκλησία, πιστεύοντας πως έτσι θα… μετριαστεί η
αμαρτία του. Κι ο ιερέας παρέδωσε με τη σειρά του τα 100 αντικείμενα
(μεταλλικά αγγεία, όπλα, κοσμήματα, πήλινα και χάλκινα νομίσματα) στην
Αρχαιολογική Υπηρεσία.

Αντίστοιχη περίπτωση είναι και εκείνη αρχαιοκάπηλου από την ίδια περιοχή, ο
οποίος μπροστά στον κίνδυνο να συλληφθεί προτίμησε να παραδώσει ευρήματα στην
Αρχαιολογική Υπηρεσία.

«Ο ιδιότυπος εντοπισμός αρχαίων αντικειμένων καθιστά αναγκαία τη διενέργεια
σωστικών ανασκαφών. Προσπαθούμε να πείσουμε τους θησαυροθήρες να μας
ενημερώσουν για το ακριβές σημείο εντοπισμού αρχαίων αντικειμένων», ανέφερε
στα «NEA» η αρχαιολόγος κ. Γεωργία Καραμήτρου-Μεντεσίδη, που θα μιλήσει στο
αρχαιολογικό συμπόσιο, με θέμα τις ανασκαφές στον Νομό Κοζάνης. Στα ευρήματα
ξεχωρίζει ένας αττικός μελανόμορφος αμφορέας του 6ου αιώνα π.X., με παράσταση
γενειοφόρου ηλικιωμένου που παρακολουθεί γυμνό νεαρό να παίζει με ένα «τσέρκι».

INFO

Στο αρχαιολογικό συνέδριο, που θα πραγματοποιηθεί από 12 έως 14 Φεβρουαρίου
στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, θα γίνουν 74 ανακοινώσεις για
ανακαλύψεις από τον Έβρο ώς την Καστοριά.