Θα δώσει… εξετάσεις

Οι δύο πιο δύσκολες εξετάσεις της ζωής του περιμένουν τον Τόνι Μπλερ.
Σήμερα αναμένεται η απόφαση για τα δίδακτρα στα Πανεπιστήμια. Ύστερα, θα
ακολουθήσει το πόρισμα για τον θάνατο του δόκτορος Κέλι. Θα «γράψει» καλά ο
Βρετανός πρωθυπουργός;

Το χάρισμα της πειθούς με το οποίο οι φίλοι του πιστεύουν ότι είναι
προικισμένος ο Βρετανός πρωθυπουργός ίσως να μη σταθεί αρκετό για να αποτρέψει
την ήττα του σήμερα, καθώς η Βουλή των Κοινοτήτων θα ψηφίζει για την αύξηση
των διδάκτρων στα Πανεπιστήμια – ένα ζήτημα που μπορεί να τον βλάψει
περισσότερο ακόμη και από την αμφιλεγόμενη στάση του για τα όπλα του Ιράκ. «Θα
είναι πολύ αμφίρροπη ψηφοφορία», έλεγε χθες ο εκπρόσωπός του.

Την ώρα που δεκάδες βουλευτές των Εργατικών βρίσκονται σε κατάσταση εξέγερσης,
ο Τόνι Μπλερ κινδυνεύει να ηττηθεί στη Βουλή για πρώτη φορά από τότε που
ανέβηκε στην εξουσία, το 1997. Θα είναι μια ήττα βαριά, αφού το ζήτημα των
διδάκτρων βρισκόταν στην κορυφή της φετινής ατζέντας του Βρετανού
πρωθυπουργού. Μετά τα δίδακτρα, αύριο τον περιμένει άλλη μία δύσκολη ημέρα,
αφού θα παρουσιαστεί το πόρισμα για την αυτοκτονία του επιστημονικού συμβούλου
της κυβέρνησης Ντέιβιντ Κέλι, ο οποίος έθεσε εν αμφιβόλω τα επιχειρήματα με τα
οποία ο Τόνι Μπλερ έβαλε τη Βρετανία στον πόλεμο κατά του Ιράκ. Τα γραφεία
στοιχημάτων της χώρας δείχνουν να έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στον Μπλερ.
Ένα από τα μεγαλύτερα, του Ουίλιαμ Χιλ, δίνει τώρα πιθανότητες 1 προς 12 να
χάσει το πόστο του έως το τέλος του μήνα, έναντι 1 προς 20 που ήταν η πρόβλεψη
του γραφείου πριν από μία εβδομάδα. Σε συνέντευξή του, ο υπουργός Οικονομικών
Γκόρντον Μπράουν άφησε να εννοηθεί ότι ο Τόνι Μπλερ θα μπορούσε να παραιτηθεί
πριν από τις εκλογές του προσεχούς έτους.

Σε μία υποχώρηση της τελευταίας στιγμής προς τους «εξεγερμένους» βουλευτές, ο
υπουργός Παιδείας Τσαρλς Κλαρκ δήλωσε ότι ο προτεινόμενος νόμος που αυξάνει τα
ετήσια δίδακτρα κατ’ ανώτατο όριο στις 3.000 στερλίνες (4.300 ευρώ) θα
περιέχει την εγγύηση ότι αυτή η «οροφή» δεν θα αυξηθεί στη διάρκεια των δύο
προσεχών κοινοβουλευτικών θητειών, δηλαδή έως το 2016. Ο πόλεμος για τα
δίδακτρα έχει προκαλέσει δυσαρέσκεια σε ένα τμήμα του Εργατικού Κόμματος που
τιμά τις ιστορικές σοσιαλιστικές του αξίες και που αποδέχθηκε αναγκαστικά τον
Μπλερ ως ηγέτη επειδή θεωρήθηκε ο ικανότερος για να κερδίσει τις εκλογές. Κάτι
που κάνει το ζήτημα ακόμη πιο «καυτό», είναι η υπόσχεση που είχαν δώσει οι
Εργατικοί το 1997 στο προεκλογικό πρόγραμμά τους ότι δεν θα αυξηθούν τα
δίδακτρα. «Όταν δίνεις μια υπόσχεση, πρέπει να την τηρείς», λέει η Άλις Μάον
από την πλευρά των «εξεγερμένων», η οποία είναι επίσης – ίσως όχι συμπτωματικά
– μία από τους σφοδρότερους επικριτές του Μπλερ για τον πόλεμο στο Ιράκ.

Θα πληρώνουν αφού αποφοιτήσουν

Τόνι Μπλερ. Άραγε θα «γράψει» καλά;

Ο Τόνι Μπλερ υπογραμμίζει ότι κανείς φοιτητής δεν πρόκειται να
επιβαρυνθεί με τα δίδακτρα στη διάρκεια της φοίτησής του και ότι θα αρχίσει να
τα πληρώνει μόλις αποφοιτήσει και πιάσει δουλειά. «Δεν υπάρχει ανώδυνος τρόπος
για τη συγκρότηση ενός εκπαιδευτικού συστήματος ανώτερης ποιότητας για τους
πολλούς χωρίς να πληρώσει κάποιος γι’ αυτό», έχει πει ο Βρετανός πρωθυπουργός.

Άλλη μία κρίσιμη δοκιμασία τον περιμένει αύριο, με τη δημοσίευση του
πορίσματος του Λόρδου Χάτον σχετικά με την αυτοκτονία του δόκτορος Ντέιβιντ
Κέλι, ειδικού στα οπλικά συστήματα, ο οποίος είχε κατονομαστεί ως η πηγή
ρεπορτάζ που αμφισβητούσε την εγκυρότητα των επιχειρημάτων με τα οποία ο Τόνι
Μπλερ έσυρε τη χώρα του στον πόλεμο στο Ιράκ. Ύστερα από δέκα μήνες, τα όπλα
μαζικής καταστροφής που ο Μπλερ ισχυρίστηκε ότι διέθετε ο Σαντάμ δεν έχουν
βρεθεί ακόμη.

Τα Πανεπιστήμια του μέλλοντος

Ερειπωμένα κτίρια, ξεσκισμένα βιβλία, απογοητευμένοι καθηγητές. H βρετανική
κυβέρνηση ρισκάρει σήμερα την ήττα προκειμένου να διοχετεύσει περισσότερο
ιδιωτικό χρήμα στα Πανεπιστήμια της Βρετανίας.

* Δύο μοντέλα. Γενικά, τα Πανεπιστήμια είναι είτε αυτόνομοι θεσμοί, που
εξαρτώνται από ιδιωτικούς πόρους (δίδακτρα, δωρεές, επενδύσεις) ή δημόσια, που
χρηματοδοτούνται από το κράτος. Στην Αμερική ευδοκίμησαν Πανεπιστήμια του
πρώτου είδους, στην Ευρώπη του δεύτερου.

* Αύξηση διδάκτρων. Ο προτεινόμενος βρετανικός νόμος προβλέπει την
αύξηση των διδάκτρων στις 3.000 στερλίνες (4.300 ευρώ) από 1.125 στερλίνες
(1.600 ευρώ) που είναι σήμερα. Οι φοιτητές θα τα καταβάλλουν με τη μορφή
δανείου, που θα το επιστρέφουν όταν πιάσουν δουλειά.

* Οι νεωτερισμοί. Πρώτον, τα χρήματα θα καταβάλλονται στα Πανεπιστήμια
από τους αποφοίτους και όχι από όλους τους φορολογούμενους. Και δεύτερον,
εγκαταλείπεται η γενική αρχή ότι όλα τα Πανεπιστήμια αξίζουν την ίδια
χρηματοδότηση.

* Άνισες σχέσεις. Ο συνδυασμένος προϋπολογισμός της Οξφόρδης και του
Κέμπριτζ ανέρχεται σε 4 δισ. στερλίνες. Έτσι απομένουν 1,7 δισ. στερλίνες για
να «παίζουν» όλα τα υπόλοιπα βρετανικά Πανεπιστήμια. Ο προϋπολογισμός όλων των
βρετανικών Πανεπιστημίων είναι ο μισός από τον προϋπολογισμό του Χάρβαρντ.

* Πολλοί, αλλά «λίγοι». Το 1979, μόλις το 12,4% των Βρετανών μαθητών
έμπαινε στην ανώτατη εκπαίδευση. Σήμερα μπαίνει το 45%. Όμως, το περισσότερο
δεν σημαίνει και καλύτερο, επισημαίνει το περιοδικό «Εκόνομιστ». Στη Βρετανία
παρατηρείται πληθωρισμός πανεπιστημιακών πτυχίων, πολλά από αυτά αμφίβολης
αξίας.

* ΕυρωπαΪκή παρακμή. Στα βρετανικά Πανεπιστήμια φοιτούν 12.000 φοιτητές
από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εκεί, τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα. Στη
Σορβόνη διώχνουν φοιτητές. Στη Γερμανία, οι καθηγητές λειτουργούν σαν δημόσιοι
υπάλληλοι (ένας παρέδωσε τα μαθήματα όλης της χρονιάς σε ένα Σαββατοκύριακο),
ενώ στην Ισπανία και την Ιταλία χρηματίζονται.

* Αμερικανικό πρότυπο. Γιατί η Αμερική πετυχαίνει εκεί που αποτυγχάνει
η Ευρώπη; Επειδή υπάρχει ποικιλία, γράφει το «Εκόνομιστ», με πληθώρα κολεγίων.
Ένας μπορεί να ξεκινήσει σε ένα τέτοιο κολέγιο της Καλιφόρνιας, να πάρει
βαθμούς που θα τον στείλουν στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο και από εκεί στο
Μπέρκλεϊ. Επίσης, τα Πανεπιστήμια είναι ανταγωνιστικά, με δωρεές και με
δίδακτρα (που συχνά ανέρχονται σε δεκάδες χιλιάδες δολάρια). Οι καθηγητές που
είναι σταρ πληρώνονται σαν σταρ. Και βγάζουν φοιτητές σταρ.

LINKS:

* www.dfes.gov.uk/index.htm

* www.universitiesuk.ac.uk/

* www.nusonline.co.uk/