Eυκαιρία για… οξυγόνο από 11.000 στρέμματα

Έντεκα χιλιάδες διακόσια στρέμματα ζητούν αξιοποίηση! Είναι η συνολική
έκταση τριών μεγάλων ελεύθερων χώρων στο Λεκανοπέδιο, η διαμόρφωση των οποίων
θα αλλάξει τη μορφή του τα επόμενα χρόνια.

Πρόκειται για τον χώρο του πρώην αεροδρομίου και της πρώην αμερικανικής
βάσης Ελληνικού (5.500 στρέμματα), το Γουδί (4.900 στρέμματα) και τον πρώην
Ιππόδρομο Φαλήρου με τον περιβάλλοντα χώρο (800 στρέμματα).

H μετατροπή τους σε χώρους πρασίνου μπορεί, λένε οι ειδικοί, να ανακόψει τη
συνεχή μείωση των ανοιχτών και δενδροφυτεμένων χώρων μέσα στην πόλη. «H Αθήνα
τα τελευταία δέκα χρόνια εξαπλώνεται ραγδαία, χωρίς σχέδιο, χωρίς να έχει
προηγηθεί συγκεκριμένη μελέτη», παραδέχεται ο Οργανισμός της Αθήνας, ενώ οι
στατιστικές των τελευταίων ετών περιγράφουν μια πόλη που… πάσχει από
δύσπνοια. Είναι ενδεικτικό ότι ενώ ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος
θεωρεί ως «ανεκτή» την αναλογία 10 τετραγωνικών μέτρων πρασίνου ανά κάτοικο, η
Αθήνα εδώ και τρεις δεκαετίες προσφέρει μόλις 2,5 τετραγωνικά μέτρα «ανάσας»
σε κάθε έναν από τους κατοίκους της. Ο Οργανισμός της Αθήνας υποστηρίζει ότι
αν εφαρμοστούν αυτά που έχουν εξαγγελθεί για τους τρεις αυτούς χώρους, η
αναλογία θα ανέβει στα 5,1 τετραγωνικά μέτρα πρασίνου ανά κάτοικο, δηλαδή θα
διπλασιαστεί.

ΕΛΛΗΝΙΚΟ

Ένα θρίλερ με… άγνωστο φινάλε

Οι προτάσεις που έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς για τον χώρο του Ελληνικού, ποικίλλουν. Από πίστα για Φόρμουλα 1 έως συγκροτήματα μοντέρνων κτιρίων, και από αθλητικά συγκροτήματα έως λίμνες και εστιατόρια. Είχε διατυπωθεί ακόμα και η πρόταση υπογειοποίησης της Ποσειδώνος, ώστε οι επισκέπτες του μελλοντικού πάρκου να έχουν ελεύθερη πρόσβαση στην παραλία

«Θα δημιουργηθεί στη θέση αυτή ένα μητροπολιτικό πάρκο. Ένας πολυχώρος
πρασίνου, πολιτισμού και άθλησης». Τη δέσμευση διατύπωσε για πρώτη φορά ο
Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης πριν από τρία χρόνια, όταν το αεροδρόμιο του
Ελληνικού σταμάτησε τη λειτουργία του. Παράγοντες του ΥΠΕΧΩΔΕ υποστήριζαν με
ενθουσιασμό, την περίοδο εκείνη, ότι η Αθήνα θα αποκτήσει επιτέλους το δικό
της Χάιντ Πάρκ ενώ τότε ήταν που ακούστηκαν προτάσεις ακόμα και για την
υπογειοποιηση τμήματος της Λεωφόρου Ποσειδώνος, προκειμένου το νέο πάρκο να
ενοποιηθεί χωροταξικά με τις αθλητικές εγκαταστάσεις του Αγίου Κοσμά και όσοι
το επισκέπτονται να έχουν πρόσβαση και στην παραλία.

Τρία χρόνια μετά, η κατάσταση του χώρου δεν μοιάζει σε τίποτα με μητροπολιτικό
πάρκο. H πρώην επισκευαστική βάση της Ολυμπιακής έχει διαμορφωθεί σε κλειστό
γήπεδο μπάσκετ, ενώ δημιουργούνται άλλα δύο κλειστά στάδια (χάντμπολ και
ξιφασκίας). Τα κτίρια των πρώην επιβατικών σταθμών παραμένουν κλειστά και
αναξιοποίητα. Μια λίμνη, η πρώτη πίστα για το Κανόε-Καγιάκ-Σλάλομ στη χώρα
μας, είναι στην τελική φάση της κατασκευής της ενώ δημιουργήθηκε και το
αμαξοστάσιο των τραμ. Ο υπόλοιπος χώρος είναι απλά αναξιοποίητος.

Βροχή οι προτάσεις. Κατά καιρούς, πάντως, είχαν ακουστεί και άλλες
προτάσεις για την αξιοποίηση του χώρου. Τον Οκτώβριο του 2002 διατυπώθηκε
σχέδιο για τη δημιουργία αυτοκινητοδρομίου προδιαγραφών Formula 1 στον χώρο
του αεροδρομίου. Τον Ιανουάριο του 2003, πάλι, έκπληκτοι αναγνώστες του πιο
γνωστού αμερικανικού αρχιτεκτονικού περιοδικού διάβαζαν ένα πολυσέλιδο
αφιέρωμα για το Ελληνικό, στο οποίο διατυπώνονταν ρηξικέλευθες προτάσεις για
την αξιοποίηση του χώρου. Μεταξύ άλλων ο διάσημος Ελληνοαμερικανός
αρχιτέκτονας Κώστας Κονδύλης ανέφερε το όραμά του για την περιοχή: «Το
Ελληνικό μπορεί να γίνει το μελλοντικό κέντρο της νέας Αθήνας. Με μοντέρνα
κτίρια, όχι ψηλότερα των δέκα ορόφων, και που ποτέ δεν θα κρύβουν την
Ακρόπολη. Με κατοικίες, γραφεία, μαγαζιά, κοινούς χώρους διασκέδασης εκεί και
μια μεγάλη Ολυμπιακή Πλατεία – έτσι να την ονομάσουμε -, με την αιώνια φλόγα
να καίει, και η παραλιακή να διαμορφωθεί όπως η Κόπα Καμπάνα της Βραζιλίας».

Τι προβλέπει ο διαγωνισμός. Σύμφωνα πάντως με τον διεθνή ανοιχτό
διαγωνισμό, ο οποίος είναι σε εξέλιξη, ο χώρος θα γίνει τελικά πάρκο (με
προοπτική ολοκλήρωσης το 2007) ενώ τα 1.000 στρέμματα (επί της Λεωφόρου
Βουλιαγμένης) θα αξιοποιηθούν εμπορικά προκειμένου να χρηματοδοτηθεί η όλη
προσπάθεια. Αν τελικά πραγματοποιηθεί το σχέδιο, το Ελληνικό θα γίνει όντως το
μεγαλύτερο πάρκο της Αθήνας και θα μπορεί να συγκριθεί με τα αντίστοιχα μεγάλα
των άλλων ευρωπαϊκών και αμερικανικών μεγαλουπόλεων.

Το μέγεθός του και η απόστασή του από το κέντρο της πόλης (9 χιλιόμετρα)
προβληματίζουν τους ειδικούς επιστήμονες. Από τα 12 μεγάλα πάρκα που υπάρχουν
στις 7 πολυπληθέστερες πόλεις Αμερικής και Ευρώπης, τα 11 βρίσκονται εντός του
κεντρικού δήμου της μητροπολιτικής περιοχής και το ένα συνορεύει με τον
κεντρικό δήμο. Τα 3 από αυτά έχουν έκταση μεγαλύτερη των 4.000 στρεμμάτων.
Πρόκειται για τα 2 δάση του Παρισιού που είναι όμως εναπομείναντες,
διατηρηθέντες, φυσικοί χώροι και το Λίνκολν Παρκ στο Σικάγο. Και οι 3 αυτοί
χώροι ωστόσο βρίσκονται εντός των ορίων του κεντρικού δήμου.

ΓΟΥΔΙ

Το γήπεδο ανακατεύει ξανά την τράπουλα

Το άλσος. Από τα 4.900 συνολικά στρέμματα του χώρου που προορίζονται για τη δημιουργία πάρκου στο Γουδί, έχουν αξιοποιηθεί μόλις τα 330. Έχει δημιουργηθεί το Άλσος Στρατού (όπως φαίνεται στη φωτογραφία)

Πρόκειται για έκταση 4.900 στρεμμάτων. H… ιστορία του χώρου αρχίζει το 1977.
Τότε απελευθερώνεται από τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις της περιοχής. Σήμερα
τα 400 στρέμματα ανήκουν στους Δήμους Αθηναίων και Ζωγράφου, 550 ανήκουν στο
υπουργείο Εθν. Άμυνας, εκ των οποίων 330 αποτελούν το ήδη διαμορφωμένο άλσος
του Στρατού και τα υπόλοιπα 110 στρέμματα στρατόπεδο.

Το 2000 ήταν έτος-σταθμός για την περαιτέρω τύχη του στρατοπέδου. Το υπουργείο
Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε τότε ότι ήθελε να «αξιοποιήσει» μέρος του χώρου για
οικιστικά προγράμματα και εμπορική χρήση. H ανακοίνωση αυτή λειτούργησε ως
ντόμινο και από άλλους φορείς που βρήκαν την ευκαιρία να διεκδικήσουν κομμάτι
του. H Εκκλησία διεκδίκησε και της παραχωρήθηκε έκταση 600 τετραγωνικών μέτρων
για τον ναό της Αγ. Φωτεινής και εκ των υστέρων ζήτησε άλλα 1.000 τετραγωνικά.
Ο Δήμος Ζωγράφου προωθούσε τη δημιουργία και αξιοποίηση 2 κτιρίων 800
τετραγωνικών μέτρων. Τότε ακούγεται έντονα για πρώτη φορά και η μετεγκατάσταση
του Παναθηναϊκού στο Γουδί.

Ο στόχος. «Ο στόχος είναι η δημιουργία ενός Μητροπολιτικού Πάρκου, που θα ενσωματώσει πολλές λειτουργίες», αναφέρεται στη μελέτη αξιοποίησης του χώρου, που έχει συντάξει το Πολυτεχνείο

Αντιδράσεις. Οι πολίτες αντιδρούν. Δραστηριοποιήθηκε η Συντονιστική
Επιτροπή Συλλόγων Αθήνας, η οποία κατήγγειλε ότι «η τεράστια έκταση παραμένει
κλειστή για τους δημότες, “ανοιχτή”, ωστόσο, σε κάθε λογής επέμβαση και
εκμετάλλευση». Ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών εκφράζει τη
διαφωνία του για τα όσα είχαν γίνει μέχρι τότε. «Τι σημαίνει Μητροπολιτικό
Πάρκο; Να “φυτεύουμε”, απλώς, εκεί, όποια νέα τσιμεντένια κατασκευή δεν έχουμε
πού αλλού να τη βολέψουμε; Ο χώρος θα πρέπει να πάρει τη μορφή ψυχαγωγικού
πάρκου», ανέφερε.

Από τότε ο θόρυβος για το συγκεκριμένο πάρκο σταματάει για να ανοίξει και πάλι
πριν από λίγες ημέρες. H κατασκευή μεγάλου αθλητικού κέντρου του Παναθηναϊκού
είναι προ των πυλών, σύμφωνα τουλάχιστον με τις ανακοινώσεις της κυβέρνησης
και του Δήμου Αθηναίων.

H έρευνα. Ωστόσο, τη διαφωνία της για την κατασκευή του νέου γηπέδου
στο Γουδί εκφράζει η επιστημονική ομάδα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου
(εργαστήριο αστικού περιβάλλοντος της Σχολής Αρχιτεκτόνων), η οποία είχε
συντάξει το ερευνητικό πρόγραμμα «Μητροπολιτικό Πάρκο Γουδί – Ιλισός» σύμφωνα
με το οποίο θα αξιοποιηθεί η έκταση. Όπως τονίζεται, η δημιουργία του νέου
συγκροτήματος θα διασπάσει το ενιαίο της έκτασης και θα ακυρώσει οριστικά την
προοπτική δημιουργίας του Μητροπολιτικού Πάρκου Γουδιού – Ιλισού.

Όσο για το τι θα γίνει; Ουδείς γνωρίζει…

ΙΠΠΟΔΡΟΜΟΣ

Καλές προθέσεις αλλά καμία δέσμευση

Ο Ιππόδρομος. «H δημιουργία πρασίνου άποτελεί τη μεγάλη ευκαιρία για τους κατοίκους Καλλιθέας, Νέας Σμύρνης, Παλαιού Φαλήρου και Μοσχάτου», εξηγεί ο δημαρχος Καλλιθέας, κ. Ασκούνης

«H απομάκρυνση του Ιπποδρόμου από τη Λεωφόρο Συγγρού αποτελεί όνειρο πολλών
δεκαετιών που, επιτέλους, έγινε πραγματικότητα», λέει στα «NEA» ο δήμαρχος
Καλλιθέας κ. Κώστας Ασκούνης. Ο χώρος του Ιπποδρόμου μαζί με τον περιβάλλοντα
χώρο φθάνει τα 900 στρέμματα και παραχωρήθηκε πρόσφατα στον δήμο προκειμένου
να το διαμορφώσει.

H έκταση ανήκει στην Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου. «Είναι η μεγάλη ευκαιρία
τόσο για τους πολίτες της Καλλιθέας όσο και για αυτούς του Μοσχατου, της Νέας
Σμύρνης, του Παλαιού Φαλήρου. Για πρώτη φορά ύστερα από δεκαετίες οι πολίτες
θα μπορούν να αποκτήσουν ελεύθερη πρόσβαση στη θάλασσα», εξηγεί ο κ. Ασκούνης.

Κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων ο χώρος θα μετατραπεί σε πάρκινγκ,
προκειμένου να εξυπηρετήσει το ολυμπιακό συγκρότημα του Φαλήρου.

Ο δήμαρχος Καλλιθέας εξηγεί ότι αμέσως μετά της λήξη των Ολυμπιακών Αγώνων θα
προκηρυχθεί ανοιχτός διαγωνισμός για τη διαμόρφωση του χώρου.