Ποιος θα είναι ο αντίπαλος του Tζορτζ Mπους;

H διαδικασία επιλογής του Δημοκρατικού υποψηφίου για την προεδρία των ΗΠΑ
εισέρχεται τη Δευτέρα στην τελική ευθεία. Οι προκριματικές εκλογές που
πραγματοποιούνται στην Αϊόβα αποτελούν το σημείο εκκίνησης για την ανάδειξη
του ανθρώπου που θα αντιμετωπίσει τον Τζορτζ Μπους στις προεδρικές εκλογές του
Νοεμβρίου.

Στο διάστημα που μεσολάβησε από την εξαγγελία των πρώτων υποψηφιοτήτων πριν
από έναν χρόνο, πραγματοποιήθηκαν εκατοντάδες προεκλογικές εμφανίσεις, ομιλίες
και τηλεοπτικές αναμετρήσεις σε όλη τη χώρα. Από τους οκτώ άνδρες (η μόνη
γυναίκα υποψήφια αποσύρθηκε την Πέμπτη) που διεκδικούν το χρίσμα του
Δημοκρατικού Κόμματος, επικρατέστερος θεωρείται ο πρώην κυβερνήτης του
Βερμόντ, Χάουαρντ Ντιν. Ως ισχυρότερος αντίπαλός του παρουσιάζεται ο
απόστρατος στρατηγός Γουέσλι Κλαρκ. Σε αυτό το στάδιο, πάντως, και οι δύο
υπολείπονται αισθητά – γύρω στις 15 ποσοστιαίες μονάδες – του Τζορτζ Μπους,
καθώς η ανήσυχη κοινή γνώμη εμπιστεύεται περισσότερο τον νυν πρόεδρο στον
χειρισμό των προτεραιοτήτων της εποχής, που είναι η τρομοκρατία, το Ιράκ και
οι διεθνείς σχέσεις, ενώ οι Δημοκρατικοί εξακολουθούν να προτιμώνται σε ό,τι
αφορά την προστασία του περιβάλλοντος, την υγεία, την παιδεία και τον
περιορισμό του ελλείμματος.

Ντιν. Ο πρώην γιατρός το επάγγελμα έχει ατίθασο χαρακτήρα, προκαλεί
ενθουσιασμό στη νεολαία διευρύνοντας έτσι τη βάση του κόμματος, και επενδύει
στην αντίθεσή του στον πόλεμο του Ιράκ. Επικρίνει και θέλει να αλλάξει τον
κομματικό μηχανισμό που συνεχίζει να αμφιβάλλει για την εκλεξιμότητά του και
δηλώνει ότι αντιπροσωπεύει τη «δημοκρατική πτέρυγα» του Δημοκρατικού Κόμματος.

Οι συντηρητικοί Ρεπουμπλικανοί τον περιγράφουν ως αριστερό ειρηνιστή που δεν
αντιλαμβάνεται τις προκλήσεις των καιρών και δεν εκφράζει τον μέσο Αμερικανό.
Κατάφερε πάντως να εξασφαλίσει την υποστήριξη του πρώην αντιπροέδρου και
υποψήφιου προέδρου το 2000, Αλ Γκορ, όπως και του πολύ δημοφιλούς στην Αϊόβα
γερουσιαστή της πολιτείας, Τομ Χάρκιν.

Την Πέμπτη τάχθηκε υπέρ του και η μέχρι προχθές ανθυποψήφιά του, πρώην
γερουσιαστής Μόζλι-Μπρον, η οποία ανακοίνωσε την απόσυρσή της από τη
διεκδίκηση του χρίσματος, ενώ αύριο θα πραγματοποιήσει κοινή εμφάνιση με τον
πρώην πρόεδρο Τζίμι Κάρτερ. Αχίλλειος πτέρνα του η απειρία σε θέματα άμυνας
και εξωτερικής πολιτικής.

Κλαρκ. Ο πρώην ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ προβάλλει ένα κεντρώο
προφίλ. Παλαιότερα είχε μάλιστα δηλώσει θαυμαστής των Νίξον και Ρήγκαν, ενώ
τον Μάιο του 2001 είχε εκθειάσει τους Μπους και Τσέινι. Την περασμένη Τετάρτη
ο Ντιν τον κατηγόρησε ευθέως. «Ο στρατηγός Κλαρκ είναι καλός άνθρωπος, αλλά
ειλικρινά πιστεύω ότι είναι Ρεπουμπλικανός» είπε, μιλώντας σε προεκλογική
συγκέντρωση στο Νιου Χαμσάιρ.

Ο Κλαρκ αποφεύγει τις διακηρύξεις περί αναγέννησης του κόμματος, έχοντας
πεισθεί ότι οι μετριοπαθείς απόψεις των Κλίντον και Γκορ ήταν αυτές που τους
εξασφάλισαν την πλειοψηφία στις τελευταίες τρεις προεδρικές εκλογές.
Υποστηρίζεται διακριτικά από το περιβάλλον του Μπιλ Κλίντον με τον οποίο
μοιράζονται τον ίδιο τόπο καταγωγής, το Άρκανσο.

Προβάλλει την εμπειρία του σε θέματα άμυνας και ασφάλειας τη στιγμή που η
τρομοκρατία ανησυχεί τον αμερικανικό λαό και η αντιμετώπισή της θα βρεθεί στο
επίκεντρο της προεκλογικής εκστρατείας στις προεδρικές εκλογές. Αδυναμία του,
η πολιτική απειρία. Αυτή είναι η πρώτη προεκλογική εκστρατεία της ζωής του.

Δυναμική. Όλοι οι υποψήφιοι επικεντρώνονται το τελευταίο διάστημα στην
Αϊόβα και στο Νιου Χαμσάιρ που φιλοξενούν τις πρώτες προκριματικές εκλογές,
στις 19 και 27 Ιανουαρίου αντίστοιχα.

Πρόκειται για μικρές σε έκταση και πληθυσμό πολιτείες, οι οποίες εκλέγουν
ελάχιστους αντιπροσώπους στο εθνικό συνέδριο των Δημοκρατικών που θα διεξαχθεί
τον Ιούλιο στη Βοστώνη. Είναι, όμως, οι πρώτες αναμετρήσεις και θεωρούνται
καθοριστικές. Τα αποτελέσματά τους θα δώσουν το στίγμα για τη συνέχεια.

Ο νικητής θα αποκτήσει μια δυναμική, θα προσελκύσει την προσοχή των MME και θα
εξασφαλίσει ροή οικονομικής υποστήριξης. Τίποτα, πάντως, δεν είναι βέβαιο,
όπως διαπίστωσε ο πατέρας Μπους στις προκριματικές του 1980, όταν κέρδισε τις
πρώτες προκριματικές για να συντριβεί στη συνέχεια από τον Ρόναλντ Ρίγκαν ο
οποίος εξασφάλισε με άνεση το ρεπουμπλικανικό χρίσμα. Κάτι ανάλογο συνέβη και
το 2000, όταν ο γερουσιαστής Τζον Μακέιν υπερίσχυσε στο Νιου Χαμσάιρ τού
Τζορτζ Μπους αλλά στην πορεία ηττήθηκε από τον νυν πρόεδρο.

Αντίστοιχα παραδείγματα υπάρχουν και στους Δημοκρατικούς. Τα πιο πρόσφατα
είχαν μάλιστα ως πρωταγωνιστές Ελληνοαμερικανούς. Το 1988 ο Μάικλ Δουκάκης
ηττήθηκε στην Αϊόβα από τον Ντικ Γκέπχαρντ, που ήταν και τότε υποψήφιος, αλλά
κέρδισε τελικά το χρίσμα. Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο Μπιλ Κλίντον έδειχνε να
πληρώνει το κόστος της «άτακτης» προσωπικής του ζωής όταν έχασε στο Νιου
Χαμσάιρ από τον αείμνηστο Πολ Τσόγκα. Τελικά ανέκαμψε, και εξασφάλισε το
χρίσμα.

ΑΪΟΒΑ, ΝΙΟΥ ΧΑΜΣΑΪΡ KAI ΠΑΝΕΘΝΙΚΑ

Σκληρές μάχες στον συντηρητικό Νότο

Στην Αϊόβα ο Χάουαρντ Ντιν προηγείται στην πρόθεση ψήφου με 26% έναντι 23% του
πρώην ηγέτη των Δημοκρατικών στη Βουλή Ντικ Γκέπχαρντ, ο οποίος γνωρίζει καλά
την Πολιτεία αφού εκλέγεται στο γειτονικό Μιζούρι και εάν χάσει αναμένεται να
αποσυρθεί. Ακολουθούν οι γερουσιαστές της Μασαχουσέτης Τζον Κέρι (20%) και της
Νότιας Καρολίνας Τζον Έντγουαρντς (15%).

Στις πανεθνικές δημοσκοπήσεις ως ισχυρότερη απειλή για τον κ. Ντιν (26%)
εμφανίζεται ο στρατηγός Κλαρκ (20%). Ο τελευταίος επέλεξε να μην κάνει
προεκλογική εκστρατεία στην Αϊόβα, όπου υπολείπεται αισθητά. Επικέντρωσε την
προσοχή του στο Νιου Χάμσαϊρ και διεκδικεί τη δεύτερη θέση από τον γερουσιαστή
της γειτονικής Μασαχουσέτης Τζον Κέρι. Υποστηρίζεται από το 22% των ψηφοφόρων
έναντι 32% του Χάουαρντ Ντιν, ο οποίος προηγείται. Στόχος του Κλαρκ είναι να
δώσει τη μάχη στον περισσότερο συντηρητικό Νότο, από όπου κατάγεται και
προσβλέπει ότι εκεί θα έχει μεγαλύτερη απήχηση.

Το πιθανότερο σενάριο φέρει τον κ. Ντιν να πηγαίνει καλά (πρώτος ή δεύτερος)
στην Αϊόβα και να επικρατεί στο Νιου Χάμσαϊρ μία εβδομάδα αργότερα. Εάν το
πετύχει θα εισέλθει ενισχυμένος στις αναμετρήσεις του Νότου (στις 3 και 10
Φεβρουαρίου και 2 Μαρτίου), όπου θα κριθεί οριστικά η εξασφάλιση του
χρίσματος.

Ο ΝΙΚΗΤΗΣ

H Σούπερ Τρίτη

Τυπικά, οι προκριματικές εκλογές που αρχίζουν τη Δευτέρα στην Αϊόβα
ολοκληρώνονται πέντε μήνες αργότερα, στις 8 Ιουνίου στη Μοντάνα και το Νιου
Τζέρσεϊ. Ουσιαστικά, όμως, όλα αναμένεται να έχουν κριθεί πολύ νωρίτερα.
Πιθανότατα στις 2 Μαρτίου, τη λεγόμενη «Σούπερ Τρίτη», κατά την οποία
διεξάγονται ταυτόχρονα εκλογές σε ένδεκα πολιτείες (μεταξύ αυτών και στις δυο
μεγαλύτερες – Καλιφόρνια και Νέα Υόρκη).

Έως τότε θα έχουν ήδη αποχωρήσει ορισμένοι και θα έχει ξεχωρίσει ο νικητής
γύρω από τον οποίο θα υπάρξει συσπείρωση των ανθυποψηφίων και ολόκληρου του
κομματικού μηχανισμού με στόχο τη νίκη επί του Τζορτζ Μπους στις γενικές
εκλογές του Νοεμβρίου.

Οι Ρεπουμπλικανοί δεν έχουν ουσιαστικά προκριματικές εκλογές, αφού κανείς δεν
αμφισβητεί τον νυν πρόεδρο. Έτσι, σε αντίθεση με την εσωκομματική αμφισβήτηση
και φθορά που υπέστησαν στο παρελθόν εν ενεργεία πρόεδροι – όπως ο Τζίμι
Κάρτερ το 1980 από τον Έντουρντ Κέννεντυ και ο πατέρας Μπους το 1992 από τον
Πατ Μπιουκάναν -, αυτή τη φορά το κυβερνών κόμμα είναι συσπειρωμένο γύρω από
τον πρόεδρο ενισχύοντας τις πιθανότητες επανεκλογής του. Άλλωστε, έχει ήδη
συγκεντρώσει το ποσό-ρεκόρ των 135 εκατ. δολαρίων για την προεκλογική του
εκστρατεία.