Πρόσωπα Ένας δανδής 90 ετών

«H ζωή είναι ωραία. Πρέπει να εμφανίζεσαι κομψός μπροστά της»

Ο Αλμπέρ Κοσσερύ περιδιαβάζει όπως πάντα το Σαιν-Ζερμαίν-ντε-Πρε, του οποίου
είναι ένας από τους τελευταίους μύθους. Κάθεται στο Καφέ ντε Φλορ, γευματίζει
στην μπρασερί Λιπ. Στο Σαιν-Ζερμαίν γιόρτασε, στις 3 Νοεμβρίου, τα 90 χρόνια
του, εκεί κατοικεί από το 1945, στο ξενοδοχείο Λα Λουϊζιάν, στη ρυ ντε Σεν.
Στο δωμάτιό του, μοναδική πολυτέλεια ένα ψυγείο και μια τηλεόραση. Ούτε έπιπλα
ούτε μπιμπελό ούτε φωτογραφίες ούτε ενθύμια, μόνο μερικά βιβλία, Σταντάλ,
Ντοστογιέφσκι, Τόμας Μαν. Μέλημα της ζωής του συγγραφέα των «Τεμπέληδων της
Εύφορης Κοιλάδας» ήταν ανέκαθεν να μη γίνει δούλος πραγμάτων ή ανθρώπων. H
εμφάνισή του είναι όμως πάντα επιμελημένη.

«H ζωή είναι ωραία. Πρέπει να εμφανίζεσαι κομψός μπροστά της», γράφει σ’ ένα
σημειωματάριο απευθυνόμενος στον συνομιλητή του, τον Ρενέ Σολίς της
«Λιμπερασιόν». Έξι χρόνια πριν, ένας καρκίνος τού στέρησε τις φωνητικές
χορδές.

Όταν τον ρωτούν αν γράφει κάθε μέρα, ο Κοσσερύ σηκώνει τα μάτια του στον
ουρανό, σαν να άκουσε κάποια χοντράδα. «Δεν γράφω παρά μόνον όταν έχω κάτι
πρωτότυπο να πω», τονίζει. H σιωπή μπορεί να διαρκέσει πολλούς μήνες, έχει
όμως γράψει οκτώ βιβλία σε 60 χρόνια και η επιθυμία να γράφει δεν τον
εγκατέλειψε ποτέ. Γεννήθηκε το 1913 στο Κάιρο και στο Παρίσι ζει από το 1945.
Γνώρισε όλες τις φυσιογνωμίες του μεταπολεμικού Σαιν-Ζερμαίν, από τον Κενώ ώς
την Γκρεκό, περνώντας από τον Καμύ, στα φαγοπότια του οποίου ήταν από τους πιο
πιστούς συνδαιτυμόνες, τον Τζακομέτι, τον Βιάν, τον Σαρτρ.

Ωστόσο στα βιβλία του επιστρέφει συχνά στα χρόνια της νιότης του, σ’ εκείνη
την Αίγυπτο όπου η μπουρζουαζία μιλούσε γαλλικά και έστελνε τα παιδιά της να
σπουδάσουν στους Ιησουίτες, μια Αίγυπτο κοσμοπολίτικη και γραφική που έμοιαζε
πολύ με εκείνη που ενέπνευσε στον – επίσης φίλο του – Ντάρελ το «Αλεξανδρινό
Κουαρτέτο».

Ο Αλμπέρ Κοσσερύ δεν νοσταλγεί. Ο άνθρωπος που πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της
ζωής του με το να ονειρεύεται και να διασκεδάζει (λέει πως ουδέποτε σηκώθηκε
από το κρεβάτι του πριν από το μεσημέρι) δεν είναι ο υμνητής ενός χαμένου
παράδεισου, αλλά μιας εξέγερσης. Από τα πρώτα βήματά του στη λογοτεχνία, αυτό
που δεν έπαψε να δοξάζει είναι η μη προσαρμογή στον κόσμο και η άρνηση των
κανόνων. Οι ήρωές του είναι επαίτες, πόρνες, κλέφτες, αργόσχολοι εστέτ. Στους
«Επαίτες και υπερήφανους», ο Γκοχάρ είναι ιδιαίτερα ευχαριστημένος από τον
εαυτό του που αντάλλαξε τα παλιά του καθήκοντα του καθηγητή ιστορίας και
λογοτεχνίας στο πανεπιστήμιο με εκείνα του δημόσιου γραφιά σ’ ένα μπορντέλο:
«Να διδάσκεις τη ζωή χωρίς να την ζεις είναι το απεχθέστερο έγκλημα αγνοίας».