Στις διοξίνες δεν… συγκλίνουμε

Εννέα φορές κάτω από το μέσο ευρωπαϊκό όριο, το χαμηλότερο στην E.E., είναι
το ποσοστό διοξίνης που μετρήθηκε στα ψάρια των ελληνικών ιχθυοτροφείων.
Ωστόσο η ανίχνευση αυξημένων διοξινών στον σολομό Σκωτίας είναι κίνδυνος που
παραμονεύει και για τα ελληνικά ψάρια, μέσω των ιχθυοτροφών.

Σε ό,τι αφορά τον σολομό Σκωτίας που διατίθεται και από τα ελληνικά σούπερ
μάρκετ, αναμένονται οι αποφάσεις των αρμόδιων ευρωπαϊκών οργάνων.

«Τα ψάρια των ελληνικών ιχθυοτροφείων είναι αποδεδειγμένα τα καλύτερα της
E.E., με το ποσοστό διοξίνης να είναι 9 φορές μικρότερο από το μέσο
ευρωπαϊκό», δηλώνει η κ. Χριστίνα Παπανικολάου, πρόεδρος του Ενιαίου Φορέα
Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ).

Στο πλαίσιο του προγράμματος ελέγχου του επιπέδου διοξινών σε ελληνικά
τρόφιμα, οι επιστήμονες του ΕΦΕΤ μέτρησαν 0,47 pg/g διοξινών επί φρέσκου
προϊόντος για τα ψάρια ιχθυοτροφείου (τσιπούρα, λαβράκι, πέστροφα, χιόνες), τη
στιγμή που τα υπάρχοντα ευρωπαϊκά όρια είναι 4 pg/g.

Ο ρόλος των ιχθυοτροφών

H αυξημένη παρουσία διοξινών [χλωριωμένες οργανικές ενώσεις (PCB)] στα ψάρια
ιχθυοτροφείου οφείλεται στις ιχθυοτροφές. Όπως λέει η κ. Μαρία Αλέξη,
ερευνήτρια του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών και υπεύθυνη για θέματα
διατροφής ψαριών, το πρόβλημα παρουσιάστηκε σε περιορισμένη ποσότητα ψαριών
και όχι στο σύνολο της παραγωγής του σολομού Σκωτίας. Όπως λέει, οφείλεται
στην ποιότητα της ιχθυοτροφής: «Τα ιχθυάλευρα που περιέχουν ψάρια από τη
Βόρεια Θάλασσα παρουσιάζουν αυξημένες ποσότητες διοξινών εξαιτίας της μόλυνσης
της θάλασσας. Επιπλέον, για τη διατροφή του σολομού χρησιμοποιούνται και
ιχθυέλαια, για να πετύχουν μεγαλύτερη ποσότητα λιπαρών στα ψάρια. Όμως οι
διοξίνες διπλασιάζονται, με συνέπεια τα ψάρια να είναι επικίνδυνα για τον
καταναλωτή. Αντίθετα, για τα ψάρια των ελληνικών ιχθυοτροφείων τα ιχθυέλαια
δεν είναι τόσο απαραίτητα».

Αυστηροί έλεγχοι

Για αυστηρό έλεγχο από την πλευρά των αρμόδιων φορέων στις ιχθυοτροφές μιλάει
ο κ. Κώστας Μπαταριάς, γενετιστής και επισκέπτης καθηγητής στο TEI
Ιχθυοκαλλιέργειας Μεσολογγίου: «Στην Ελλάδα χρησιμοποιείται σχεδόν κατ’
αποκλειστικότητα ιχθυάλευρο από αλεσμένα ψάρια ανοικτής θαλάσσης, κυρίως από
τη Λατινική Αμερική, ενώ γενικά οι πολύ αυστηρές προδιαγραφές αποκλείουν
σχεδόν το ενδεχόμενο μόλυνσης των ψαριών».

Απαγορεύσεις σε 3 εργοστάσια

Στα τρία ελληνικά εργοστάσια παραγωγής ιχθυάλευρων έχει επιβληθεί απαγόρευση
παρασκευής και άλλων τύπων ζωοτροφών προκειμένου να αποσοβηθεί πλήρως και η
παραμικρή πιθανότητα ανάμειξης. Επιπλέον κάθε ένα – ενάμιση χρόνο δείγματα των
ιχθυοτροφών που χρησιμοποιούνται στέλνονται σε γερμανικά εργαστήρια
προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι πληρούν όλες τις απαραίτητες προδιαγραφές.

Ωστόσο, ο βιολόγος Φουάντ Αμποσάμα, συντονιστής του Μεσογειακού Σχεδίου Δράσης
(MAP) για την προστασία του περιβάλλοντος, υποστηρίζει πως οι ελληνικές
υδατοκαλλιέργειες είναι σημαντική πηγή ρύπανσης.

Σύμφωνα με το Μεσογειακό Σχέδιο Δράσης (MAP), οι ρύποι που απελευθερώνουν στο
περιβάλλον τα ιχθυοτροφεία είναι περιττώματα ψαριών, χημικές ουσίες για τον
καθαρισμό των διχτύων, φάρμακα κατά παρασίτων και ασθενειών, αλλά και η τροφή
που δεν κατανάλωσαν τα ψάρια, που αντιστοιχεί έως και στο 30% της συνολικής
ποσότητας.

Το 70% του σολομού στην Ελλάδα είναι Νορβηγίας

Ο σολομός Νορβηγίας έρχεται πρώτος και με διαφορά στις προτιμήσεις των
Ελλήνων καταναλωτών έναντι του Σκωτίας, που θεωρείται ποιοτικά κατώτερος. Κάθε
χρόνο στην Ελλάδα εισάγονται 750-800 τόνοι σολομού (φρέσκου, κατεψυγμένου,
καπνιστού). Ο νορβηγικός κατέχει το 70% της εγχώριας κατανάλωσης.

Οι πωλήσεις σολομού Σκωτίας δεν ξεπερνούν τους εκατό τόνους ετησίως. Από αυτή
την ποσότητα, ο φρέσκος σολομός που διατίθεται στα ελληνικά σούπερ μάρκετ δεν
ξεπερνάει τους 30-40 τόνους, καθώς προτιμάται κυρίως ο καπνιστός σολομός (η
αμερικανική υπηρεσία τροφίμων και φαρμάκων τονίζει σε ανακοίνωσή της ότι ο
«ύποπτος» σολομός μαγειρεμένος και χωρίς το δέρμα του είχε ελάχιστες ποσότητες
PCB).

Έτσι, όπως εκτιμούν οι εκπρόσωποι των ελληνικών σούπερ μάρκετ, ο όποιος
κίνδυνος για τους Έλληνες καταναλωτές είναι απειροελάχιστος. Οι ίδιοι, πάντως,
περιμένουν τις αποφάσεις των αρμοδίων οργάνων της E. E. για να προχωρήσουν
στην απαγόρευση της διάθεσης του σολομού.