Mια τραγωδία που περίμενε να συμβεί

22 Δεκεμβρίου 2003. Ο Εγκέλαδος χτυπά με 6,5 Ρίχτερ την Καλιφόρνια.
Καταρρέει ένα κτίριο και σκοτώνονται τρεις άνθρωποι. 26 Δεκεμβρίου 2003. Ο
Εγκέλαδος χτυπά με 6,5 Ρίχτερ την Μπαμ, στο Ιράν. Καταστρέφεται το 90% της
πόλης, σκοτώνονται περισσότεροι από 20.000 άνθρωποι. Όπως εξηγούν οι ειδικοί,
η Μπαμ ήταν μια τραγωδία που περίμενε να συμβεί. Το γεγονός ότι η σεισμική
δόνηση σημειώθηκε τα ξημερώματα, την ώρα που οι 80.000 κάτοικοι της ιστορικής,
αυτής, ιρανικής πόλης κοιμόντουσαν, επιβάρυνε μεν τον απολογισμό, δεν μπορεί
ωστόσο να δικαιολογήσει τη βαρύτητά του. Όπως επισημαίνει ο Αμερικανός
σεισμολόγος Χάρλεϊ Μπεντζ, η Μπαμ υπέστη τόσο μεγάλη καταστροφή διότι τα
περισσότερα κτίριά της ήταν κατασκευασμένα από μη ενισχυμένους πλίνθους και το
επίκεντρο του σεισμού βρισκόταν μόλις 16 χιλιόμετρα έξω από την πόλη. Βαριές
σκεπές, συχνά στεγανοποιημένες με σκυρόδεμα ή ασβεστοκονίαμα για την προφύλαξη
από τη βροχή, στέκονταν πάνω σε πλίνθινους τοίχους χωρίς ατσάλινες ή έστω
ξύλινες δοκούς στήριξης. «Όταν κατέρρευσαν οι τοίχοι, οι σκεπές καταπλάκωσαν
τους ενοίκους αφήνοντας ελάχιστους θύλακες αέρα και άρα ελάχιστες ελπίδες
επιβίωσης στους τραυματίες», λέει ο Τζέρολντ Άκιμ, επικεφαλής της γερμανικής
ομάδας διάσωσης στην Μπαμ.

Τα προβλήματα

Οι προσπάθειες εκβιομηχάνισης μιας αγροτικής, κατά παράδοση, περιοχής όπως
ήταν η Μπαμ προκάλεσαν ραγδαία πληθυσμική αύξηση και σοβαρό στεγαστικό
πρόβλημα, το οποίο οι ντόπιοι εργολάβοι επεχείρησαν να αντιμετωπίσουν
χτίζοντας φτηνά σπίτια ή προσθέτοντας επιπλέον ορόφους στις υπάρχουσες
κατοικίες. Την τελευταία φορά που επισκέφθηκε την πόλη ο Μόχσεν Αμπουροτάμπι,
καθηγητής Αρχιτεκτονικής στο Πανεπιστήμιο της Κεντρικής Αγγλίας, στο
Μπέρμιγχαμ, είδε με έκπληξη δύο τούβλα να μετατρέπονται σε σκόνη μόλις τα
χτύπησε ελαφρά μεταξύ τους. «H ζήτηση οικοδομικών υλικών ήταν τόσο μεγάλη που
οι κατασκευαστές δεν σέβονταν κανένα πρότυπο», λέει. «Πολλά κτίρια κατέρρεαν
ακόμα και χωρίς σεισμούς, λόγω της κακής κατασκευής τους. Υπήρχαν κανονισμοί.
Δυστυχώς, όμως, δεν εφαρμόζονταν».