Tο ρίσκο του Γιώργου Παπανδρέου

Αν η ανάδειξη του Κώστα Σημίτη στην πρωθυπουργία της χώρας ήταν κάτι που
ουδείς στο ΠΑΣΟΚ, τουλάχιστον έως το 1994, φανταζόταν, άλλο τόσο και ακόμα
περισσότερο, ουδείς στο κυβερνών κόμμα θα υπολόγιζε το 1981 ότι ο Γιώργος A.
Παπανδρέου θα έπαιζε πρωταγωνιστικό ρόλο στο κόμμα που ίδρυσε ο πατέρας του.

Στα χρόνια της μεταπολίτευσης, τα μέλη της 1ης Τοπικής Οργάνωσης της Πάτρας, τον συμπαθούσαν και τον αποκαλούσαν «ο Γιωργάκης», γιατί σε πολλούς είχε μείνει η εικόνα του έφηβου που ακολουθούσε τον πατέρα του στα πρώτα βήματα στην πολιτική

Κι αυτό γινόταν για δύο λόγους. Πρώτον, γιατί όλα τα πρώτα χρόνια της ζωής του
κυβερνώντος κόμματος, ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών προτίμησε να κρατήσει
πολύ χαμηλό προφίλ δουλεύοντας σαν απλό μέλος της οργάνωσης. Το ’74 θα τον
έβλεπε κανείς στη γωνία Αγίου Νικολάου και Μαιζώνος στην Πάτρα να προσπαθεί,
πατώντας – για… σκαμνάκι – στα χέρια ενός συντρόφου του, να κολλήσει πολύ
ψηλά στην κολόνα, για να μην τη σκίσουν οι νεοδημοκράτες, την αφίσα με την
φωτογραφία του πατέρα του. Και, δεύτερον, γιατί λίγοι πριν από 30 χρόνια θα
μπορούσαν να σκεφθούν ότι και η τρίτη γενιά Παπανδρέου μπορεί να έρθει στο
προσκήνιο και μάλιστα τόσο δυναμικά.

Στα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης, τα μέλη της 1ης Τοπικής Οργάνωσης της
Πάτρας, τον συμπαθούσαν που ήταν απλός, αλλά τον αποκαλούσαν «ο Γιωργάκης»,
γιατί σε πολλούς από αυτούς είχε μείνει η εικόνα του έφηβου που ακολουθούσε
τον πατέρα του στα πρώτα βήματα στην πολιτική στη γενέτειρα.

«Είναι και πονηρός…»

Ο Παύλος Διαμαντόπουλος, ένας σοβαρός γιατρός της Πάτρας, φίλος του Ανδρέα
Παπανδρέου – και οι δύο δεν ζουν πια – είχε αντίθετη γνώμη. Ήταν ένας από
αυτούς που τον στήριξαν ιδιαίτερα στα πρώτα του βήματα. «Νομίζω ότι ο Γιώργος
έχει και ικανότητες, ενώ πολλές φορές μας ξεγελάει το μειλίχιο ύφος του, που
το οφείλει στην κουλτούρα του. Να το θυμάστε ότι αυτό το παιδί θα ανέβει, όχι
μόνον γιατί είναι γιος του Αντρέα… Είναι και πονηρός…».

Ο γιατρός, από το ιατρείο του οποίου είχε περάσει δωρεάν η… μισή Πάτρα,
έγινε γραμματέας της Νομαρχιακής Επιτροπής Αχαΐας το ’81, πριν από τις
εκλογές. Και πιστός στις απόψεις του για τον Γιώργο Παπανδρέου έτρεξε στις
τοπικές οργανώσεις στον νομό και έπεισε πολλούς να τον προτείνουν για το
ψηφοδέλτιο στον νομό.

Λίγες ημέρες αργότερα, το «θαύμα» είχε συντελεσθεί. H μοντέρνα – χωρίς να
παραβλέπει και παλιές μεθόδους, όπως για παράδειγμα η ντουντούκα να «φωνάζει»
στους δρόμους «ψήφο» στον Γιώργο Παπανδρέου – προεκλογική καμπάνια του
πρωτότοκου γιου του Ανδρέα Παπανδρέου πέτυχε.

Εξελέγη – για πρώτη φορά – βουλευτής όχι απλά πρώτος, με… 20.000 σταυρούς,
αλλά ξεπέρασε και κατά πολλές χιλιάδες τον πανίσχυρο μέχρι τότε στον νομό
Μένιο Κουτσόγιωργα.

Στη συνέχεια, μέχρι που ο Γιώργος A. Παπανδρέου υπουργοποιήθηκε – ως
υφυπουργός στο υπουργείο Πολιτισμού – ορισμένοι λησμόνησαν να παρακολουθήσουν
τις κινήσεις του. Γιατί από τότε ο σημερινός διεκδικητής της κομματικής
εξουσίας του ΠΑΣΟΚ είχε συνειδητοποιήσει πως το κόμμα ολοένα και περισσότερο
κουραζόταν και δεν δίσταζε να το πει δημόσια.

Διαφορετικές σκέψεις

«Ο πολίτης αναρωτιέται», έλεγε. «Έχουν τα κόμματα σαν υπέρτατο στόχο την
κατάκτηση της “εξουσίας” και μόνον; Βλέπουν τους πολίτες μόνο σαν πρόσκαιρο
ψηφοφόρο, “δυναμικό” μεν, “αφισοκολλητή” δε, μεταφερόμενο στρατιώτη στις
μάχες των πλατειών και των συνθημάτων, αλλά στις μεγάλες αποφάσεις απόντα,
βουβό ή και ενοχλητικό; Όταν προσφέρουν, προσφέρουν τι; Ένα όραμα, ένα
πρόγραμμα, που στην πράξη όμως φθείρεται από το ρουσφέτι και τη συναλλαγή;
Πότε τα κόμματα θα γίνουν αξιόπιστα; Πότε θα είναι ευαίσθητα στα μηνύματα της
βάσης; Πότε ο λόγος τους θα είναι συνεπής με την πράξη;».

Οι σκέψεις του αυτές, πολύ διαφορετικές απ’ όλα τα άλλα πρωτοκλασάτα στελέχη
του ΠΑΣΟΚ, μπορεί τότε να μην έτυχαν ιδιαίτερης προσοχής, ωστόσο «μετρούσαν»
έξω στον κόσμο, και κυρίως στην επαφή του Γιώργου A. Παπανδρέου με τον
ελληνικό λαό. «Δεν υπήρξε άνθρωπος που να τον συνάντησε και να μην τον
συμπάθησε, ακόμα και αν διαφωνούσε μαζί του, π.χ. στις στενές σχέσεις που είχε
με την πρώην Αμερικανίδα υπουργό Εξωτερικών Μαντλίν Ολμπράιτ», λένε ακόμα και
βουλευτές της Αριστεράς.

«Είναι ευγενικός, ακούει τον συνομιλητή του»

«Δεν υπήρξε άνθρωπος που να τον συνάντησε και να μην τον συμπάθησε, ακόμα και αν διαφωνούσε μαζί του», επισημαίνουν ακόμα και βουλευτές της Αριστεράς

Χαρακτηριστικές περιπτώσεις – της καλής σχέσης με τους συνομιλητές του
– ήταν αυτές της συνάντησής του με τους πολιτικούς αρχηγούς, τους οποίους και
ενημέρωσε για την εξέλιξη των εθνικών θεμάτων, αλλά και το τι γίνεται με τα
διεθνή θέματα και το Κυπριακό.

Τόσο η γενική γραμματέας του KKE Αλέκα Παπαρήγα όσο και ο πρόεδρος του ΔΗΚΚΙ
Δημήτρης Τσοβόλας, σε συζητήσεις που είχαν μετά το ραντεβού τους με τον κ.
Παπανδρέου, σχολίαζαν πως η θέση του είναι φιλοαμερικανική, ότι κάνει λάθος με
την Τουρκία … Ωστόσο, πρόσθεταν, ότι είναι πολύ ευγενικός, ακούει τον
συνομιλητή του, έχει μία ζεστασιά στην περπατησιά και στην κουβέντα του.

Αμεσότητα

Αυτή η ζεστασιά είναι ό,τι άφησε και στην τελευταία περιοδεία του στη
Μαγνησία, όπου ακόμα και δήμαρχοι προσκείμενοι στη N.Δ. σχολίαζαν: «Δεν
μπορείς ακόμα κι αν διαφωνείς να του σηκώσεις τον τόνο της φωνής, αφού δεν το
κάνει ο ίδιος. Έπειτα, είδαμε ανθρώπους που απλά ήθελαν να τον αγγίξουν…Δεν
έχει βρίσει ποτέ άλλο κόμμα, και από ό,τι ξέρουμε δεν συνέβαλε ποτέ σε
διαγραφές στο κόμμα του. Είναι εντυπωσιακό, αλλά έχει μία απλότητα και
αμεσότητα όταν σε χαιρετάει που κερδίζει το όποιο χαμένο έδαφος μπορεί να
αφήνει το ό,τι δεν έχει την ίδια στόφα με τον πατέρα του».

Φυσικά, από τη δεκαετία του ’80 έως τη δεκαετία του ’90 και τη δεκαετία του
2000 πέρασαν πολλά. Την ακαδημαϊκή περίοδο μάλιστα ’92-’93 όταν οι
περισσότεροι φίλοι του τον συμβούλευαν «να μην πάει για ένα Τμήμα
μεταπτυχιακών σπουδών στο Χάρβαρντ», όπου προσκλήθηκε με την οικογένειά του,
«γιατί θα χάσει τις εκλογές στην Αχαΐα», εκείνος ρίσκαρε. Έλειψε για μήνες από
την Ελλάδα, αλλά κέρδισε – για όσους γνωρίζουν – σε γνώσεις, σε επαφές, σε
κατανόηση των διεθνών προβλημάτων, κάτι που αξιοποίησε στα μετέπειτα…άπειρα
ταξίδια του ανά τον κόσμο.

Οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ

Τις τελευταίες ημέρες, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ – προφανώς και για λόγους καθαρά
προσδοκώμενου εκλογικού οφέλους – έδειξαν να κρέμονται πάνω του για μία
επιτυχία στην επερχόμενη εκλογική αναμέτρηση. «Ελσίνκι, ελληνοτουρκικά,
ελληνοαμερικανικές σχέσεις», θέματα για τα οποία του ασκούσαν δημόσια ή όχι
κριτική, φάνηκε να χάνονται μπροστά σ’ αυτό που μπορεί – κατά τη γνώμη τους –
να δώσει ο Γιώργος A. Παπανδρέου: τη μείωση της ψαλίδας ΠΑΣΟΚ – N.Δ., ακόμα
και τη νίκη.

«Νομίζω ότι οι περισσότερες αποφάσεις που παίρνω – έλεγε πριν από χρόνια –
έχουν πολιτικό κόστος. Αλλά, ξέρετε, εγώ δεν μπήκα στην πολιτική απλώς για να
είμαι στην πολιτική. Θα έλεγα ότι, έχοντας έναν πατέρα κι έναν παππού που
είχαν φθάσει στο αξίωμα του πρωθυπουργού, η λογική αντίδρασή μου θα ήταν να
κρατηθώ μακριά από αυτά. Αυτό τελικά που με συνεπήρε στην πολιτική ήταν ένας
αγώνας για να αλλάξει η κοινωνία μας. Και αυτό είναι που με κρατάει ακόμα.
Παρά την απογοήτευση του κόσμου για την πολιτική και τους πολιτικούς, εγώ
είμαι αισιόδοξος, διαφορετικά δεν θα είχα λόγο να σπαταλώ τον χρόνο μου σε μία
θέση υπουργού».