Tρία σενάρια για τον… Eυρωπαίο Σημίτη

H θέση που θα μπορούσε ίσως να απασχολεί τον Έλληνα Πρωθυπουργό είναι εκείνη του Ρομάνο Πρόντι (φωτό) στην προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του οποίου η θητεία ολοκληρώνεται κανονικά το καλοκαίρι του 2004

Ο Γιώργος Παπανδρέου, στις περίφημες «δηλώσεις του αεροπλάνου»
εμφανίστηκε βέβαιος: Θέσεις υπάρχουν για τον Κώστα Σημίτη στην Ευρώπη, αρκεί
να ενδιαφέρεται και ο ίδιος. Ο Πρωθυπουργός βεβαίως, έχει επανειλημμένα
τονίσει ότι δεν επιθυμεί να… μετακομίσει στις Βρυξέλλες, αν και θεωρείται
βέβαιο ότι ουδείς ενδιαφερόμενος για μια τέτοια εξέλιξη θα έσπευδε να το
δημοσιοποιήσει.

Ωστόσο, οι «θέσεις» για τις οποίες μίλησε ο υπουργός Εξωτερικών, είναι στην
πραγματικότητα… μία: στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα, η θέση που θα μπορούσε ίσως
να απασχολεί τον Έλληνα Πρωθυπουργό είναι εκείνη του Ρομάνο Πρόντι στην
προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Παρά την γνωστή τοποθέτηση του κ. Σημίτη ότι θα ηγηθεί του ΠΑΣΟΚ και στις
προσεχείς εκλογές, τα σενάρια για το «ευρωπαϊκό μέλλον» του δεν έχουν
αποσυρθεί. H θητεία του Ρομάνο Πρόντι ολοκληρώνεται κανονικά το καλοκαίρι του
2004 και αμέσως μετά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (υπό τη νέα σύνθεσή του, που θα
προκύψει από τις ευρωεκλογές του προσεχούς Ιουνίου) θα κληθεί να εγκρίνει τον
διάδοχό του. Αλλά, στην πραγματικότητα, ο διάδοχος του Ιταλού πολιτικού θα
έχει επιλεγεί αρκετούς μήνες νωρίτερα, εντός του Μαρτίου ή Απριλίου, στη
διάρκεια της ιρλανδικής προεδρίας.

«Ισχυρό προφίλ»

«Αυτή την ώρα είναι η μοναδική υψηλόβαθμη θέση στην E.E. για την οποία θα
μπορούσε να συζητάει κανείς…», σημειώνει διαπρεπής νομικός και βαθύς γνώστης
της ευρωπαϊκής πραγματικότητας, τονίζοντας πάντως ότι ο διάδοχος του κ. Πρόντι
«είναι μάλλον δύσκολο να προέρχεται ξανά από τον ευρωπαϊκό Νότο και τον χώρο
της Κεντροαριστεράς». Πολύ περισσότερο, σε μια περίοδο που την πλειοψηφία στο
Ευρωκοινοβούλιο κατέχουν τα κεντροδεξιά κόμματα. Δεν παραλείπει, ωστόσο, να
επισημάνει το «ισχυρό προφίλ» που έχει ο Έλληνας Πρωθυπουργός σε ευρωπαϊκό
επίπεδο. Γίνεται επίσης λόγος και για τη θέση του ειδικού διαπραγματευτή της
E.E. για την προώθηση του Ευρωπαϊκού Συντάγματος. Κατ’ ουσίαν, πρόκειται για
μια θέση διαδοχής του άλλοτε Γάλλου προέδρου Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν, ο οποίος
προήδρευε στη Συνέλευση που κατάρτισε το σχέδιο Συντάγματος. Ο Ντ’ Εστέν
ολοκλήρωσε το έργο του με την υποβολή του σχεδίου στη Σύνοδο Κορυφής της
Χαλκιδικής. Αλλά μετά το «ναυάγιο» της ιταλικής προεδρίας να προωθήσει την
έγκριση του σχεδίου, το «μπαλάκι» έχει περάσει πλέον στους Ιρλανδούς και
εξετάζεται το ενδεχόμενο να οριστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ειδικός
διαπραγματευτής (πολιτικό πρόσωπο) που θα συντονίζει το έργο προώθησης του
σχεδίου. «H θέση – που σήμερα δεν υφίσταται – θα είχε ίσως ένα ενδιαφέρον
μόνον εάν εθεωρείτο προπομπός για την προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Κατά
τα άλλα, δεν έχει θεσμικό χαρακτήρα και ταυτόχρονα ο χρονικός ορίζοντάς της
είναι βραχυπρόθεσμος», σημειώνει πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ με εμπειρία στον
χειρισμό ευρωπαϊκών υποθέσεων.

Το τρίτο σενάριο περνά μέσα από τη δυνατότητα της ιρλανδικής προεδρίας να
πετύχει μια συμφωνία των «25» για το Σύνταγμα της E.E. και να μπουν σε
εφαρμογή οι αλλαγές που αυτό φέρνει. Βάσει του σχεδίου, τελειώνει το καθεστώς
της εξάμηνης (ανά χώρα) προεδρίας της E.E. και θεσπίζεται η θέση του μόνιμου
προέδρου των συμβουλίων κορυφής και των συμβουλίων υπουργών. Το πρόβλημα με το
σενάριο αυτό είναι ότι ακόμη και αν προχωρήσουν χωρίς καθυστερήσεις οι
συνταγματικές αλλαγές, δύσκολα θα τεθούν σε εφαρμογή πριν από το 2006…