Mια ευκαιρία για τους Kούρδους

«Είδες; Πιάσανε τον χασάπη των Κούρδων», λέει ο Λόκμαν, νεαρός Κούρδος
χαμάλης στη μεγάλη αγορά του Εμίνονου και ψιθυρίζει με υπερηφάνεια μέσα από τα
μουστάκια του: «Οι Κούρδοι τον έδωσαν στους Αμερικανούς».

«Μα αφού σας λέω ότι είμαι σωσίας!» (Σκίτσο από τον «Nouvel Observateur»)

«Και σένα τι σε νοιάζει;», τον κόβει ο Μαχμούτ, Κούρδος χαμάλης και αυτός,
ηλικιωμένος. «Τι θα αλλάξει δηλαδή τώρα που τον πιάσανε;», συνεχίζει στωικά.

H είδηση της αναπάντεχης σύλληψης του Σαντάμ Χουσεΐν έγινε δεκτή με ανάμεικτα
συναισθήματα από τους Κούρδους της Τουρκίας, ενώ οι πληροφορίες που θέλουν
τους Κούρδους του B. Ιράκ να έχουν διαδραματίσει αποφασιστικό ρόλο στη σύλληψή
του θορύβησαν τους συντηρητικούς Τούρκους εθνικιστές.

«Ο Σαντάμ Χουσεΐν ήταν ο μεγαλύτερος εχθρός των Κούρδων», λέει ο Κούρδος
διανοούμενος Ουμίτ Φιράτ, τονίζοντας ότι «η δίκη του θα είναι για τους
Κούρδους όπως η δίκη της Νυρεμβέργης».

«Μια δίκη του Σαντάμ θα είναι η ευκαιρία να γίνει διεθνώς γνωστό το δράμα των
Κούρδων», συνεχίζει ο Φιράτ, που ελπίζει ότι με μια δίκη θα φωτιστούν τα
άγνωστα εγκλήματα που έκανε ο Σαντάμ εναντίον των κουρδικών πληθυσμών.

Ισορροπίες. Μέχρι σήμερα οι Κούρδοι του B. Ιράκ μιλούν για ένα
ομοσπονδιακό Ιράκ, αλλά υπάρχει το ενδεχόμενο, με μια δίκη του Σαντάμ,
ορισμένοι κύκλοι να αρχίσουν να κάνουν λόγο για πλήρη ανεξαρτησία, εκτιμά ο
καθηγητής του Πανεπιστημίου Μπιλγκί της Κωνσταντινούπολης Γκάρεθ Γουίνροου,
επισημαίνοντας πάντως ότι η σύλληψη του Σαντάμ δεν σημαίνει αυτόματη
αναβάθμιση του ρόλου των Κούρδων του B. Ιράκ.

Μετά την κρίση που επικράτησε στις τουρκο-αμερικανικές σχέσεις, με την
απόρριψη του αμερικανικού αιτήματος βοήθειας από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση
την 1η Μαρτίου 2003, οι μηχανισμοί ελέγχου απωλειών λειτούργησαν ικανοποιητικά
και σήμερα υπάρχει μια σχετική ισορροπία στους συσχετισμούς δυνάμεων ανάμεσα
στις ΗΠΑ, την Τουρκία και τους Κούρδους του Ιράκ, επισημαίνει ο Βρετανός
καθηγητής.

Ο Γουίνροου, που παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις στο Κουρδικό, συμφωνεί
ότι μια δίκη του Σαντάμ θα προκαλέσει μεγάλο κύμα συμπάθειας προς τους
Κούρδους στα μέσα ενημέρωσης, στη διεθνή κοινή γνώμη και στους ακαδημαϊκούς
κύκλους και τονίζει ότι η τουρκική κυβέρνηση και το κράτος θα πρέπει να
αντιδράσουν με ψυχραιμία και να αποφύγουν οποιεσδήποτε εξάρσεις.

Στην Τουρκία, οι Κούρδοι δεν αντιμετωπίζουν όλοι με την ίδια προσοχή τη
σύλληψη του Σαντάμ Χουσεΐν.

Ο απλός Κούρδος βιοπαλαιστής είδε με ικανοποίηση τη σύλληψη αλλά δεν
αισθάνεται ότι θα έχει κάποιες επιπτώσεις στην καθημερινότητά του, ενώ οι πιο
πολιτικοποιημένοι Κούρδοι θεωρούν ότι το θεαματικό αυτό τέλος του Σαντάμ
ανοίγει τον δρόμο για νέες ελπίδες όσον αφορά το Κουρδικό.

Οι ζυμώσεις που γίνονται είναι σημαντικές, καθώς, σε αντίθεση με ό,τι
επικρατούσε λίγους μήνες πριν, στους πολιτικοποιημένους αυτούς κύκλους, τους
παραδοσιακά αριστερούς, λίγοι είναι αυτοί σήμερα που κατηγορούν τους Κούρδους
του B. Ιράκ για τη συνεργασία τους με τους Αμερικανούς.

Ψυχραιμία. Στην τουρκική συντηρητική παράταξη, χωρίς να απουσιάζουν
βέβαια οι φωνές κινδυνολογίας, επικρατεί συγκρατημένη ψυχραιμία και η προσοχή
εστιάζεται τώρα στη στάση που θα κρατήσει η Ουάσιγκτον απέναντι στο PKK και
στην παρουσία του στο B. Ιράκ και, κυρίως, στις διαδικασίες που γίνονται στη
Βαγδάτη με σκοπό τη δημιουργία του νέου ιρακινού κράτους.

H σύλληψη του Σαντάμ έχει ιδιαίτερη συμβολική σημασία αλλά η προσοχή των
Κούρδων επικεντρώνεται στην επερχόμενη μάχη με την κεντρική εξουσία της
Βαγδάτης, εκτιμά ο Ιμπραχίμ Αλ Μαρασί, ερευνητής στο Κέντρο Μελετών για την
Αντιμετώπιση της Διάδοσης Όπλων Μαζικής Καταστροφής του Μοντερέι της
Καλιφόρνιας.

«Στόχος τους είναι τώρα να μη χάσουν την αυτονομία τους στο πλαίσιο του νέου
Ιράκ», λέει ο Αλ Μαρασί, επισημαίνοντας ωστόσο ότι αυτό δεν σημαίνει πως θα
διακινδυνεύσουν να ανακηρύξουν την ανεξαρτησία τους γνωρίζοντας ότι ούτε οι
ΗΠΑ, ούτε οι χώρες της περιοχής θα τους επιτρέψουν μια τέτοια κίνηση.

Το σίγουρο είναι ότι η σύλληψη του Σαντάμ Χουσεΐν και η επικείμενη δίκη του
καλλιεργούν πρόσφορο έδαφος για μια θεαματική αναγνώριση της de facto
κουρδικής οντότητας στο B. Ιράκ, επιτρέποντας έτσι στους Κούρδους ηγέτες του
Ιράκ να πιέσουν προς την κατεύθυνση μιας χαλαρής ομοσπονδιακής ιρακινής
κυβέρνησης, κάτι που η Άγκυρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ως ένα από τα
χειρότερα σενάρια.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

Συνέλαβαν «εγκέφαλο» των επιθέσεων

Έναν από τους «εγκεφάλους» των βομβιστικών επιθέσεων, που στοίχισαν τον
περασμένο μήνα στην Κωνσταντινούπολη τη ζωή 62 ανθρώπων, εκτιμούν ότι
συνέλαβαν οι τουρκικές αρχές. Ο ύποπτος ονομάζεται, σύμφωνα με το πρακτορείο
Ανατολή, Αντνάν Ερσόζ και συνελήφθη στο αεροδρόμιο της Πόλης κατά την άφιξή
του από μη κατονομαζόμενη χώρα του εξωτερικού. Ομολόγησε στις αρχές πως είχε
εκπαιδευθεί στην κατασκευή βομβών σε στρατόπεδα της Αλ Κάιντα, στο Αφγανιστάν
το 2001 και το 2002, και πως η οργάνωση που ευθύνεται για τις επιθέσεις στην
Κωνσταντινούπολη είχε χρηματοδοτηθεί από διεθνή τρομοκρατική οργάνωση. Ο Ερσόζ
φέρεται να είχε συναντηθεί με τον Οσάμα Μπιν Λάντεν το 2002.