ΣE ΠPΩTO ENIKO Παλιοί εχθροί, αγαπημένοι εχθροί…

Είναι κάποιες ημέρες που ένας αγαπημένος φίλος μού είπε ότι άκουσε πως
αρρώστησε βαριά ένας παλιός εχθρός του. Στενοχωρημένος, με βαριά φωνή, μου
εξήγησε ότι ακόμα και στις σπάνιες περιπτώσεις που το μίσος διαρκεί στον
χρόνο, δεν μπορείς να κρατηθείς όταν μάθεις ότι πλησιάζει η φυσική εξόντωση
του εχθρού. Νιώθεις συμπόνοια, όλα τα άλλα παραμερίζονται, και αυτό που μένει
είναι η φθορά, ο πόνος. Και ο χρόνος που μειώνεται.

Εγώ όμως δεν μπορώ να αποτινάξω από μέσα μου την αίσθηση ότι αυτή η άμβλυνση,
αυτή η συμπόνοια έχει άμεση σχέση με το ότι πια ο άλλος είναι ακίνδυνος για
εσένα, ακίνδυνος για όλους, καταδικασμένος. Και, το καλύτερο, εσύ δεν έχεις
ευθύνη γι’ αυτό. Μπορείς να έχεις ήσυχη τη συνείδησή σου, και ακέραιη την
ανθρωπιά σου.

Βέβαια, η εχθρότητα, το μίσος, ο αλληλοσπαραγμός, είναι και αυτό μία σχέση.
Επικοινωνείς – έστω και αρνητικά – με τον άλλον. Υπάρχει πάθος – γιατί, κακά
τα ψέματα, το συμφέρον δεν είναι μόνο του ικανό να πυροδοτήσει και να
διατηρήσει μακροχρόνια το μίσος.

Συχνά μάλιστα, δεν μπορείς να διακρίνεις τον παλιό φίλο από τον εχθρό. Ακόμα
συχνότερα, τα δύο ταυτίζονται. Παλιοί φίλοι, παλιοί εραστές γίνονται οι πιο
αποτελεσματικοί εχθροί. Και ύστερα από χρόνια, οι παλιοί εχθροί σού μοιάζουν
πιο οικείοι απ’ ό,τι τωρινοί φίλοι και εραστές. Παλιοί εχθροί. Αγαπημένοι
εχθροί…

Ίσως. Αλλά ο αιχμάλωτος, ο ηττημένος Σαντάμ ποτέ δεν θα μπορέσει να προκαλέσει
συμπόνοια στους Ιρακινούς που βασάνισε. Στις οικογένειες των θυμάτων της 17
Νοέμβρη επίσης, δεν χρησιμεύει να μιλάει κανείς για την ανθρωπιστική
λειτουργία του σωφρονισμού στο Ποινικό Δίκαιο. H συμπόνοια, η ανωτερότητα, η
αδιαφορία, είναι συναισθήματα ευγενικά. Όταν όμως η βλάβη είναι προσωπική, η
αγάπη και το μίσος είναι τα αληθινά.