[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Στη συνάντηση κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης που πραγματοποιείται στις
Βρυξέλλες σήμερα και αύριο κρίνεται η τύχη του Ευρωπαϊκού Συντάγματος. Όλα τα
σενάρια είναι πιθανά. Για πολλούς όμως και σημαντικούς λόγους το Σύνταγμα θα
πρέπει να υιοθετηθεί χωρίς μεγάλες αλλαγές που να αλλοιώνουν την αρχιτεκτονική
που επεξεργάστηκε η Ευρωπαϊκή Συνέλευση. Πρώτα απ’ όλα η διεύρυνση της Ένωσης
(από την 1η Μαΐου 2004) σε είκοσι πέντε κράτη-μέλη και αργότερα σε περισσότερα
απαιτεί ένα νέο θεσμικό σύστημα για την E.E. Το σύστημα αυτό θα πρέπει να
είναι κατάλληλο για να απορροφήσει τη διεύρυνση με τις νέες χώρες αλλά και
ικανό να διαμορφώνει πολιτική, να λαμβάνει αποφάσεις και να επιλύει
προβλήματα. Το Σύνταγμα εξασφαλίζει σε κάποιο επιθυμητό (αν και όχι απόλυτα
ικανοποιητικό) βαθμό, τις προϋποθέσεις αυτές. Επομένως, χωρίς το Σύνταγμα η
διευρυμένη Ένωση είναι πολύ πιθανόν ότι θα οδηγηθεί σε θεσμικό αδιέξοδο και
αδυναμία λήψης αποφάσεων. Μία τέτοια κατάσταση θα τροφοδοτήσει τη δυναμική για
την αναζήτηση εναλλακτικών σχημάτων θεσμικής συγκρότησης που θα διασώζουν το
εγχείρημα της ευρωπαϊκής ενοποίησης. H εξέλιξη αυτή δεν θα ήταν ίσως η
καλύτερη δυνατή για πολλές χώρες, αλλά μπορεί ωστόσο να καταστεί αναπόφευκτη.

Δεύτερον, η υιοθέτηση του Συντάγματος συνιστά προϋπόθεση για την ενίσχυση του
δημοκρατικού χαρακτήρα της Ένωσης και γεφύρωσης του χάσματος με τους
Ευρωπαίους πολίτες και την κοινωνία. Το Σύνταγμα επιχειρεί ορισμένες
ουσιαστικές βελτιώσεις προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της υπερεθνικής
ευρωπαϊκής δημοκρατίας. Ενισχύει τον ρόλο και τις εξουσίες του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου, ενισχύει τη διαφάνεια στις εργασίες του Συμβουλίου, απλοποιεί τα
νομικά μέσα της Ένωσης ώστε να είναι κατανοητά από τον Ευρωπαίο πολίτη.

Τρίτον, η υιοθέτηση του Συντάγματος αποτελεί επίσης προϋπόθεση για την
ενίσχυση του διεθνούς ρόλου και της ταυτότητας της Ένωσης. Με το Σύνταγμα
δημιουργείται η θέση του Ευρωπαίου υπουργού Εξωτερικών, ενώ ενισχύονται η
κοινή εξωτερική πολιτική (ΚΕΠΠΑ) και η ευρωπαϊκή άμυνα. Για την Ελλάδα, η
οποία συμμετείχε ενεργά στην επεξεργασία του Συντάγματος, η υιοθέτηση του
κειμένου με συγκεκριμένες βελτιώσεις αποτελεί κεντρική επιδίωξη.

O Π.K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (EKEM).