TPITH AΠOΨH Ο αντισημιτισμός

Μετά τις βάρβαρες επιθέσεις στις συναγωγές της Κωνσταντινούπολης ο υπουργός
Εξωτερικών του Ισραήλ κατήγγειλε οργισμένα την επικίνδυνη έξαρση του
αντισημιτισμού στις δυτικές χώρες. Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Κέντρο κατά του
Ρατσισμού και της Ξενοφοβίας κατηγορήθηκε από την ίδια πλευρά για μια
εξοργιστική «παράλειψη». Δηλαδή, ότι δεν δημοσιοποίησε σκόπιμα μια (γερμανική)
μελέτη, που κατέληγε αφοριστικά στο εξής συμπέρασμα: Ότι οι δράστες των
περισσότερων εμπρηστικών επιθέσεων – που αφορούν το Ισραήλ – είναι
(εξτρεμιστές) μουσουλμάνοι. Τι συμβαίνει λοιπόν; Υπάρχει, πράγματι, μια
δηλητηριώδης αναζωπύρωση του αντισημιτισμού στην Ευρώπη;

Καταρχήν, θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε απερίφραστα το εξής σημαντικό πράγμα. To
Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο έκανε μια πολιτική επιλογή και δεν έδωσε στη
δημοσιότητα την παραπάνω «προκατειλημμένη» έρευνα. Έχω την εντύπωση ότι η
προκείμενη απόφαση ήταν ορθή, γιατί η μελέτη τούτη στηρίχθηκε – δυστυχώς – σε
απαράδεκτες ιδεολογικές συγχύσεις.

Τι εννοώ; Οι επιστήμονες που συνέταξαν αυτή την εργασία βάφτισαν ισοπεδωτικά
«αντισημίτες» και όλους εκείνους τους πολίτες (ή τους πολιτικούς) που ασκούν
έντονη κριτική ή διαδηλώνουν όχι ενάντια στο εβραϊκό έθνος, αλλά ενάντια στη
απάνθρωπη πολιτική που εφαρμόζει ο Αριέλ Σαρόν στο παλαιστινιακό ζήτημα
(ανέγερση του τείχους «της ντροπής» κ.λπ.). Αν υιοθετήσουμε αυτή την
ακατανόητη συλλογιστική, τότε θα πρέπει αναπόφευκτα να θεωρήσουμε ότι η
πλειονότητα της ευρωπαϊκής κοινωνίας έχει κατακλυσθεί από «άγρια» αντισημιτικά
αισθήματα (αφού το 59% της τελευταίας πιστεύει ότι ο A. Σαρόν αποτελεί τον πιο
σοβαρό κίνδυνο για την παγκόσμια ειρήνη, «Ν.Υ. Times», 20/11/2003).

Επομένως, επιχειρείται – εντελώς μεθοδευμένα – μια επικίνδυνη διαστολή της
κομβικής έννοιας του αντισημιτισμού. H προσπάθεια τούτη εξυπηρετεί μόνο τις
εφήμερες πολιτικές στοχεύσεις της ηγετικής ομάδας του κράτους του Ισραήλ, που
είναι σημαντικά απομονωμένη από τις ζωηρές ανησυχίες του ισραηλινού λαού για
την σημερινή πορεία των πραγμάτων (συνεχείς επιθέσεις αυτοκτονίας κ.λπ.).

Όμως, από την άλλη μεριά, υπάρχουν συγκεκριμένα ιστορικά παραδείγματα στα
οποία επιβάλλεται να αποδεχθεί κανείς την ύπαρξη του λεγόμενου «επιστημονικού
αντισημιτισμού» (antisemitismo scientifico). Έτσι, οι απλοί Γερμανοί πολίτες
στήριξαν ουσιαστικά τη γενοκτονία των Εβραίων από τον Χίτλερ, γιατί είχαν
κυριευθεί από έναν δηλητηριώδη φυλετικό αντισημιτισμό, ο οποίος τους έκανε να
πιστεύουν ότι τα άτομα τούτα ήταν «διαβολικοί υπάνθρωποι» που έπρεπε να
εξαλειφθούν (Γκολντχάγκεν, Πρόθυμοι εκτελεστές του Χίτλερ, 1998). Κάτω από
αυτό το πρίσμα είναι «ανόητο» να αποδεχθεί κανείς ότι ο απλός Βερολινέζος δεν
είχε καμιά γνώση για τις θηριωδίες που γίνονταν, όταν μόνο σε αυτή την πόλη
λειτουργούσαν 645 στρατόπεδα συγκέντρωσης(!)

Ομοίως, αντισημιτικά κίνητρα μπορεί να ανιχνεύσει κανείς και στην πρόσφατη
ομιλία του «φοβερού» Χριστιανοδημοκράτη βουλευτή της Γερμανίας Μ. Hohmann, που
υποστήριξε ανοικτά ότι ο εβραϊκός λαός είναι «λαός αυτουργών» (Taetervolk,
«Spiegel», 21/11/2003). Επίσης, αντισημιτικά σύνδρομα μπορεί να ανακαλύψει
κανείς και στον άθλιο εμπρησμό του εβραϊκού σχολείου στο Gagny της Γαλλίας
(«Le Figaro», 24/11/2003).

Όμως, θα ήταν παντελώς εσφαλμένο- από όλα αυτά τα τελευταία γεγονότα – να
διενεργήσει κανείς μια ατελή γενίκευση και να εκκολάψει το ιδεολογικό
συμπέρασμα ότι υφίσταται μια ανησυχητική διόγκωση του αντισημιτισμού στην
Ευρώπη. H ευρωπαϊκή κοινωνία των πολιτών διαφυλάσσει στην ιστορική της μνήμη
τα ανείπωτα δεινά που υπέστη ο εβραϊκός λαός κατά τη διάρκεια του
Ολοκαυτώματος. Όμως, καταδικάζει ταυτόχρονα και τη βάρβαρη πολιτική του A.
Σαρόν.

H πολιτική τούτη αποδιαρθρώνει τη συνοχή του ευρύτερου μουσουλμανικού πεδίου
και κάνει τον πλανήτη μας πιο ευάλωτο στη τρομοκρατική δράση του Μπιν Λάντεν,
που βλέπει απρόσμενα στο πρόσωπο του Ισραηλινού πρωθυπουργού έναν βολικό
«σύμμαχο» για να πραγματοποιήσει το παρανοϊκό του όραμα: Δηλαδή, να
ανασυστήσει – έπειτα από χίλια χρόνια – το ισλαμιστικό χαλιφάτο της Κόρδοβας!

Ποιο είναι το συμπέρασμα από όλα αυτά; H έντονη κριτική μιας επικίνδυνης
πολιτικής δεν μπορεί ακατανόητα να εντάσσεται στο εννοιολογικό πεδίο του
αντισημιτισμού. Όμως και ο ισραηλινός λαός πρέπει να συνειδητοποιήσει σε ποιο
βαθμό η πολιτική του Σαρόν ενισχύει τη διεθνή τρομοκρατία. Τα τελευταία
γεγονότα της Κωνσταντινούπολης μάς θυμίζουν – δυστυχώς – τις φοβερές
επισημάνσεις που έχει κάνει ο N. Μέιλερ: «Μου φαίνεται φοβερό να σε σκοτώνουν
απροειδοποίητα. Ο καθένας μας θέλει να πεθάνει με κάποια σοβαρότητα».

O Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου
Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.