Aσθένεια μαζικής καταστροφής

Οι ειδήσεις είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές και από τα δύο «μέτωπα». H
επιδημία του AIDS δεν εμφανίζει κανένα σημάδι υποχώρησης. H επιδημία της
πείνας κερδίζει ξανά έδαφος. Και οι λόγοι είναι λίγο πολύ κοινοί.

Περισσότερα χρήματα από ποτέ δαπανώνται σήμερα για την καταπολέμηση του AIDS.
Απ’ ό,τι φαίνεται, όμως, είναι ελάχιστα. H επιδημία οξύνεται και εξαπλώνεται
ολοένα και περισσότερο. Το AIDS, προειδοποιούν οι ειδικοί, έχει μετατραπεί
πλέον σε ασθένεια μαζικής καταστροφής.

Τα νέα στοιχεία που έδωσαν χθες στη δημοσιότητα, εν όψει της Παγκόσμιας Ημέρας
κατά του AIDS, την 1η Δεκεμβρίου, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και το
Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών κατά του AIDS (UNAIDS) μιλούν από μόνα τους. Από
τις αρχές του 2003 έχουν μολυνθεί από τον ιό του AIDS πέντε εκατομμύρια
άνθρωποι – καθημερινά δηλαδή μολύνονται 14.000 άνθρωποι – και έχουν πεθάνει
εξαιτίας του τρία εκατομμύρια. Πρόκειται για τον βαρύτερο απολογισμό που έχει
καταγραφεί ποτέ.

Μία στις πέντε εγκύους

H διαμαρτυρία. Γυναίκα διαδηλώνει υπέρ της χρήσης προφυλακτικών

Περίπου 40 εκατομμύρια άνθρωποι είναι σήμερα φορείς του AIDS. Από αυτούς, τα
2,5 εκατομμύρια είναι παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών. Και τα 26, περίπου,
εκατομμύρια ζουν στην Υποσαχάρια Αφρική. Στην περιοχή αυτή, ένας στους πέντε
ενηλίκους ζει σήμερα μαζί με το AIDS – είναι το υψηλότερο ποσοστό που έχει
καταγραφεί ποτέ. Σε ορισμένες χώρες της Αφρικής, μία στις πέντε εγκύους είναι
φορέας του ιού. Στη Νότια Αφρική, το 30% του πληθυσμού είναι φορείς του AIDS,
παρ’ ότι η περιοχή φιλοξενεί μόλις το 2% του παγκόσμιου πληθυσμού. Τα
κρούσματα AIDS στις γυναίκες έχουν αυξηθεί από 24% επί του συνόλου το 2002 σε
33% το 2003. Στην Αφρική, ωστόσο, η τάση αυτή είναι πολύ πιο έντονη. Όπως λέει
χαρακτηριστικά ο δρ Πίτερ Πάιοτ, γενικός διευθυντής του UNAIDS, «ενώ στην αρχή
το AIDS ήταν η ασθένεια του λευκού μεσοαστού ομοφυλοφίλου, τώρα είναι η
ασθένεια της Αφρικανής».

Όλα αυτά, όμως, δεν σημαίνουν πως ο υπόλοιπος κόσμος χαίρει ασυλίας. Στην
πραγματικότητα, τα στοιχεία δείχνουν ένα νέο κύμα επιδημιών να απειλεί την
Κίνα, την Ινδία, την Ινδονησία, την Παπούα Νέα Γουινέα, το Βιετνάμ, καθώς και
την Ανατολική Ευρώπη – και κυρίως τη Ρωσία, την Ουκρανία, την Εσθονία και τη
Λετονία. Στη Δυτική Ευρώπη, η κατάσταση είναι κάπως καλύτερη. Και εντούτοις, η
Βρετανία κατέγραψε πέρυσι έναν αριθμό-ρεκόρ νέων κρουσμάτων και συγκεκριμένα
5.711 – αύξηση 20% σε σχέση με το 2001.

Οι ελπίδες

Το AIDS είναι σήμερα η πρώτη αιτία θανάτου στην Αφρική και η τέταρτη αιτία
θανάτου σε ολόκληρο τον κόσμο. H μείωση της τιμής των φαρμάκων που διατίθενται
στις αναπτυσσόμενες χώρες δεν είναι αρκετή. Τα μέτρα πρόληψης που λαμβάνονται,
οι εκστρατείες ενημέρωσης και αφύπνισης του κοινού, δεν είναι αρκετά. Τα
χρήματα που δαπανώνται δεν είναι αρκετά. Κάποια ελπίδα έρχεται να προσφέρει το
πρόγραμμα «3 έως 5» του ΠΟΥ, βάσει του οποίου ο οργανισμός ελπίζει να παράσχει
φάρμακα κατά του AIDS σε 3 εκατομμύρια ανθρώπους ανά τον κόσμο έως το 2005.
Κάποια ελπίδα έρχεται επίσης να προσφέρει ο τομέας της ιατρικής έρευνας και
ειδήσεις όπως αυτή που θέλει να ξεκινούν σύντομα στην Ιταλία δοκιμές σε
ανθρώπους ενός νέου, πειραματικού εμβολίου, που εμποδίζει την εκδήλωση της
νόσου του AIDS. Όπως προειδοποιούν, ωστόσο, οι ειδικοί, οι πλούσιες χώρες
πρέπει να ευαισθητοποιηθούν περισσότερο έναντι των φτωχότερων και ο αγώνας
κατά του AIDS να ενταθεί – ειδάλλως, θα χαθεί.

Πεινούν 850 εκατομμύρια!

Την περίοδο 1990-1995 η διεθνής κοινότητα γιόρτασε μια νίκη στον παγκόσμιο
αγώνα κατά της πείνας – ο αριθμός των υποσιτιζόμενων είχε τότε μειωθεί κατά 37
εκατομμύρια. Τα στοιχεία, ωστόσο, που έδωσε χθες στη δημοσιότητα ο Οργανισμός
Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), αποδεικνύουν πως η επιδημία
της πείνας βρίσκεται και πάλι σε έξαρση – περίπου 850 εκατομμύρια άνθρωποι,
δηλαδή αρκετοί περισσότεροι από τους κατοίκους της Λατινικής Αμερικής, πέφτουν
κάθε βράδυ για ύπνο πεινασμένοι. Από αυτούς, τα 798 εκατομμύρια ζουν στις
αναπτυσσόμενες χώρες, περιμένοντας ακόμα να υλοποιηθούν οι υποσχέσεις των
πλούσιων χωρών για βοήθεια.

H επιδείνωση

Την περίοδο 1995-2000 ο αριθμός των υποσιτιζόμενων αυξήθηκε κατά 18
εκατομμύρια. Στον αναπτυσσόμενο κόσμο αυξάνεται ετησίως κατά 5%. Οι ένοπλες
συγκρούσεις, η ξηρασία αλλά και το AIDS επιδεινώνουν το πρόβλημα. Εάν
συνεχιστεί αυτή η τάση, ο στόχος που ορίστηκε κατά την Παγκόσμια Σύνοδο
Κορυφής για τη Διατροφή να μειωθεί στο ήμισυ ο αριθμός των υποσιτιζόμενων έως
το 2015 δεν θα επιτευχθεί.

«Το πρόβλημα δεν έγκειται τόσο στην έλλειψη τροφίμων όσο στην απουσία
ουσιαστικής πολιτικής βούλησης», επισημαίνει ο Ζακ Ντιουφ, γενικός διευθυντής
της FAO. «Πέρα από έναν πόλεμο ή μια φυσική καταστροφή που μπορεί να
προσελκύσει στιγμιαία την προσοχή του κόσμου, λίγα λέγονται και ακόμα λιγότερα
γίνονται για να τεθεί τέρμα στα δεινά αυτής της “ηπείρου των πεινασμένων”. Και
εντούτοις, τα δεινά αυτά δεν συνιστούν μόνο μια τραγωδία, είναι και μια απειλή
για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη και τη σταθερότητα. H πείνα δεν μπορεί
να περιμένει».