«Mε έδερνε και δεν μίλαγα»

«Όταν με έδερνε προσπαθούσα να καλύψω το πρόσωπό μου για να μην
παραμορφωθεί από το πολύ ξύλο, αλλά δεν αντιστεκόμουν, δεν μιλούσα, για να μην
τον εξαγριώσω περισσότερο. Απλώς, έκλεινα τα μάτια και περίμενα να τελειώσει».

Έχουν περάσει δέκα χρόνια από τότε που η Μαριάννα Δήμα ήρθε στην Ελλάδα από τη
Ρουμανία. Οι πληγές που άνοιξε στο σώμα της ο πρώην σύζυγός της έχουν από
καιρό επουλωθεί. Τα σημάδια, όμως, παραμένουν. Στο κορμί και στην ψυχή της.

«Εκείνη την τελευταία μέρα είχε βγει εκτός εαυτού», θυμάται η 30χρονη γυναίκα.
«Έβλεπα τα μάτια του γουρλωμένα να στάζουν μίσος και σκεφτόμουν “Θεέ μου, να
μέναμε στον 1ο όροφο, να πηδήξω από το παράθυρο να σωθώ”. H πρώτη μαχαιριά με
βρήκε στο χέρι… και η δεύτερη, η τρίτη, η δέκατη. Μετά μού έμπηξε το μαχαίρι
στο πόδι. Ούρλιαζε πως θα με σφάξει, με χτυπούσε αλύπητα. Ακόμα δεν ξέρω πώς
σώθηκα. Τα κατάφερα, όμως. Άνοιξα την πόρτα, βγήκα έξω και δεν ξαναγύρισα
ποτέ. Χρειάστηκε, πάντως, να ξανάρθω σε επαφή μαζί του. H τελευταία φορά ήταν
πριν από 3 χρόνια, όταν του έδωσα δύο εκατομμύρια για να αφήσει τα δυο μας
παιδιά να έρθουν να ζήσουν μαζί μου στην Ελλάδα».

«Όταν με έδερνε, απλώς έκλεινα τα μάτια και περίμενα να τελειώσει», λέει η Μαριάννα Δήμα

Ο ΟΗΕ έχει καθιερώσει την 25η Νοεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη
της Βίας Κατά των Γυναικών και εκατοντάδες χιλιάδες περιπτώσεις σαν κι αυτή
της κ. Δήμα έρχονται να θυμίσουν πως η βία μεταξύ συντρόφων υπάρχει παντού, σε
όλες τις κοινωνίες, σε όλες τις χώρες – και στην Ελλάδα.

«H βία μεταξύ συντρόφων δεν είναι δυστυχώς σημερινό πρόβλημα, απλά στο
παρελθόν δεν έβγαινε προς τα έξω», λέει η ψυχολόγος κ. Χρυσάνθη Καστανά,
σύμβουλος ψυχικής στήριξης γυναικών. «Στην καλύτερη περίπτωση, το θύμα
απευθυνόταν σε συγγενικά του πρόσωπα, συνήθως γυναίκες, για να ακούσει πως και
αυτές έχουν κακοποιηθεί, αλλά για χάρη των παιδιών πρέπει να κάνουν υπομονή.
Οι νεώτερες γενιές, λόγω της αυξημένης πληροφόρησης, αρχίζουν να
αντιστέκονται, προστρέχουν ολοένα περισσότερο σε ειδικούς, και πολλές
κακοποιημένες γυναίκες βρίσκουν το κουράγιο να ξεφύγουν».

Όπως εξηγεί η κ. Καστανά, η βία εκ μέρους των ανδρών ουσιαστικά είναι μια
αρρώστια, την οποία όμως ελάχιστοι δείχνουν πρόθυμοι να γιατρέψουν. «H
αρρώστια αυτή έχει συχνά τις ρίζες της στα δικά τους τραυματικά παιδικά
βιώματα», λέει. «Ωστόσο, οι περισσότεροι αρνούνται να ανατρέξουν σε αυτά και
έτσι χάνουν την ευκαιρία να υποβληθούν σε συμβουλευτική υποστήριξη, η οποία θα
μπορούσε να τους θεραπεύσει».

ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ

Σημαντικός ο ρόλος του εξειδικευμένου προσωπικού

Είναι άγνωστος ο ακριβής αριθμός των Ελληνίδων που πέφτουν κάθε χρόνο
θύματα βίας από τους συντρόφους τους. Οι μελέτες που έχουν γίνει γι’ αυτό το
θέμα είναι λιγοστές. Τα ευρήματά τους, όμως, είναι πολύ ανησυχητικά.

Το Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών
πραγματοποίησε τρεις διαδοχικές ερευνητικές εργασίες, με βάση γυναίκες που
απευθύνονταν τραυματισμένες στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών τριών
νοσοκομείων (Ασκληπιείο Βούλας, Γενικά Νοσοκομεία Κέρκυρας και Βόλου).

Στην πρώτη αναλύθηκαν στοιχεία της περιόδου 1996-98. Από τις 27.319 γυναίκες
που πήγαν στα Επείγοντα, οι 312 (ή ποσοστό 1,1%) ανέφεραν αυθόρμητα ότι οι
τραυματισμοί τους είναι συνέπεια κακοποίησης από τους συντρόφους τους.

Το ποσοστό αυτό είναι πολύ χαμηλό σε σχέση με ανάλογα επιδημιολογικά δεδομένα
άλλων προηγμένων κρατών. Έτσι, οι ερευνητές – με επικεφαλής την αναπληρώτρια
καθηγήτρια Προληπτικής Ιατρικής και Επιδημιολογίας κ. Ελένη Πετρίδου και
συνεργάτες τούς ερευνητές-γιατρούς Μιχάλη Καμινάρη, Ντέλια Αλέξε και Θέμη
Σπυριδόπουλο – προχώρησαν στη δεύτερη μελέτη.

Το εξάμηνο Αύγουστος 2002 – Φεβρουάριος 2003, 967 γυναίκες δέχτηκαν να
απαντήσουν – μέσα στα Επείγοντα – σε ειδικές ερωτήσεις. Και οι 58 (ή ποσοστό
6%) δήλωσαν ότι είχαν πέσει θύματα κακοποίησης.

Στην τρίτη και τελευταία μελέτη, οι ερευνητές απευθύνθηκαν σε γυναίκες που
πήγαιναν για προγραμματισμένη επανεξέταση στο Ασκληπιείο Βούλας. Αυτή τη φορά
οι (ίδιες) ερωτήσεις έγιναν σε ένα απομονωμένο γραφείο, με την παρουσία ενός
ειδικά εκπαιδευμένου γιατρού. Αποτέλεσμα: από τις 94 γυναίκες που μέσα σε ένα
τετράμηνο δέχθηκαν να συμμετάσχουν στην όλη διαδικασία, οι 21 (ή ποσοστό
22,3%) είχαν κακοποιηθεί από τους συντρόφους τους!

«H αυθόρμητη παραδοχή της βίας από τον σύντροφο είναι ελάχιστη», σχολιάζει ο
κ. Σπυριδόπουλος. «Τα πράγματα αλλάζουν, όμως, όταν ένας σωστά εκπαιδευμένος
γιατρός σκύβει με ευαισθησία πάνω από την τραυματισμένη γυναίκα, παρακινώντας
τη να παραδεχθεί την ύπαρξη του προβλήματος και να ζητήσει βοήθεια. Και αυτό
κάναμε στην τρίτη μελέτη: είπαμε στις γυναίκες σε ποια ειδικά κέντρα μπορούν
να απευθυνθούν».

«Με βίαζε έχοντας δίπλα του ένα μαχαίρι ή ένα κατσαβίδι»

«H χειρότερη ώρα ήταν όταν σκοτείνιαζε και ξαπλώναμε στο κρεβάτι», λέει η
53χρονη Νικολέτα Κρίκου (φωτογραφία). «Συνήθως ξάπλωνα με τα ρούχα μου – δεν
ήθελα να υπάρχει χιλιοστό σάρκας ακάλυπτο, για να μην τον προκαλέσω. Δεν
γλίτωνα, όμως, πάντα. Υπήρχαν φορές που με βίαζε έχοντας δίπλα του ένα μαχαίρι
ή ένα κατσαβίδι για να με απειλεί. Χώρια το ξύλο κι οι βρισιές… Κοντά 32
χρόνια κράτησε ο γάμος μου και το μόνο που θυμάμαι είναι ένα χέρι σηκωμένο
έτοιμο να χτυπήσει κι ένα στόμα που έβριζε χωρίς σταματημό».

INFO

* Γραμμή SOS «Δίπλα σου». Τηλ. 800-11-88881 από σταθερό τηλέφωνο χωρίς
χρέωση και 210-7786.800 από κινητό τηλέφωνο με χρέωση

* Συμβουλευτικό Κέντρο για τη Βία στην Οικογένεια (της Γενικής
Γραμματείας Ισότητας). Τηλ. 210-3317.305-6, 210-4112.091 και 210-4129.101

* Ιατροδικαστική Υπηρεσία Αθήνας (Αναπαύσεως 10). Τηλ. 210-9219.002