Kέντρο… Yγείας ακόμα η Aθήνα

Παραμένουν οι γεωγραφικές ανισότητες στην υγειονομική περίθαλψη. H εισροή
ασθενών σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη από άλλες περιοχές, όχι μόνο δεν μειώθηκε τα
τελευταία 20 χρόνια αλλά εμφανίζεται αυξημένη.

Παρά τη σημαντική αύξηση των υποδομών, οι ασθενείς εξακολουθούν να συρρέουν
στα μεγάλα αστικά κέντρα προκειμένου να έχουν την απαραίτητη ιατρική φροντίδα.
Ακόμα κι εκεί όμως, οι υπηρεσίες δεν τους ικανοποιούν πλήρως. Ιδιαίτερα για
υπηρεσίες εκτός νοσοκομείων, προτιμούν τον ιδιωτικό τομέα. Για την ποιότητα
των υπηρεσιών, εξάλλου, δεν υπάρχει στη χώρα μας κανένας μηχανισμός ελέγχου
και αξιολόγησης.

Σύμφωνα με στοιχεία από πρόσφατη έρευνα της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας
(ΕΣΔΥ), η Αθήνα δέχεται σήμερα ασθενείς από άλλες περιοχές σε ποσοστό πάνω από
38% (έναντι 36,5% το 1980), ενώ στις υπηρεσίες υγείας της συμπρωτεύουσας
απευθύνονται κατά 47% περίπου ασθενείς από άλλα σημεία της χώρας (το 1980 το
αντίστοιχο ποσοστό ήταν 46,9%).

Είναι ακόμη χαρακτηριστικό ότι περισσότεροι από τους μισούς κατοίκους της
Στερεάς Ελλάδας και της Εύβοιας μετακινούνται όταν χρειαστούν υπηρεσίες
υγείας. Αντίθετα, περιοχές όπως η Ήπειρος και η Κρήτη (μετά την ανάπτυξη
μεγάλων πανεπιστημιακών νοσοκομείων) έχουν πλέον υποδομές για την εξυπηρέτηση
των ασθενών.

«H ροή από συγκεκριμένες πόλεις προς τα δύο μεγάλα αστικά κέντρα έχει μειωθεί.
Σε αυτές όμως έχει δημιουργηθεί μια κατάσταση «αποκεντρωμένης συγκέντρωσης».
Από μια σχετική μελέτη στην Πάτρα, λ.χ., βρέθηκε ότι πάνω από 35% των ασθενών
του νοσοκομείου στο Ρίο θα μπορούσαν να είχαν αντιμετωπιστεί στο νομαρχιακό
τους νοσοκομείο. Οι μετακινήσεις, δηλαδή, παρατηρούνται τώρα από τους νομούς
στα αντίστοιχα περιφερειακά κέντρα. «Κι αυτό γιατί απουσιάζει ένας στοιχειώδης
μηχανισμός παραπομπών στο σύστημα», παρατηρεί ο κ. Άρης Σισσούρας, καθηγητής
στο Πανεπιστήμιο Πατρών.

Άρνηση

Την ίδια ώρα, οι εντυπώσεις των ασθενών από τις δημόσιες υπηρεσίες υγείας στη
χώρα μας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αρνητικές, κυρίως σε ό,τι αφορά το σεβασμό
της αξιοπρέπειάς τους, το περιβάλλον αλλά και την έγκαιρη παροχή φροντίδας.
Σημεία, όπου φαίνεται να υπερτερεί ο ιδιωτικός τομέας.

Σε πρόσφατη μελέτη της ΕΣΔΥ, τρεις στους δέκα Έλληνες αξιολόγησαν αρνητικά το
περιβάλλον των δημόσιων νοσοκομείων. Σε ποσοστό 14% βάζουν κακό βαθμό στο
σεβασμό της αξιοπρέπειας από τα δημόσια νοσοκομεία (έναντι μόλις 4,2% στα
ιδιωτικά) ενώ 16,5% θεωρούν ότι δεν τους παρέχεται έγκαιρα η φροντίδα που
χρειάζονται (8,4% στα ιδιωτικά νοσοκομεία). Υψηλά είναι και τα ποσοστά της
μέτριας αξιολόγησης των υπηρεσιών από την πλευρά των ασθενών.

Κι ενώ τα ιδιωτικά νοσοκομεία κερδίζουν τις εντυπώσεις, οι Έλληνες ασθενείς
αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στο υψηλό κόστος της νοσηλείας σε αυτά (ιδιαίτερα
μετά την «εξαφάνιση» των μικρών ιδιωτικών μονάδων, όπου το κόστος ήταν
«βατό»). Μόνο ένας στους 5 Έλληνες (20%) επιλέγει να νοσηλευτεί σε ιδιωτικό
θεραπευτήριο. Δεν ισχύει όμως το ίδιο στις εξωνοσοκομειακές υπηρεσίες, για τις
οποίες περισσότεροι από τους μισούς Έλληνες ασθενείς (51%) απευθύνονται στον
ιδιωτικό τομέα.

«H αξιολόγηση της ποιότητας και ο τρόπος διοίκησης των υπηρεσιών ποτέ δεν μας
απασχόλησε, με αποτέλεσμα να απαξιωθούν οι υποδομές. Οι προσπάθειες που
γίνονται τα 2 τελευταία χρόνια έχουν προοπτικές, αρκεί να υποστηριχθούν»,
σχολιάζει ο κ. Λυκούργος Λιαρόπουλος, καθηγητής Οργάνωσης Υπηρεσιών Υγείας στο
Πανεπιστήμιο Αθηνών και εθνικός εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας στον ΟΟΣΑ.

Οι υποδομές αυξήθηκαν εντυπωσιακά

Εντυπωσιακή φαίνεται να είναι η αύξηση των υποδομών στο χώρο της Υγείας
τα τελευταία χρόνια. Όμως, η υψηλή τεχνολογία και οι άλλες παροχές
αναπτύσσονται ανεξέλεγκτα και χωρίς εκτίμηση των αναγκών ανά περιοχή.

«Το 1980 η χώρα μας είχε ένα μονοψήφιο αριθμό αξονικών τομογράφων, κανένα
μαγνητικό και καμιά μονάδα υψηλής τεχνολογίας. Σήμερα έχουμε τη μεγαλύτερη
πυκνότητα απεικονιστικής τεχνολογίας, σε αναλογία πληθυσμού από όλες τις
δυτικές χώρες. Τέτοιες επενδύσεις δεν υπόκεινται σε κανένα κανόνα. Έτσι
αυξάνεται υπέρμετρα το κόστος, χωρίς να υπάρχει ανταπόδοση σε υπηρεσίες και
κάλυψη αναγκών», αναφέρει χαρακτηριστικά ο καθηγητής κ. Γιάννης Κυριόπουλος,
υπεύθυνος του Τομέα Οικονομικών της Υγείας στην ΕΣΔΥ.

Αντίστοιχα ανεξέλεγκτη είναι και η ανάπτυξη άλλων υποδομών. Σύμφωνα με τον
καθηγητή κ. Σισσούρα, «από τη μια έχουμε πληθώρα απλών νοσοκομειακών ενώ από
την άλλη μεριά υπάρχουν μεγάλες ελλείψεις σε ειδικές κλίνες (ΜΕΘ, ΜΑΦ,
ογκολογικές, τεχνητού νεφρού κ.ά.). H «υπερένταση» να ανταποκριθούμε στην
απορρόφηση των κοινοτικών κονδυλίων με τη δημιουργία θαυμάσιων υποδομών, δεν
συνοδεύεται από ένα επαρκή και μακροχρόνιο προγραμματισμό των απαιτήσεων
λειτουργίας τους».