Tο Kυπριακό φρενάρει την Tουρκία

«Είναι απαράδεκτο κράτος-μέλος της E.E. να προστατεύεται από δυνάμεις του
ΟΗΕ. Δεν μας αξίζει κάτι τέτοιο». H φόρτιση του «στρατηγού» της ευρωπαϊκής
διεύρυνσης Γκίντερ Φερχόιγκεν όταν αναφέρθηκε στην ανάγκη επίλυσης του
κυπριακού ζητήματος ήταν περισσότερο από φανερή.

Ο Γκίντερ Φερχόιγκεν με τον Αμπντουλάχ Γκιουλ. Ο επίτροπος ενοχλήθηκε από τα τηλεφωνήματα του Τούρκου υπουργού στους κοινοτικούς επιτρόπους την παραμονή της ανακοίνωσης της ετήσιας έκθεσης

Για τον Γερμανό επίτροπο, αλλά και για πολλούς ακόμα στην Ευρώπη, είναι πλέον
σαφές ότι μπορεί η επίλυση του Κυπριακού να μην περιλαμβάνεται στις νομικά
δεσμευτικές πολιτικές προϋποθέσεις (κριτήρια Κοπεγχάγης) για την έναρξη των
ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας, αποτελεί όμως μείζον ζήτημα αρχής
για το οποίο καμία χώρα-μέλος δεν θα μπορεί μετά την 1η Μαΐου να αρνηθεί την
αλληλεγγύη της προς την Κυπριακή Δημοκρατία.

Πολιτικό μήνυμα

H συζήτηση αφορούσε το «ηθελημένο», όπως το χαρακτήρισε ο κ. Φερχόιγκεν,
πολιτικό μήνυμα που περιέχει η έκθεση της Επιτροπής προς την Τουρκία, ότι
«απουσία επίλυσης του Κυπριακού θα μπορούσε να αποτελέσει σοβαρό εμπόδιο στις
ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της». Ένα μήνυμα που συζητήθηκε πολύ στις συνεδριάσεις
της Επιτροπής καθώς και στις επαφές της με τα κράτη-μέλη και που αποτέλεσε
αντικείμενο μιας τεράστιας αλλά απέλπιδος διπλωματικής προσπάθειας της Άγκυρας
για να το τορπιλίσει.

Όπως ανέφερε πολιτικός παράγοντας της Επιτροπής, το βράδυ της Τρίτης δεν
υπήρξε γραφείο κοινοτικού επιτρόπου που να μη δέχθηκε τηλεφωνήματα από την
τουρκική διπλωματική αντιπροσωπεία με κορυφαία τα τηλεφωνήματα του υπουργού
Εξωτερικών Αμπντουλάχ Γκιουλ προς τον αρμόδιο Γερμανό επίτροπο και του
πρωθυπουργού Ταγίπ Ερντογάν προς τον Ιταλό ομόλογό του Σίλβιο Μπερλουσκόνι.
Μιλώντας στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο κ. Φερχόιγκεν
εμφανίστηκε ενοχλημένος από τα έντονα παρασκηνιακά διαβήματα της Άγκυρας
αποκαλώντας τα «αδιακρισίες που εκδηλώθηκαν προτού καν υιοθετηθεί η έκθεση»
και πρόσθεσε ότι καμία άλλη χώρα δεν πρόβαλε ανάλογες απαιτήσεις.

Ένα βήμα πιο κοντά

H έκθεση της Επιτροπής φέρνει την Κύπρο ένα βήμα πιο κοντά στην E.E.
τοποθετώντας την στη δεύτερη καλύτερη θέση από πλευράς προσαρμογής στο
κοινοτικό κεκτημένο (παραμένουν ανοιχτά δύο κεφάλαια), ενώ είναι η πρώτη φορά
που, έστω και έμμεσα, η Επιτροπή συνδέει την απόφαση για έναρξη των
διαπραγματεύσεων ένταξης της Τουρκίας με την επίλυση του Κυπριακού.

Ο κ. Φερχόιγκεν τόνισε ότι η επίμαχη πρόταση αποτελεί «άνοιγμα στις
φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις στην Τουρκία με σκοπό να τις ενθαρρύνει να αναλάβουν
πιο σοβαρές προσπάθειες για την επίλυση» και πρόσθεσε ότι «αποτελεί επιχείρημα
έναντι όσων επιμένουν να παρεμποδίζουν αυτήν την εξέλιξη».

Πολλές φορές, εξάλλου, ο κ. Φερχόιγκεν τόνισε ότι η Άγκυρα δεν πληροί τα
πολιτικά κριτήρια ένταξής της, κυρίως λόγω του ειδικού πολιτικού βάρους του
τουρκικού στρατιωτικού κατεστημένου η παρουσία του οποίου εξακολουθεί να
κυριαρχεί στον δημόσιο βίο της χώρας, «ακόμα και στο ραδιοτηλεοπτικό συμβούλιό
της».

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ

Από την πλευρά του το Στέιτ Ντιπάρτμεντ απέφυγε να αποδεχθεί τη διασύνδεση της
λύσης του Κυπριακού με την εξασφάλιση ημερομηνίας έναρξης ενταξιακών
διαπραγματεύσεων. «H άποψή μας είναι ότι συμφωνούμε με τη διατύπωση της
έκθεσης της Επιτροπής, η οποία λέει ότι πρέπει να εξευρεθεί λύση του Κυπριακού
στη βάση του σχεδίου του γ.γ. του ΟΗΕ Κόφι Ανάν έως την 1η Μαΐου του επομένου
έτους», τόνισε ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Άνταμ Ιρελάι, ο οποίος,
κληθείς να σχολιάσει την έμμεση διασύνδεση λύσης και έναρξης διαπραγματεύσεων,
περιορίσθηκε να προσθέσει ότι «πέρα από αυτό δεν έχω τίποτε περισσότερο να
πω».

Έξαλλος ο Ντενκτάς

Την ίδια στιγμή η αντίδραση του Ντενκτάς στην έκθεση προόδου της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής για την Τουρκία ήταν έξαλλη. «Πρέπει να ντρέπεται η Ευρωπαϊκή
Ένωση», είπε αναφερόμενος στη σύνδεση της επίλυσης του Κυπριακού με την
ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. Σε συνέντευξη Τύπου υποστήριξε ότι «αν το
Κυπριακό αποτελεί εμπόδιο στην ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση οποιουδήποτε
μέρους, τότε η ένταξη των Ελληνοκυπρίων κάτω από το όνομα της Κύπρου πρέπει να
αποτραπεί».