[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Αν κάτι εντυπωσιάζει με τη διαμάχη ανάμεσα στο Φανάρι και την Εκκλησία
της Ελλάδος είναι πως αυξάνονται καθημερινά οι συμπολίτες μας που τηλεφωνούν
στους ραδιοφωνικούς σταθμούς και λένε πως ο Πατριάρχης «είναι Τούρκος» και
θέλει να βάλει «κάτω από τουρκικό ζυγό το ποίμνιο στις Νέες Χώρες».

Αυτοί οι άνθρωποι δεν εμφορούνται από αντικλη-ρικαλισμό, το αντίθετο μάλιστα:
μάλλον περί «καλών χριστιανών» – όπως θα έλεγε ο μακαριώτατος – πρόκειται, και
«καλών Ελλήνων» που δεν θέλουν ούτε να ακούνε τους Τούρκους.

Ποτέ άλλοτε όμως το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν είχε γίνει στόχος της
«ελληνορθόδοξης εθνικοφροσύνης». Ποτέ άλλοτε δεν ακούγονταν τόσα επικριτικά
σχόλια από τον απλό κόσμο. Στο παρελθόν, οι συγκρούσεις με το Πατριαρχείο
υπήρξαν αποκλειστικότητα ενός κλειστού κύκλου διανοουμένων, από τη γωνία του
αντικληρικαλικού «επάρατου διαφωτισμού».

Εύλογο; Ασφαλώς! Ο εθνικός μύθος που συνδέει τον Ελληνισμό με την Ορθοδοξία
δεν νοείται χωρίς το Πατριαρχείο της Κωνσταντινουπόλεως. Χωρίς τον Πατριάρχη
Σέργιο και τον Ακάθιστο Ύμνο, τον Φώτιο και το Σχίσμα ή τον Γρηγόριο E’ που
απαγχονίσθηκε από τον τουρκικό όχλο το 1821… Και αν στην εθνική συνείδηση
των Ελλήνων υπάρχει μία εκκλησία, αυτή δεν είναι η Μητρόπολη των Αθηνών, είναι
η Αγία Σοφία. «Τούρκος» ο Πατριάρχης; Από τα χείλη Ελλήνων ορθοδόξων; Αν είναι
ποτέ δυνατόν…

Ακόμα και αν δεν έχει κανείς διάθεση παρέμβασης στη διαμάχη, δεν μπορεί να
αποφύγει ορισμένα συμπεράσματα: η επίκληση εθνικών λόγων και τουρκοφαγικών
αισθημάτων – όπως έγινε από κάποιους πολιτικούς για να ρίξουν το άδικο στο
Πατριαρχείο -, στην ουσία αποδυναμώνει και τον κ. Χριστόδουλο. Με το
Πατριαρχείο «τούρκικο», το μόνο που έχει στα χέρια του είναι η καθόλου
συγκινησιακά και ιστορικά φορτισμένη σχέση των Ελλήνων υπηκόων με την Ελλαδική
Εκκλησία, που δεν προσφέρεται για μύθους. Οι ελληνορθόδοξοι αντιπατριαρχικοί
πριονίζουν το κλαδί στο οποίο κάθονται.