H Υukos «τρώει» τον πρωθυπουργό

Το επόμενο θύμα στην αντιπαράθεση του προέδρου Πούτιν με τη ρωσική
ολιγαρχία είναι από τώρα γνωστό. Από ώρα σε ώρα, όλοι περιμένουν να πέσει το
κεφάλι του πρωθυπουργού της χώρας Μιχαήλ Κασιάνοβ, που είναι άνθρωπος του
Χοντορκόβσκι.

Ο Μιχαήλ Κασιάνοβ ήταν από τους λίγους σημαντικούς πολιτικούς της παλιάς
φρουράς που επέζησαν μέχρι την εποχή του Πούτιν. Από την περασμένη Παρασκευή,
που εξέφρασε την ανησυχία του για τη σύλληψη του μεγιστάνα των πετρελαίων
Μιχαήλ Χοντορκόβσκι, προέδρου της εταιρείας Yukos, όλοι στη Ρωσία περιμένουν
πότε θα πέσει το κεφάλι του Κασιάνοβ, λίγες ημέρες μετά την αποδοχή της
παραίτησης του προσωπάρχη του Κρεμλίνου Αλεξάντρ Βολοσίν, που διατηρούσε
στενούς δεσμούς με τους Ρώσους πλουτοκράτες.

Παρ’ όλα αυτά, ή ακριβώς εξαιτίας αυτών, η κοινή γνώμη εξακολουθεί να
βρίσκεται στο πλευρό του Πούτιν – τουλάχιστον το 73%, σύμφωνα με την πιο
πρόσφατη δημοσκόπηση. Αντίθετα ο Κασιάνοβ αποδοκιμάζεται από το 39% των Ρώσων.
Όμως, ενδεχομένως ο Πούτιν να το σκεφτεί δυο φορές προτού τον αποπέμψει, αφού
πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι έτσι θα δώσει έναν αξιόμαχο ηγέτη στην
αντιπολίτευση στις προεδρικές εκλογές του 2004.

Οι φόβοι

Με την αποχώρηση του Βολοσίν, η ρωσική ολιγαρχία εκφράζει φόβους ότι πρώην
αξιωματούχοι των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών, που οι τάξεις τους πυκνώνουν
συνεχώς γύρω από τον Ρώσο πρόεδρο, εκτοπίζουν από το Κρεμλίνο τους
φιλελεύθερους πολιτικούς, που αποτέλεσαν ερείσματα των πλουτοκρατών. Έτσι
επιχειρείται μια αναδιανομή της κρατικής περιουσίας που είχε ιδιωτικοποιηθεί
από τον πρώην πρόεδρο της χώρας Μπορίς Γιέλτσιν μετά την πτώση της Σοβιετικής
Ένωσης. Ο αρχιτέκτονας εκείνων των ιδιωτικοποιήσεων Ανατόλι Τσουμπάις δήλωσε
ότι η αποχώρηση του Βολοσίν ήταν «μια δυσάρεστη και εξαιρετικά σοβαρή» ένδειξη
μιας κυβερνητικής απομάκρυνσης από τις θεμελιώδεις δημοκρατικές αξίες και
οικονομικές ελευθερίες. Είναι γνωστό, σύμφωνα με τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης,
ότι μετά τις προεδρικές εκλογές του 2000 υπήρχε μια άγραφη «συμφωνία κυρίων»
μεταξύ του νέου προέδρου της χώρας Βλαντίμιρ Πούτιν και των πλουτοκρατών να
μην τους πειράξει όσο αυτοί θα απείχαν από την πολιτική. H χρηματοδότηση
κομμάτων της αντιπολίτευσης από τον Χοντορκόβσκι θεωρείται ότι ήταν η
κυριότερη αιτία για την οποία η ρωσική κυβέρνηση στράφηκε εναντίον του. H
Γερμανία και οι ΗΠΑ εξέφρασαν ανησυχίες ότι οι κατηγορίες που διατυπώθηκαν
κατά του Χοντορκόβσκι για απάτη και φοροδιαφυγή ίσως έχουν πολιτικά κίνητρα. H
Ρωσία αντέδρασε το Σάββατο στις επικρίσεις των ΗΠΑ για τον χειρισμό της
υπόθεσης του πετρελαϊκού γίγαντα Yukos, χαρακτηρίζοντας τις παρατηρήσεις του
Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναιδείς.