Διχάζει η κόντρα – Xάνει η Eκκλησία

Διχάζει η αντιπαράθεση ανάμεσα στον Πατριάρχη και τον Αρχιεπίσκοπο για το
θέμα των Μητροπόλεων των λεγόμενων νέων χωρών.

Μια πρώτη ορατή συνέπεια της δημόσιας διένεξης μεταξύ Ελληνικής Εκκλησίας –
Πατριαρχείου είναι η υποχώρηση του κύρους της Ορθόδοξης Εκκλησίας συνολικά.

Αυτά είναι τα κύρια συμπεράσματα της δημοσκόπησης της εταιρείας Global Link
που διενεργήθηκε για «TA NEA» σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με την έρευνα,
στα δύο χωρίζονται οι πολίτες όταν ερωτώνται για το ποιος έχει δικιο στην
αντιπαράθεση Χριστόδουλου – Βαρθολομαίου. Καθόλου διχασμένοι, όμως, δεν είναι
οι πολίτες, όταν ερωτώνται για το κατά πόσο θα πρέπει να υπάρξει διαχωρισμός
Εκκλησίας και Κράτους. Έτσι, ενώ σε προηγούμενες δημοσκοπήσεις με το ίδιο
ερώτημα το 1998 και το 2000 (με αφορμή την αναγραφή του θρησκεύματος στις
ταυτότητες) το ποσοστό όσων τάσσονταν υπέρ του διαχωρισμού ήταν κάτω από 50%,
σήμερα το ποσοστό αυτών που θέλουν τον διαχωρισμό φτάνει το 57%!

Αξιοσημείωτο είναι, επίσης, ότι η μείωση του κύρους της Εκκλησίας δεν
εξαρτάται από τις πολιτικές πεποιθήσεις, αφού υπέρ του διαχωρισμού Εκκλησίας
και Κράτους τοποθετούνται ακριβώς οι μισοί ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ αλλά και της
N.Δ.

Ταυτόχρονα όμως, στη βάση των δύο μεγάλων κομμάτων η σχετική πλειοψηφία
παίρνει θέση στη διένεξη των ιεραρχών: οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ υποστηρίζουν σε
ποσοστό 48% ότι έχει δίκιο ο Βαρθολομαίος (έναντι 12% που δικαιώνει τον
Χριστόδουλο). Αντίθετα, 42% των ψηφοφόρων της N.Δ. δίνουν δίκιο στον
Αρχιεπίσκοπο και μόνο 19% στον Πατριάρχη. Πόσο παραταξιακά μοιρασμένες είναι
οι συμπάθειες και οι αντιπάθειες στη διένεξη των δύο ιεραρχών δείχνουν οι
απαντήσεις στο ερώτημα αν ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος τρέφει πολιτικές
φιλοδοξίες: το 66% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ θεωρούν πως «ναι», το 79% εκείνων
της N.Δ. εκτιμούν πως «όχι». Οι ψηφοφόροι της N.Δ. εμφανίζονται στη
συντριπτική πλειονότητά τους «Χριστοδουλικοί» και αυτό εξηγεί γιατί υπήρξαν
παρεμβάσεις υπέρ του Αρχιεπισκόπου από βουλευτές της N.Δ.

«Να παρέμβει το Κράτος»

Το ενδεχόμενο σχίσματος ανάμεσα στις δύο Εκκλησίες ανησυχεί τους
πολίτες και γι’ αυτό το 52% ζητεί παρέμβαση του Κράτους σε περίπτωση που οι
δύο Ιεράρχες δεν καταλήξουν σε συμφωνία. Το ποσοστό είναι περίπου το ίδιο στη
βάση της N.Δ. (49%) και του ΠΑΣΟΚ (47%). Όταν όμως οι πολίτες ερωτώνται υπέρ
ποίου να παρέμβει η Πολιτεία, το 53% απαντά υπέρ της Εκκλησίας της Ελλάδος και
μόνο το 17% υπέρ του Πατριαρχείου – το ποσοστό εκείνων που ζητούν μια ουδέτερη
παρέμβαση είναι μεγαλύτερο (18%). Είναι ενδεικτικό πως η συντριπτική
πλειονότητα των ψηφοφόρων της N.Δ. (73%) επιθυμεί παρέμβαση της κυβέρνησης
υπέρ της Εκκλησίας της Ελλάδος, ενώ αξιοσημείωτο είναι πως, ενώ το 48% των
ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ πιστεύουν ότι ο Βαρθολομαίος έχει δίκιο, μόνο το 17% ζητεί
παρέμβαση του Κράτους υπέρ του Πατριαρχείου έναντι 46% που ζητεί παρέμβαση
υπέρ του Χριστόδουλου.

Σύγχυση

H δημοσκόπηση καταγράφει, πάντως, ότι υπάρχει σύγχυση. Μια μεγάλη μερίδα της
κοινής γνώμης (53%) δεν γνωρίζει ποιο είναι το αντικείμενο της διαμάχης (ο
διορισμός του νέου μητροπολίτη στη Θεσσαλονίκη). Οι πλέον ενημερωμένοι, επειδή
τους αφορά, είναι οι Θεσσαλονικείς (66%). Στο ερώτημα ποιος έχει δίκιο στη
διένεξη το 27% απαντά ο Πατριάρχης, το 24% απαντά ο Χριστόδουλος, ενώ το 30%
ομολογεί πως δεν το γνωρίζει. Ταυτόχρονα όμως στο ερώτημα ποιος θα πρέπει να
αποφασίζει τον διορισμό των μητροπολιτών – δηλαδή την ουσιαστική αφορμή της
διένεξης – οι μισοί (49%) απαντούν πως πρέπει να αποφασίζει η Εκκλησία της
Ελλάδος. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε αυτό το ερώτημα η εκλογική βάση της N.Δ.
είναι συμπαγής (75% υπέρ της Εκκλησίας της Ελλάδος), ενώ εκείνη του ΠΑΣΟΚ
διχάζεται (39% να αποφασίζει το Πατριαρχείο και 33% η Εκκλησία της Ελλάδος).

H ταυτότητα της έρευνας

Εταιρεία: Global Link

Χρόνος Διεξαγωγής: από 16/10 έως 17/10/2003

Τύπος: Τηλεφωνική μέσω H/Y

Δειγματοληψία: τυχαία στρωματοποιημένη από τηλεφωνικούς καταλόγους

Μέγεθος δείγματος: 400 άτομα ηλικίας 18+ σε Αθήνα (300) και Θεσσαλονίκη (100)